Đề xuất chính sách để hồi hương cổ vật quý hiếm lưu lạc ở nước ngoài

Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam được Quốc hội thảo luận trong phiên làm việc tại hội trường sáng 22/4.

Đại biểu Quốc hội, Thượng tọa Thích Đức Thiện quan tâm đến nội dung quy định các chính sách đột phá thu hút hồi hương cổ vật, đấu giá và đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm về nước.

Theo ông, các cơ chế đột phá này là rất cần thiết để chiến lược hồi hương cổ vật đạt kết quả tốt trong thời gian tới.

Thượng tọa Thích Đức Thiện nêu thực tế hiện nay, có một số lượng lớn cổ vật quý hiếm của Việt Nam đang bị lưu lạc ở nước ngoài. “Những cổ vật quý hiếm này rất cần được hồi hương về nước bởi chúng có những giá trị vô cùng quan trọng về chứng tích lịch sử, khẳng định bản sắc văn hóa Việt Nam, cũng như xác lập chủ quyền quốc gia”, Thượng tọa Thích Đức Thiện nhấn mạnh.

Theo ông, hồi hương các cổ vật quý hiếm này về nước góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, tăng sức mạnh mềm của Việt Nam, và góp phần phát triển kinh tế, xã hội cho đất nước.

Dự thảo Nghị quyết đã quy định miễn 100% thuế nhập khẩu, phí hải quan và không phải chịu thuế giá trị gia tăng cho những tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, các bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm khi được đấu giá, mua đưa về Việt Nam.

Thượng tọa Thích Đức Thiện đánh giá đây là những chính sách đột phá, nhằm thu hút mạnh mẽ nguồn lực cho hồi hương cổ vật; khuyến khích tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước phát hiện, mua, hiến tặng, chuyển giao cho Nhà nước di vật, cổ vật có nguồn gốc Việt Nam ở nước ngoài về nước.

Vị đại biểu đề nghị Quốc hội xem xét quy định các chính sách ưu đãi tài chính trực tiếp như khấu trừ thuế thu nhập đối với giá trị cổ vật quý hiếm đặc biệt hồi hương, cũng như cơ chế Nhà nước đồng tài trợ trong những trường hợp đấu giá cổ vật đặc biệt quý hiếm để bảo đảm cổ vật được trở về Việt Nam.

Đồng thời, theo ông, cần có cơ chế vinh danh cấp Nhà nước cho người hồi hương cổ vật có giá trị đặc biệt về nước.

Trong khi đó, đại biểu Trần Thị Vân (Bắc Ninh) thể hiện sự quan tâm đến phát triển ngành công nghiệp văn hóa. Theo bà, nếu đưa được văn hóa vào sản phẩm công nghiệp sáng tạo sẽ có khả năng lan tỏa rất nhanh, rất rộng và rất mạnh.

Nữ đại biểu dẫn chứng bộ phim Mưa đỏ là bộ phim chiến tranh khai thác yếu tố lịch sử, văn hóa, cách mạng; MV Bắc Bling - sản phẩm giải trí hiện đại sử dụng chất liệu dân gian trên nền âm nhạc hiện đại; Phim hoạt hình Việt Nam cậu bé người sói Wolfoo đạt 3 tỷ lượt xem toàn cầu/tháng, với 50 triệu người theo dõi đa nền tảng, phát hành bằng 17 ngôn ngữ...

"Văn hóa truyền thống hoàn toàn có thể trở thành chất liệu sáng tạo hấp dẫn trong thời đại số, vừa góp phần bảo tồn linh hoạt vừa đem lại giá trị kinh tế. Văn hóa chỉ thực sự sống khi được đặt vào dòng chảy của thị trường và sáng tạo", đại biểu Vân khẳng định.

Khẳng định phát triển công nghiệp văn hóa là động lực kinh tế mới, song theo đại biểu tỉnh Bắc Ninh, các chính sách trong dự thảo mới chỉ dừng lại ở mức khuyến khích, chưa tạo được động lực tài chính đủ mạnh để thu hút khu vực tư nhân và đầu tư quốc tế.

Bà đề xuất các chính sách ưu đãi mạnh hơn về tài chính và thuế. Bên cạnh thuế suất 5% VAT, theo đại biểu, cần áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức cạnh tranh nhất, giảm dài hạn cho các ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm và cho phép khấu trừ cao hơn đối với các chi phí sáng tạo cho điện ảnh, game và âm nhạc số.

Ngoài ra, nữ đại biểu cũng đề xuất thí điểm các đặc khu sáng tạo văn hóa tại các đô thị lớn như Hà Nội, TPHCM, Đà Lạt, Huế hay Bắc Ninh.