Bộ Tài chính lý giải đề xuất nhiều cơ chế đặc thù với EVN

Hồ sơ dự thảo Nghị định quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang được Bộ Tư pháp tổ chức thẩm định.

Dự thảo đề xuất EVN được quyền huy động vốn nhàn rỗi từ các công ty con trong trường hợp cần thiết sau khi có sự thỏa thuận bằng văn bản giữa hai bên. Theo Bộ Tài chính (cơ quan soạn thảo), nội dung này được kế thừa từ Nghị định 10/2017 về quy chế tài chính của EVN, nhằm tạo cơ chế linh hoạt trong huy động sử dụng hiệu quả nguồn vốn trong nội bộ tập đoàn, phục vụ nhu cầu sản xuất kinh doanh, đầu tư phát triển của EVN trong thời gian tới.

Hơn nữa, quy định trên cũng nhằm làm rõ khoản 1 Điều 19 Luật Quản lý và Đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp (có hiệu lực từ 1/8/2025) khi triển khai thực hiện tại EVN.

Dự thảo đề xuất hội đồng thành viên EVN quyết định việc chuyển giao dự án đầu tư, tài sản, công trình điện lực giữa EVN và các công ty con do EVN nắm giữ 100% vốn điều lệ theo nguyên tắc chuyển giao nguyên trạng theo giá trị sổ sách, không thực hiện đánh giá lại giá trị dự án đầu tư, tài sản, công trình điện lực chuyển giao, ghi tăng, giảm vốn theo quy định.

Lý giải điều này, Bộ Tài chính cho biết Luật Quản lý và Đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và Nghị định 366/2025 về quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp chỉ quy định thẩm quyền về trường hợp chuyển giao giữa các công ty mẹ (F1) với nhau; không có quy định thẩm quyền của EVN được điều chuyển dự án đầu tư, tài sản giữa EVN với các công ty con EVN nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Trong thực tiễn, công ty mẹ EVN đã làm chủ đầu tư thực hiện các dự án đường dây tải điện, sau đó bàn giao lại cho các đơn vị thành viên quản lý vận hành (công ty mẹ không thực hiện chức năng quản lý vận hành lưới điện). Do đó, để xử lý các phát sinh thực tiễn của EVN và các đơn vị thành viên, Bộ Tài chính đề nghị tiếp tục kế thừa quy định tại khoản 3 Điều 12 Nghị định 10/2017.

Cũng tại dự thảo, chi phí công tơ điện được phân bổ trong thời gian không quá 5 năm và phù hợp với tình hình sản xuất kinh doanh của EVN. Quy định này cũng kế thừa Điều 25 Nghị định số 10/2017.

Báo cáo của EVN cho thấy, công tơ điện là công cụ dụng cụ đặc thù của EVN (chủ yếu là các tổng công ty điện lực), liên quan đến hệ thống đo đếm của khách hàng. Hiện tại EVN quản lý hơn 20 triệu khách hàng, tương ứng là số công tơ điện phải theo dõi, quản lý. Số liệu chi phí sản xuất kinh doanh liên quan đến công tơ điện của EVN năm 2023, 2024 lần lượt 2.800 tỷ đồng và 2.335 tỷ đồng.

Trường hợp phân bổ theo thời gian 3 năm thì chi phí công tơ điện của EVN mỗi năm ước tính tăng khoảng 500 tỷ đồng. Hiện nay, trong phương án giá bán lẻ điện, Bộ Công Thương đang áp dụng quy định thời gian phân bổ công tơ điện là 5 năm để giảm áp lực bán lẻ điện đối với người tiêu dùng, theo lý giải của cơ quan soạn thảo.

Đáng chú ý, dự thảo quy định trường hợp các chi phí phục vụ công tác sửa chữa, khắc phục sự cố các công trình điện lực do nguyên nhân khách quan như thiên tai, hỏa hoạn, bão lũ, dịch bệnh lớn, ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh (giảm lãi theo kế hoạch hoặc bị lỗ), EVN được phân bổ các khoản chi phí này với thời gian không quá 3 năm kể từ ngày phát sinh.

Trong quá trình xây dựng dự thảo nghị định trên, EVN đề xuất một số nội dung liên quan đến cơ chế chính sách thuế trong EVN và một số nội dung khó khăn, vướng mắc khác.

Trên cơ sở ý kiến tham gia của các cơ quan, đơn vị liên quan, Bộ Tài chính nhận định nội dung đề xuất đó của EVN không thuộc phạm vi của Luật Quản lý và Đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Do đó, bộ này sẽ tiếp thu, tổng hợp, trình cấp thẩm quyền giao cơ quan có liên quan nghiên cứu, xem xét, sửa đổi quy định pháp luật liên quan đến tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.