"Báu vật trầm tổ" có tuổi đời hơn 5 thế kỷ
(Dân trí) - Cây trầm hương tại đền Cây Chay thuộc nhóm những cây trầm quý hiếm hàng đầu cả nước và có tuổi đời được cho là lâu nhất trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh với hơn 500 năm.
Khu di tích lịch sử cách mạng Rôộc Cồn, thuộc xóm Bình, xã Phú Phong, huyện Hương Khê cũ (nay thuộc xã Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh) gồm có địa điểm Rôộc Cồn và đền Cây Chay. Phía trước di tích có dòng sông Tiêm uốn mình mang dòng nước về đồng ruộng, tạo cho cảnh quan bản làng thêm trù phú.
Ngắm cây di sản có tuổi đời hơn 5 thế kỷ (Video: Dương Nguyên).
Khu di tích này gắn với mảnh đất diễn ra nhiều cuộc đấu tranh lịch sử của nhân dân Hương Khê với nhiều tấm gương anh dũng đã ngã xuống trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930-1931). Đền Cây Chay (trong hình) là nơi cất giấu tài liệu, in ấn truyền đơn, nơi hội họp của Đảng bộ Hương Khê thời kỳ đó.
Những năm qua, ngôi đền đã được chính quyền địa phương huy động nguồn lực xã hội hóa nhằm tu bổ, tôn tạo, trở thành địa chỉ đỏ về giáo dục truyền thống cách mạng.
Trong khuôn viên ngôi đền có rất nhiều cây xanh cổ thụ hàng chục đến hàng trăm năm tuổi. Nổi bật nhất là cây trầm hương chiều cao khoảng 25m, chu vi gốc đo được 2,6m, tán cây xòe rộng hơn 11m.
Theo các cụ cao niên địa phương cùng các tư liệu và kết quả khảo sát, cây trầm hương này có tuổi đời ước tính hơn 500 năm.
Với cây cổ thụ này, nhiều người có kinh nghiệm làm nghề trầm đánh giá thân cây đã hình thành trầm quý từ lâu, khẳng định giá trị sinh học đặc biệt.
Nhiều cây dương xỉ mọc xung quanh và rêu phong phủ bám trên thân, tạo thêm vẻ đẹp cho cây trầm hương cổ thụ.
Ông Nguyễn Kim Bằng (54 tuổi, trú tại xã Hương Khê) - người trông coi, bảo vệ đền Cây Chay - cho biết, cây trầm hương cổ thụ này mọc lên tự nhiên tại đây. "Trải qua thời kỳ chiến tranh, mưa bão lớn, nhiều cây khác gãy đổ nhưng cây trầm hương này vẫn đứng sừng sững. Ban quản lý đền và bà con đã dựng khung sắt, thép gai bao quanh để bảo vệ cây như báu vật, tránh kẻ xấu chặt trộm", ông Bằng nói.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Nguyễn Trọng Vỹ, Phó Chủ tịch UBND xã Hương Khê, cho biết cây trầm hương tại đền Cây Chay thuộc nhóm những cây trầm quý hiếm hàng đầu cả nước và có tuổi đời được cho là lâu nhất trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh nên thường được biết đến như "cây trầm tổ".
"Vào tháng 10/2025, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam đã công nhận cây trầm hương tại đền Cây Chay là Cây Di sản Việt Nam. Ngoài các phương án bảo vệ, địa phương chúng tôi đang nhân giống từ hạt cây trầm hương hơn 500 năm tuổi để bảo tồn nguồn gen quý hiếm", ông Vỹ thông tin.
Vị trí đền Cây Chay - nơi có cây trầm hương cổ thụ (Ảnh: Google Maps).
