Dự án đường Lộ Tẻ - Rạch Sỏi 750 tỷ đồng “lơ là” xử lý lún như thế nào?

Kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật dự án nâng cấp mặt đường tuyến Lộ Tẻ - Rạch Sỏi trên địa phận thành phố Cần Thơ và tỉnh Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang) vừa được Thanh tra Chính phủ công bố cho thấy nhiều vấn đề trong xử lý lún tại công trình quan trọng này.

Dự án có tổng mức đầu tư 750 tỷ đồng, nguồn vốn ngân sách nhà nước trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025; chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận (PMU Mỹ Thuận). 

Gửi báo cáo tới đoàn thanh tra, PMU Mỹ Thuận cho biết dự án giai đoạn 1 trước đây có chiều dài 51,5km, thiết kế 4 làn xe, theo tiêu chuẩn cấp III đồng bằng, vận tốc 80km/h; Eyc ≥ 140Mpa (chờ lún) khi lún ổn định bổ sung lớp bê tông nhựa để Eyc ≥ 160Mpa. Chiều dài xử lý đất yếu bằng bấc thấm và giếng cát gần 8,2km (chiếm 16% tổng chiều dài tuyến), phần còn lại không xử lý nền đất yếu.

Dự án giai đoạn 1 khởi công năm 2016, hoàn thành đưa vào sử dụng ngày 8/1/2021. Theo báo cáo tình trạng lún (trong thời gian từ tháng 1/2021 đến tháng 12/2023) được thu thập khi lập, phê duyệt dự án nâng cấp mặt đường tuyến Lộ Tẻ - Rạch Sỏi cho thấy lún nền đường sau khi hoàn thành dự án giai đoạn 1 đã vượt tính toán, thiết kế.

Kết quả quan trắc lún trong 17 tháng sau khi đưa vào khai thác tuyến đường cũng ghi nhận nền đường tiếp tục lún kể cả các đoạn đường đầu cầu được xử lý.

Đến thời điểm hiện tại độ lún trung bình của các đoạn không xử lý khoảng 18cm tại tim đường (đoạn thành phố Cần Thơ 15cm, đoạn Kiên Giang 2cm). Đặc biệt, các đoạn tiếp giáp cống/đường đầu cầu có độ lún trung bình lớn hơn; các đoạn đường đầu cầu được xử lý có độ lún trung bình khoảng 9cm.

Thanh tra Chính phủ dẫn các báo cáo của đơn vị tư vấn giám sát, Thanh tra Bộ Giao thông vận tải (cũ), khu quản lý đường bộ và dữ liệu quan trắc lún thu thập khi lập dự án cho thấy độ lún trung bình các đoạn không xử lý sau 2 năm khai thác là 18cm, vượt kết quả tính toán (dự án giai đoạn 1).

Thế nhưng khi lập, phê duyệt dự án nâng cấp mặt đường, chủ đầu tư không làm rõ nguyên nhân để có giải pháp thiết kế xử lý lún, đảm bảo chất lượng công trình, theo Thanh tra Chính phủ.

PMU Mỹ Thuận cho rằng tiêu chuẩn thiết kế và thi công đường qua vùng đất yếu hiện nay chủ yếu phù hợp với khu vực đồng bằng và miền núi phía Bắc. Đặc thù khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có mực nước ngầm cao, khí hậu hai mùa nắng - mưa với chênh lệch mực nước ngầm lớn, ảnh hưởng đến chỉ tiêu thiết kế và thi công công trình. Điều đó dẫn đến "chưa sát với thực tế" lún nền đường khi áp dụng, chưa có giải pháp kỹ thuật, tiêu chí để xử lý triệt để hoặc tối ưu trong vấn đề lún tại dự án với chi phí phù hợp.

Thanh tra Chính phủ còn phát hiện đơn vị quản lý, khai thác tuyến đường không tiến hành quan trắc lún từ khi dự án giai đoạn 1 hết hạn bảo hành tháng 2/2023 đến tháng 6/2023.

Bảng dự báo lún công trình chỉ tính toán và kết luận trên 44km, chưa tính toán và dự báo lún cho lý trình km2202+063,73 - km2209+449,88, tương đương gần 7,4km.

Mặt khác, theo kết luận thanh tra, số liệu quan trắc lún qua các chu kỳ đang có sự bất thường. Một số vị trí quan trắc lún có cao độ tại bước báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế bản vẽ thi công cao hơn cao độ khi hoàn thành dự án giai đoạn 1.

Cơ quan thanh tra nhận định khi thiết kế bản vẽ thi công số liệu quan trắc lún còn chưa đủ tin cậy, chưa tiến hành dự báo lún cho toàn tuyến là chưa đảm bảo yêu cầu theo quy định.

Từ kết quả đó, Thanh tra Chính phủ yêu cầu PMU Mỹ Thuận rà soát, điều chỉnh tổng mức đầu tư và xác định lại các khoản mục chi phí trong tổng mức đầu tư, đảm bảo nghiệm thu, thanh toán đúng quy định không để thất thoát, lãng phí.

PMU Mỹ Thuận chấn chỉnh, khắc phục việc khảo sát, lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế chưa đảm bảo quy trình khảo sát, tiêu chuẩn thiết kế chưa phù hợp với quyết định đầu tư, thiếu sót trong quản lý xây dựng, chất lượng công trình. Nếu phát hiện thất thoát, lãng phí phải báo cáo Bộ Xây dựng xử lý theo quy định pháp luật.

“Trong quá trình kiểm điểm, rà soát, khắc phục các thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật thì chuyển cơ quan chức năng có liên quan để xử lý theo thẩm quyền”, Thanh tra Chính phủ nêu rõ.