Bỏ ngỏ “danh phận” của rừng cổ hơn 350 năm tuổi giữa lòng Đà Nẵng

(Dân trí) - Cơ quan chức năng Đà Nẵng đã hoàn thiện hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích rừng Trung Sơn, nhưng việc công nhận còn vướng do chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng và thủ tục đất đai.

Ngày 27/2, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng đã trả lời cử tri phường Liên Chiểu (Đà Nẵng) về đề nghị thành phố quan tâm sớm công nhận di tích rừng Trung Sơn, vì bà con đã ý kiến nhiều lần.

Theo Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng, rừng Trung Sơn là khu rừng có từ lâu đời tại thôn Trung Sơn, xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang cũ (nay thuộc phường Liên Chiểu). Khu rừng được nhân dân thôn Trung Sơn bảo vệ, gìn giữ nguyên vẹn từ khi lập làng (năm 1670) đến nay.

Bỏ ngỏ “danh phận” của rừng cổ hơn 350 năm tuổi giữa lòng Đà Nẵng - 1

Rừng Trung Sơn có hai mặt tiền giáp đường Nguyễn Tất Thành và đường Vành đai, xung quanh là hàng loạt khu tái định cư, khu công nghiệp (Ảnh: Hoài Sơn).

Bên trong và ven bìa rừng còn lưu giữ nhiều di tích như mộ của gần 200 nghĩa sĩ, đình Trung Sơn, giếng cổ, bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, miếu Âm linh và miếu Bà Ngũ Hành.

Trên cơ sở giá trị lịch sử, văn hóa của rừng Trung Sơn, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng đã hoàn thiện hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích cấp thành phố, đồng thời tham mưu UBND thành phố đưa khu rừng vào danh mục kiểm kê di tích.

Tuy nhiên, thời điểm lập hồ sơ trùng với quá trình UBND huyện Hòa Vang (cũ) lấy ý kiến điều chỉnh quy hoạch chi tiết khu vực đồi Trung Sơn. Năm 2021, huyện đã phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 khu di tích đồi Trung Sơn.

Bỏ ngỏ “danh phận” của rừng cổ hơn 350 năm tuổi giữa lòng Đà Nẵng - 2

Đình làng được che chắn bởi nhiều cổ thụ trong rừng Trung Sơn (Ảnh: Hoài Sơn).

Sau khi quy hoạch điều chỉnh được phê duyệt, đến nay công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, thu hồi và giao đất đối với các hộ dân thuộc dự án chưa được triển khai. Vì vậy, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng chưa đủ cơ sở xác định hiện trạng sử dụng đất để xây dựng phương án khoanh vùng bảo vệ di tích.

Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng đề nghị UBND phường Liên Chiểu hoàn thành công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, các thủ tục liên quan, làm cơ sở pháp lý để tiếp tục thực hiện các bước bảo vệ di tích rừng Trung Sơn.

Bỏ ngỏ “danh phận” của rừng cổ hơn 350 năm tuổi giữa lòng Đà Nẵng - 3

Nhà bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sỹ thôn Trung Sơn (Ảnh: Hoài Sơn).

Rộng khoảng 13ha, khu rừng Trung Sơn nằm lọt thỏm giữa phường Liên Chiểu, bao bọc những ngôi nhà dân. Với dân làng, rừng là biểu tượng của bản sắc, là hồn cốt của làng suốt hơn nửa thế kỷ qua.

Ông Hà Thúc Vinh, tổ trưởng dân phố Trung Sơn, tự hào chia sẻ về khu rừng độc đáo này: "Cánh rừng này là độc nhất vô nhị vì nằm ngay giữa lòng khu đô thị chứ không phải ở sâu trong núi hay ven đồi".

Theo ông Vinh, rừng không có hàng rào sắt, cũng chẳng có văn bản chính thức, thứ bảo vệ rừng suốt những năm qua là một hương ước (luật lệ truyền đời) được cả làng đồng lòng gìn giữ.

Hương ước cam kết không chặt cây, không khai thác cát, không xâm phạm, không cho người lạ vào chiếm dụng đất rừng. Hương ước này đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động của người dân Trung Sơn.