Cục Đăng kiểm Việt Nam nói về đề xuất sửa phụ lục Thông tư 53

Cục Đăng kiểm chỉ là đơn vị thực thi

Liên quan đến việc hãng xe Ford đề xuất Cục Đăng kiểm Việt Nam sửa đổi phụ lục Thông tư 53/2024 theo hướng cho xe pickup (bán tải) có khối lượng hàng chuyên chở dưới 950kg được lưu thông như ô tô con, trao đổi với phóng viên Dân trí một lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, đơn vị đã nhận được đề xuất của hãng. 

Song Cục Đăng kiểm chỉ là đơn vị thực thi, các thông tư, quy chuẩn do cấp Bộ ban hành.

Theo vị này, "gốc" của Thông tư 53/2024 là QCVN 41:2024 thay thế QCVN 41:2019 quy định xe bán tải pickup cabin kép hoặc cabin đơn không được tham gia giao thông như xe con.

"Quy chuẩn trước đây cho xe bán tải pickup cabin kép hoặc cabin đơn được tham gia giao thông với luồng tuyến như xe con nhưng theo QCVN 41:2024 mới ban hành đã cắt riêng phần của xe pickup ra. Do đó, mọi người nói căn cứ vào Thông tư 53/2024 là không có cơ sở", lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam nói. 

Chia sẻ về việc phân loại ô tô con pickup và ô tô tải pickup hiện nay, ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, việc này được căn cứ vào kết cấu của xe, tỷ lệ giữa tổng khối lượng của số người cho phép chở và tổng khối lượng hàng hóa cho phép chở, diện tích hữu ích của thùng chở hàng và được quy định cụ thể tại Thông tư số 53/2024.

Cụ thể việc xác định ô tô tải pickup căn cứ vào diện tích hữu ích của sàn thùng hàng (Fh) không nhỏ hơn 1m2 và được xác định theo quy định tại phụ lục của Thông tư số 53/2024.

Diện tích hữu ích của sàn khoang chở hàng (Fh) được quy định tính toán như sau:

Fh = Lh x Bh.

Trong đó Lh là chiều dài hữu ích bên trong khoang chở hàng được xác định theo mục 7.18.2 của TCVN 7340:2003 còn Bh là chiều rộng hữu ích bên trong khoang chở hàng.

Tỷ lệ giữa tổng khối lượng hàng hóa cho phép chở (Mh) và tổng khối lượng của số người cho phép chở (Mng) phải đáp ứng được yêu cầu sau: (Mng/Mh)x100% ≤ 80% (trong đó, khối lượng hành khách tính trung bình là 65kg/người nhân với số người cho phép chở kể cả người lái).

Không có khái niệm xe “bán tải”

Ông Nguyễn Tô An nhấn mạnh, tiêu chí phân loại này không phải là quy định mới. Tiêu chí phân loại này đã được xây dựng từ năm 2003 tại Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7271:2003 đã được sửa đổi bổ sung lần 1 vào năm 2007 và sửa đổi 2 vào năm 2010).

Theo đó, quy định đối với loại ô tô pickup tại Thông tư số 53/2024 hoàn toàn phù hợp với quy định tại sửa đổi 2:2010 TCVN 7271:2003 được áp dụng từ ngày 8/11/2010.

Hiện tại, quy định tại Thông tư số 53/2024 đang là căn cứ để áp dụng các chính sách liên quan đến hoạt động nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, kiểm định, cải tạo ô tô pickup nói riêng và phương tiện cơ giới đường bộ, xe máy chuyên dùng nói chung và phù hợp với thực tế sử dụng hiện nay.

Cục Phó Cục Đăng kiểm Việt Nam nhấn mạnh, khi cấp Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường ô tô trong nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, cải tạo, kiểm định (GCN), các đơn vị có chức năng cấp GCN đã ghi rõ trong GCN tên loại phương tiện là ô tô tải pickup hoặc ô tô con pickup.

Khi người dân đi mua xe cũng đã biết rõ về tên các loại phương tiện này thông qua GCN của đăng kiểm, thông qua giá mua xe (ô tô con pickup bị áp dụng các mức thuế của ô tô con nên giá bán xe cao hơn nhiều so với ô tô tải pickup).

Bên cạnh đó, trong GCN kiểm định ô tô tải pickup có ghi rõ niên hạn sử dụng của xe như các loại xe tải khác (niên hạn là 25 năm kể từ năm sản xuất xe), trong khi ô tô con pickup không bị áp dụng quy định về niên hạn sử dụng.

"Việc quản lý, phân luồng, quy định giờ hạn chế trong lưu thông trên đường đối với xe ô tô tải pickup nói riêng và xe ô tô tải nói chung thuộc trách nhiệm của các cơ quan quản lý đường bộ và các địa phương, không thuộc thẩm quyền của cơ quan đăng kiểm", ông Nguyễn Tô An nói và cho biết thêm, việc phân loại giữa ô tô tải pickup và ô tô con pickup như hiện nay đã tồn tại và ổn định trong 16 năm.

Điều này cũng là định hướng cho các nhà sản xuất, nhập khẩu trong việc cung cấp loại xe này ra thị trường, cũng như là cơ sở cho các cơ quan quản lý trong việc áp dụng các chính sách của pháp luật (đặc biệt là chính sách thuế của nhà nước) đối với loại xe này nên việc điều chỉnh việc phân loại đối với loại xe pickup (nếu có) cần phải có thời gian và cần phải đánh giá tác động đối với nhiều mặt của xã hội.

Trong các văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật có liên quan và các giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe ô tô trong nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, cải tạo, kiểm định (GCN) do cơ quan đăng kiểm cấp không có khái niệm xe “bán tải”.

Ông Nguyễn Tô An khẳng định, theo quy định tại Thông tư số 53/2024 ô tô con pickup thuộc nhóm ô tô chở người, còn ô tô tải pickup thuộc nhóm ô tô chở hàng nên người dân không được phép chuyển đổi từ ô tô tải pickup sang ô tô con pickup thuộc một trong các hành vi nghiêm cấm quy định tại khoản 10 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15.

Để ô tô con pickup hay ô tô tải pickup được ra thị trường cần phải trải qua quá trình thử nghiệm, đánh giá việc đảm bảo chất lượng của nhà sản xuất, chứng nhận trong sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu xe.

Bên cạnh đó, hai loại xe nêu trên còn bị điều chỉnh bởi chính sách thuế của nhà nước khác nhau (thuế suất đối với ô tô con pickup cao hơn đối với ô tô tải pickup) ảnh hưởng trực tiếp đến giá lăn bánh của xe. Do đó, nhà sản xuất không thể dễ dàng “hạ tải” trên giấy tờ để chuyển đổi từ ô tô tải pickup sang ô tô con pickup.

Việc sửa đổi, bổ sung để phù hợp với tình hình thực tế

Về cơ bản, các tiêu chí nêu trên là một trong các định hướng cho các nhà sản xuất, nhập khẩu trong việc cung cấp loại ô tô con pickup hay ô tô tải pickup ra thị trường.

Song ngoài quy định về mặt kỹ thuật thì các chính sách quản lý khác như quy định về niên hạn sử dụng đối với ô tô tải pickup, chính sách thuế của nhà nước, quy định về lưu thông trên đường sẽ là các yếu tố để người sử dụng lựa chọn khi mua xe.

Việc người sử dụng lựa chọn mua loại xe nào thường sẽ là yếu tố quan trọng nhất để các nhà sản xuất, nhập khẩu căn cứ vào đó để xây dựng kế hoạch cung cấp loại xe nào ra thị trường.

Thực tế hiện nay vấn đề “nóng” liên quan đến ô tô tải pickup không phải xuất phát từ việc phân loại phương tiện của Thông tư số 53/2024 mà là sự thay đổi tại các văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trong việc quản lý giao thông do các cơ quan quản lý đường bộ và địa phương mới ban hành.

Ông Nguyễn Tô An đánh giá, không phải riêng Thông tư số 53/2024 mà các văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia nói chung thì việc sửa đổi, bổ sung để phù hợp với tình hình thực tế và các yêu cầu của xã hội Việt Nam là rất cần thiết. 

Song ông cho rằng việc sửa đổi, bổ sung cần phải đảm bảo phù hợp với các chính sách chung của Đảng và Nhà nước, phù hợp với quy định của pháp luật có thẩm quyền cao hơn (Hiến pháp, luật, nghị định của Chính phủ…) và phù hợp với thông lệ của quốc tế.