Bàn giao sổ đỏ chùa Hưng Khánh để mở rộng Khu tưởng niệm thân mẫu Bác Hồ

Chùa Hưng Khánh ở thôn Vân Nội, xã Việt Tiến, tỉnh Hưng Yên vừa bàn giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho Phòng Kinh tế của UBND xã Việt Tiến để phục vụ việc di chuyển, xây dựng chùa tại vị trí mới theo quy hoạch đã được phê duyệt.

Động thái này nhằm mở rộng khuôn viên Đền thờ, Nhà tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan - Thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời đảm bảo phù hợp quy hoạch sử dụng đất và không gian kiến trúc tổng thể của khu di tích.

Liên quan đến nội dung trên, UBND xã Việt Tiến đã báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên về chủ trương xây dựng mới đình Vân Nội, chùa Hưng Khánh và mở rộng Nhà tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan.

Theo địa phương, đây là chủ trương lớn nhằm bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa, đồng thời đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của người dân trong giai đoạn mới.

Đồng thuận di dời đình, chùa để mở rộng khu tưởng niệm

Theo UBND xã Việt Tiến, đình Vân Nội hiện nằm trong khu vực quy hoạch mở rộng Nhà tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan nên không còn phù hợp với định hướng phát triển tổng thể.

Ngôi đình được xây dựng từ thời vua Lê Hiển Tông, niên hiệu Cảnh Hưng năm thứ 40 (1779). Đình thờ Thái úy Đỗ Anh Vũ - danh thần triều Lý có công giúp vua trị nước, dẹp giặc và được ban “Quốc tính”.

Ngoài ra, đình còn thờ bà Hoàng Thị Ngọc Khương, người được nhân dân suy tôn là Phúc thần vì có nhiều công lao với dân, với nước.

Trong khi đó, Nhà tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan được xây dựng năm 2003, hoàn thành năm 2005 và được trùng tu năm 2024. Công trình hiện đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh.

Nhiều năm qua, nơi đây trở thành điểm sinh hoạt văn hóa tâm linh quan trọng, thường xuyên đón các đoàn khách trong và ngoài nước tới dâng hương, tưởng niệm.

Theo chính quyền địa phương, lượng khách đến khu tưởng niệm tăng nhanh trong những năm gần đây. Tuy nhiên, không gian hiện hữu chưa đáp ứng được nhu cầu tổ chức hoạt động văn hóa, tín ngưỡng và đón tiếp du khách.

Vì vậy, địa phương cho rằng việc di chuyển, xây dựng mới đình và chùa là yêu cầu cấp thiết nhằm mở rộng không gian khu tưởng niệm, đồng thời tạo điều kiện để bảo tồn các công trình tín ngưỡng theo hướng đồng bộ hơn.

UBND xã Việt Tiến cho biết chủ trương này nhận được sự đồng thuận rất cao từ người dân thôn Vân Nội. Khi tổ chức lấy ý kiến vào tháng 8/2025, tỷ lệ người dân đồng ý đạt 97,6%. Sau quá trình họp dân, tuyên truyền và vận động, đến nay tỷ lệ đồng thuận đã đạt 100%.

Sáng 6/5, địa phương tổ chức lễ động thổ xây dựng đình làng Vân Nội tại vị trí mới. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện chính quyền, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Hưng Yên, các bô lão cùng đông đảo người dân địa phương.

Phát biểu tại buổi lễ, Đại đức Thích Thanh Quang, Phó trưởng ban kiêm Chánh Thư ký Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Hưng Yên, cho biết việc di chuyển đình và chùa không phải quyết định dễ dàng.

Tuy nhiên, các bô lão, nhà chùa và người dân đều đồng thuận vì mong muốn thể hiện tinh thần tri ân đối với bà Hoàng Thị Loan - người sinh thành Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo đại diện Giáo hội, việc mở rộng khu tưởng niệm không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn góp phần giáo dục truyền thống, lan tỏa đạo lý uống nước nhớ nguồn cho thế hệ trẻ.

Ông Nguyễn Đức Đoàn, Chủ tịch UBND xã Việt Tiến, cho biết việc xây dựng đình mới còn xuất phát từ nhu cầu thực tiễn khi không gian cũ đã xuống cấp và hạn chế về diện tích.

“Nhà tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan là địa chỉ đỏ mang ý nghĩa lịch sử và nhân văn sâu sắc. Công trình cần được đầu tư mở rộng tương xứng để phát huy giá trị giáo dục truyền thống và lan tỏa tinh thần văn hóa trong cộng đồng”, ông Đoàn nói.

Huy động nguồn lực xã hội hóa để xây đình, chùa

Theo phương án đề xuất, đình Vân Nội sẽ được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 1.428,9m2 tại thôn Vân Nội. Khu đất hiện do UBND xã quản lý và phù hợp quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021-2030.

Công trình gồm nhiều hạng mục như nghi môn, đại đình, nhà tả hữu mạc, nhà bếp, lầu hóa vàng cùng hệ thống sân vườn, điện chiếu sáng và hạ tầng kỹ thuật.

Trong đó, đại đình được xây dựng theo kiến trúc chữ Đinh truyền thống, mái dâng đao, lợp ngói mũi hài. Hệ thống cột, vì kèo và kết cấu mái chủ yếu sử dụng gỗ, nền lát gạch Bát Tràng kiểu mạch chữ Công.

Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 25 tỷ đồng, được huy động hoàn toàn từ nguồn xã hội hóa.

Tuy nhiên, theo địa phương, đến cuối tháng 4 số tiền huy động mới đạt khoảng 650 triệu đồng, còn thiếu hơn 24 tỷ đồng so với nhu cầu thực tế. UBND xã Việt Tiến đặt mục tiêu hoàn thành đại đình trước ngày 15/12 âm lịch và tiếp tục hoàn thiện các hạng mục còn lại trong năm 2027.

Song song với đình làng, chùa Hưng Khánh cũng được đề xuất xây dựng tại vị trí mới với diện tích hơn 4.258m2. Khu đất này hiện gồm đất trồng lúa, đất trồng cây hàng năm và một phần diện tích do UBND xã quản lý.

Theo thiết kế, chùa mới sẽ gồm tam quan, tam bảo, nhà tổ, nhà mẫu, nhà tăng ni, nhà khách, nhà bếp và khu sân vườn cảnh quan.

Trong đó, tam bảo là hạng mục trung tâm, được thiết kế hai tầng, tám mái dâng đao theo kiến trúc truyền thống Bắc Bộ. Hệ thống cột, cửa và kết cấu mái chủ yếu làm bằng gỗ, mái lợp ngói mũi hài nhằm giữ gìn nét kiến trúc chùa cổ truyền thống.

Tổng mức đầu tư dự kiến cho chùa khoảng 60 tỷ đồng, cũng từ nguồn xã hội hóa.

Theo kế hoạch, năm 2026 địa phương sẽ ưu tiên hoàn thành các hạng mục chính gồm tam bảo, nhà tăng ni, nhà bếp và nhà vệ sinh để phục vụ việc di chuyển chùa khỏi khuôn viên Nhà tưởng niệm.

Địa phương cho biết giai đoạn đầu cần khoảng 25 tỷ đồng, trong đó 5 tỷ đồng dành cho giải phóng mặt bằng và khoảng 20 tỷ đồng phục vụ xây dựng các công trình chính.

Kỳ vọng nâng cấp khu di tích thành di tích quốc gia

Sau khi hoàn tất việc di chuyển đình và chùa, Hưng Yên dự kiến mở rộng Nhà tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan trên diện tích khoảng 17.685m2.

Khu vực mở rộng bao gồm phần đất hiện là đình, chùa, đất ở nông thôn và một số diện tích do UBND xã quản lý. Theo đề xuất, khu tưởng niệm sau mở rộng sẽ có nghi môn, đền chính, nhà khách, nhà trưng bày, hồ nước cùng hệ thống hạ tầng đồng bộ.

Trong đó, đền chính có diện tích khoảng 600m2, gồm tiền tế, đại bái và hậu cung với kiến trúc hai tầng, tám mái dâng đao. Công trình sử dụng nhiều cấu kiện gỗ truyền thống, mái lợp ngói mũi hài và nền lát gạch Bát Tràng nhằm tạo sự hài hòa với tổng thể kiến trúc khu di tích.

Tổng mức đầu tư dự kiến cho dự án mở rộng khoảng 500 tỷ đồng. Trong đó, chi phí xây dựng khoảng 170 tỷ đồng, còn giải phóng mặt bằng và tái định cư khoảng 330 tỷ đồng.

UBND xã Việt Tiến cho biết địa phương đặt mục tiêu hoàn thành việc di chuyển đình, chùa và bàn giao mặt bằng trong quý I/2027. Sau đó, tỉnh sẽ tiếp tục báo cáo cấp có thẩm quyền về phương án nâng cấp, tu bổ khu di tích theo hướng đạt tiêu chuẩn di tích quốc gia hoặc quốc gia đặc biệt.

Trong định hướng lâu dài, địa phương cũng nghiên cứu xây dựng tượng đài bà Hoàng Thị Loan trong khuôn viên Nhà tưởng niệm theo gợi ý của nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng.

UBND xã Việt Tiến đánh giá việc xây dựng mới đình, chùa và mở rộng Nhà tưởng niệm là chủ trương lớn, khó nhưng cần thiết trong giai đoạn hiện nay.

Theo địa phương, dự án đã nhận được sự ủng hộ của UBND tỉnh, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Hưng Yên cùng nhiều sở, ngành liên quan. Ban Thường trực Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Hưng Yên cũng bày tỏ sự đồng thuận với chủ trương di chuyển chùa Hưng Khánh.

Giáo hội nhận định ngôi chùa hiện có diện tích chật hẹp, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của người dân. Trong khi đó, vị trí mới có không gian rộng hơn, thuận lợi về giao thông và tổ chức hoạt động tôn giáo.

Giáo hội đề nghị địa phương sớm hoàn thiện các thủ tục pháp lý, hỗ trợ lập thiết kế xây dựng mới theo kiến trúc truyền thống và thành lập ban kiến thiết để huy động nguồn lực xã hội hóa.

Theo chính quyền địa phương, khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn vốn xã hội hóa chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ. Ngoài ra, nhiều thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng, văn hóa và di sản vẫn cần được tháo gỡ để đẩy nhanh quá trình triển khai các dự án.

Địa phương kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên quan tâm chấp thuận chủ trương đầu tư, hỗ trợ thủ tục pháp lý và kêu gọi nguồn lực xã hội hóa nhằm sớm triển khai các công trình theo kế hoạch.