Những "lần đầu tiên" và dấu ấn đặc biệt của Quốc hội năm 2025

Thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp

Ngày 16/6/2025, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã xem xét thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp, tạo cơ sở hiến định cho việc đổi mới, cải cách mạnh mẽ tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và triển khai vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Nghị quyết đã đạt được tỷ lệ đồng thuận tuyệt đối của 100% đại biểu Quốc hội có mặt biểu quyết thông qua. Kết quả này là minh chứng sinh động, thuyết phục cho chủ trương đúng đắn của Đảng về sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013, đồng thời, thể hiện sự đồng thuận, thống nhất cao giữa “ý Đảng, lòng dân”.

Quyết sách này của Quốc hội đã đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình, giàu mạnh và phát triển thịnh vượng của dân tộc.

Trước đó, đã có hơn 280 triệu lượt ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân về toàn bộ nội dung của dự thảo nghị quyết.

Thông qua số lượng “khổng lồ” với 89 luật và 91 nghị quyết

Năm 2025, Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tập trung cao độ, tạo nên bước chuyển lịch sử trong công tác lập pháp với những đổi mới mang tính đột phá.

Việc này nhằm tạo nền tảng pháp lý cho việc triển khai các nhiệm vụ chính trị trọng tâm của đất nước, chuyển từ tư duy “làm luật để quản lý” sang “lập pháp kiến tạo phát triển”.

Công tác lập pháp còn ghi dấu ấn đậm nét về số lượng các luật, nghị quyết được thông qua tại 3 kỳ họp. Quốc hội đã thông qua 89 luật, 91 nghị quyết chiếm hơn 40% tổng số luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua trong cả nhiệm kỳ khóa XV. Trong đó, có nhiều luật, nghị quyết mang ý nghĩa lịch sử, với nhiều nội dung quan trọng, gắn với yêu cầu đổi mới đất nước.

Đặc biệt, năm 2025, đánh dấu lần đầu tiên Ủy ban Thường vụ Quốc hội chủ trì tổ chức thành công Diễn đàn xây dựng pháp luật với chủ đề “Hoàn thiện thể chế, pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”.

Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng cả về chính trị, pháp lý và thực tiễn; khẳng định tinh thần đổi mới tư duy lập pháp và yêu cầu “công tác lập pháp phải đi trước, mở đường cho phát triển”.

Lần đầu tiên tổ chức thành công Diễn đàn về giám sát của Quốc hội

Trong năm 2025, Quốc hội thông qua Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND (sửa đổi). Luật có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, tạo lập nền tảng pháp lý để Quốc hội trong các nhiệm kỳ tới tăng cường hiệu lực, hiệu quả giám sát, bảo đảm tính liên thông giữa giám sát - kiến nghị - theo dõi - đôn đốc thực hiện.

Mặt khác, lần đầu tiên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức thành công Diễn đàn về hoạt động giám sát của Quốc hội với chủ đề “Giám sát của Quốc hội để kiến tạo phát triển”.

Hoạt động này khẳng định quyết tâm đổi mới nội dung, phương thức, quy trình hoạt động giám sát, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát theo hướng giám sát gắn với kiến nghị chính sách, hiệu quả thực thi, trách nhiệm giải trình, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực phát triển.

Đặc biệt, kỳ họp thứ 9, Quốc hội đã tổ chức thành công phiên chất vấn bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, làm rõ trách nhiệm, tăng tính tranh luận và yêu cầu cam kết, thời hạn thực hiện.

Tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội tiếp tục đổi mới cách thức “hậu giám sát” theo hướng tăng cường thảo luận tại hội trường đối với việc thực hiện các nghị quyết giám sát chuyên đề, nghị quyết chất vấn của Quốc hội khóa XIV, khóa XV nhằm làm rõ kết quả, hạn chế, nguyên nhân, trách nhiệm, đề xuất các giải pháp khắc phục.

“Lập kỷ lục” về xây dựng luật, quyết định nhiều chính sách quan trọng

Trước yêu cầu đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, trong năm 2025 Quốc hội đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách quan trọng nhằm kịp thời xử lý những khó khăn, vướng mắc, tháo gỡ “điểm nghẽn”, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, khoa học - công nghệ, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo.

Đây là những quyết sách tạo động lực tăng trưởng mới, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, góp phần hoàn thành cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2025.

Quốc hội đã xem xét, ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án đầu tư quan trọng, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của đất nước, như: phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030, phát triển mạng lưới đường sắt đô thị; một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận; Chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình; Thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô Hà Nội; thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam…

Đặc biệt, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư một số Chương trình Mục tiêu quốc gia quan trọng, có tầm nhìn chiến lược, ý nghĩa chính trị, kinh tế - xã hội, nhân văn sâu sắc.

Lần đầu tiên Quốc hội thông qua 2 Chương trình mục tiêu quốc gia mới về hiện đại hóa giáo dục - đào tạo và chăm sóc sức khỏe, dân số, nhằm kịp thời thể chế hóa. Hai nghị quyết của Bộ Chính trị về nội dung này.

Lần đầu tiên Tổng Bí thư gặp mặt 2.000 đại biểu Quốc hội các khóa

Năm 2025, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan hữu quan đã tổ chức thành công nhiều hoạt động ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 80 năm Quốc hội Việt Nam.

Đặc biệt, ngày 27/8/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tổ chức thành công cuộc gặp mặt của Tổng Bí thư Tô Lâm với gần 2.000 đại biểu Quốc hội từ khóa I đến khóa XV tại Thủ đô Hà Nội.

Đây là sự kiện có ý nghĩa chính trị quan trọng, khẳng định sự quan tâm sâu sắc của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, trực tiếp là Tổng Bí thư Tô Lâm, ghi nhận và tri ân đối với công lao của các thế hệ đại biểu Quốc hội qua các thời kỳ.

Tổng Bí thư mong muốn và tin tưởng Quốc hội sẽ tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, trí tuệ tập thể, bản lĩnh chính trị vững vàng, không ngừng đổi mới nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, xứng đáng với niềm tin của cử tri, nhân dân, là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất.

Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã tổ chức thành công nhiều hoạt động hướng tới Kỷ niệm 80 năm hình thành và phát triển của Quốc hội Việt Nam, khẳng định và làm nổi bật vị trí, vai trò của Quốc hội trong bộ máy Nhà nước.

Thông qua các luật để sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp

Năm 2025, Quốc hội đã thông qua 38 luật, trong đó có Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) và 37 văn bản quy phạm pháp luật có liên quan tới sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã thông qua 34 nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của 34 tỉnh, thành phố và sắp xếp tinh gọn bộ máy.

Đây là những nội dung đặc biệt quan trọng, có tính chất lịch sử đối với sự phát triển của đất nước. Kết quả này là minh chứng rõ nét khẳng định “ý Đảng hợp với lòng dân”, đáp ứng yêu cầu cấp thiết, mang tính tất yếu khách quan của thực tiễn phát triển đất nước.

Trên cơ sở các luật, nghị quyết được thông qua, cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp lần đầu tiên được triển khai, thực hiện một cách toàn diện, đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị, từ Trung ương đến cơ sở, theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Đảng bộ Quốc hội tổ chức thành công Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030

Ngày 24/1/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định 236 về kết thúc hoạt động của Đảng đoàn Quốc hội và Quyết định số 244 về thành lập Đảng bộ Quốc hội, là dấu mốc quan trọng sắp xếp lại tổ chức đảng trong cơ quan Quốc hội, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, đảm bảo sự lãnh đạo toàn diện, thống nhất, hiệu quả hoạt động Quốc hội trong giai đoạn mới.

Ngày 25/9/2025, Đảng bộ Quốc hội đã tổ chức thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ Quốc hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 với chủ đề “Xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh toàn diện.

Lãnh đạo Quốc hội đổi mới mạnh mẽ, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển thịnh vượng, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc của dân tộc”.

Đại hội là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới của Đảng bộ Quốc hội, góp phần xây dựng Quốc hội hoạt động ngày càng hiệu lực, hiệu quả, thực hiện tốt vai trò cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất.

Đối ngoại Nghị viện ghi nhiều dấu ấn quan trọng

Năm 2025, hoạt động đối ngoại của Quốc hội được triển khai toàn diện - đồng bộ - chủ động - hiệu quả, tạo dấu ấn đậm nét trong tiến trình phát triển ngoại giao nghị viện của Việt Nam.

Những kết quả này đã đóng góp quan trọng vào thành tựu đối ngoại chung của Đảng và Nhà nước, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh, nâng cao vị thế đất nước và khẳng định tầm vóc của Quốc hội Việt Nam sau 80 năm hình thành và phát triển.

Về đối ngoại song phương, Quốc hội tiếp tục đưa hợp tác nghị viện đi vào chiều sâu, thực chất, lấy trọng tâm là củng cố quan hệ với các nước láng giềng; làm sâu sắc và nâng tầm quan hệ với các đối tác chiến lược, đối tác toàn diện; đồng thời mở rộng kết nối với các nước bạn bè truyền thống.

Về đối ngoại đa phương, Quốc hội Việt Nam khẳng định vai trò thành viên chủ động, trách nhiệm và có ảnh hưởng tại các cơ chế liên nghị viện như IPU, AIPA, APF… Nhiều sáng kiến, diễn đàn chuyên đề do Quốc hội Việt Nam khởi xướng - đặc biệt trong các lĩnh vực nông nghiệp bền vững, an ninh lương thực, chuyển đổi xanh, ứng phó biến đổi khí hậu - tiếp tục được cộng đồng nghị viện quốc tế đánh giá cao.

Tiên phong thực hiện “Bình dân học vụ số”

Năm 2025, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 193 thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và Luật Khoa học, Công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội đã tổ chức nhiều hội nghị chuyên đề quan trọng về ứng dụng trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số phục vụ các hoạt động của Quốc hội nhằm thống nhất nhận thức và hành động trong chuyển đổi số tại Quốc hội.

Đặc biệt, Quốc hội đã tiên phong, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong xây dựng pháp luật, tạo thành công bước đầu về chuyển đổi số trong hoạt động nghị viện.

Ngày 13/9/2025, Đảng ủy Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tổ chức Hội nghị chuyên đề “Bình dân học vụ số - Quốc hội số: Khung kiến thức, kỹ năng số cho Quốc hội hiện đại” với sự tham dự và phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm. Tại Hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã thực hiện nghi thức bấm nút khai trương nền tảng “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”.

Tổ chức thành công Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ I

Lần đầu tiên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ I vào ngày 29/11/2025 tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.

Đại hội đã tiến hành tổng kết, đánh giá kết quả tổ chức, thực hiện phong trào thi đua yêu nước, công tác khen thưởng giai đoạn 2020-2025 và đề ra phương hướng, nhiệm vụ giai đoạn 2025-2030; tiến hành biểu dương, tôn vinh các tập thể, cá nhân, gương điển hình tiên tiến, tiêu biểu trong 5 năm qua.

Đại hội có ý nghĩa quan trọng, khẳng định phong trào thi đua yêu nước đã trở thành động lực, sức mạnh tinh thần để cán bộ, đảng viên các cơ quan của Quốc hội nỗ lực phấn đấu, phát huy tinh thần đổi mới, chủ động, sáng tạo hoàn thành tốt nhiệm vụ.