Vì sao Mỹ duy trì cơ chế đại cử tri quyết định tổng thống suốt 230 năm qua?

Dân trí Hàng nghìn người đã kêu gọi cải cách hệ thống bầu cử tổng thống tại Mỹ sau khi ứng viên Dân chủ Hillary Clinton giành nhiều phiếu phổ thông hơn đối thủ Cộng hòa nhưng vẫn không thể trở thành tổng thống vì không đạt đủ số phiếu đại cử tri tối thiểu.
>>Bà Clinton liệu còn cơ hội nào để bước vào Nhà Trắng?
>>Bà Clinton thắng bầu cử phổ thông vẫn không thể trở thành tổng thống
>>Ai sẽ quyết định việc chọn tổng thống tiếp theo của Mỹ?


(Ảnh minh họa: Reuters)

(Ảnh minh họa: Reuters)

Theo kết quả cập nhật của CNN, sau cuộc bầu cử ngày 8/11, ứng viên Dân chủ Hillary Clinton giành được hơn 60,4 triệu phiếu bầu phổ thông, trong khi ông Trump chỉ giành hơn 60 triệu phiếu. Mặc dù vậy, ông Trump vẫn đắc cử tổng thống với 290 lá phiếu đại cử tri, còn bà Clinton chỉ giành 232 phiếu, thấp hơn do mức yêu cầu tối thiểu 270 phiếu.

Như vậy, bà Clinton trở thành người thứ 5 trong lịch sử Mỹ chiến thắng trong bầu cử phổ thông nhưng không đắc cử tổng thống do thua về số phiếu đại cử tri. Năm 2000, ứng viên Dân chủ Al Gore cũng phải từ bỏ giấc mơ Nhà Trắng do ít phiếu đại cử tri hơn đối thủ Cộng hòa George W. Bush mặc dù chiến thắng trong bầu cử phổ thông.

Điều này khiến cuộc bầu cử tổng thống năm 2000 trở thành một trong những cuộc bầu cử gây tranh cãi nhất trong lịch sử nước Mỹ. Mặc dù gây tranh cãi, hứng nhiều chỉ trích nhưng hệ thống bầu cử theo cơ chế phiếu đại cử tri vẫn tồn tại ở Mỹ suốt 230 năm qua.

Jennifer M. Granholm, cựu thống đốc Michigan nói: “Nếu chúng ta thực sự tuân thủ quy tắc đa số thì tại sao chúng ta lại phủ nhận ứng viên mà đa số cử tri lựa chọn”.

Năm 2012, bản thân ông Trump từng chỉ trích cơ chế thua bầu cử phổ vẫn có thể trở thành tổng thống nếu giành được đủ phiếu đại cử tri. “Chúng ta cần có một cuộc cách mạng ở đất nước này”, ông Trump bình luận trên mạng xã hội vào thời điểm đó.

Kết quả bầu cử ngày 8/11 một lần nữa lại dấy lên kêu gọi cải cách hệ thống bầu cử. David Boies. Luật sư đại diện cho ứng viên tổng thống Dân chủ Al Gore năm 2000, nói: “Cá nhân tôi muốn cơ chế bỏ phiếu đại cử tri sẽ bị xóa bỏ hoàn toàn. Tôi cho rằng đó là sự kỳ cục của lịch sử”.

Theo cơ chế bỏ phiếu đại cử tri, khoảng 1 tháng sau cuộc bầu cử phổ thông, đại cử tri mỗi bang sẽ nhóm họp để bỏ phiếu quyết định ai làm tổng thống.

Số đại cử tri mỗi bang đúng bằng tổng số thượng nghị sĩ và hạ nghị sĩ của bang đó, hay cũng có thể nói, số đại cử tri phụ thuộc vào dân số của mỗi bang. Cả nước Mỹ có 538 phiếu đại cử tri, bằng số ghế trong Quốc hội Mỹ là 535 cộng thêm 3 đại cử tri của thủ đô Washington. Ở hầu hết các bang (trừ Maine và Nebraska), ứng cử viên tổng thống nào được nhiều phiếu phổ thông nhất thì cũng nhận được toàn bộ phiếu của đại cử tri của bang đó.

Cơ chế này được áp dụng do các nhà lập quốc Mỹ, trong đó có James Madison, lo ngại về việc dân chủ quá mức khi trao quyền lực cho người dân. Người được mệnh danh là “cha đẻ Hiến pháp Mỹ” cũng cho rằng, việc để "nô lệ da đen" ở miền Nam đi bỏ phiếu là không thể chấp nhận được. Đó là lý do Đại cử tri đoàn ra đời với Thỏa hiệp 3/5, nghĩa là nô lệ da đen không có quyền bỏ phiếu nhưng được tính bằng 3/5 người thường trong thống kê quy mô dân số của mỗi bang.

Giới phê bình cho rằng, cơ chế này khiến các bang ít dân khi kết hợp lại sẽ có ảnh hưởng lớn hơn đến bầu cử so với các bang đông dân. Họ cũng cho rằng, cơ chế này dường như có lợi hơn cho đảng Cộng hòa khi đảng này có truyền thống được ủng hộ tại các bang ít dân. Theo họ, cơ chế bầu qua đại cử tri vi phạm quy tắc dân chủ một người - một phiếu và làm “méo mó” chiến dịch tranh cử khi các ứng viên chỉ tập trung vào số ít bang tranh chấp.

Minh Phương

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Hơn 2 triệu người kêu gọi đại cử tri “lật ngược thế cờ” cho bà Clinton
Hơn 2 triệu người kêu gọi đại cử tri “lật ngược thế cờ” cho bà Clinton

(Dân trí) - Hơn 2 triệu người Mỹ, không chấp nhận chiến thắng của Tổng thống đắc cử Donald Trump, đã ký vào đơn kiến nghị, kêu gọi các đại cử tri bỏ phiếu cho ứng viên đảng Dân chủ Hillary Clinton vào tháng 12 tới để bà có cơ hội trở lại Nhà Trắng.

Thứ bảy, 12/11/2016 - 07:40

Chiến thắng của ông Trump và bức tranh địa chính trị châu Á
Chiến thắng của ông Trump và bức tranh địa chính trị châu Á

(Dân trí) - Từ các quốc gia Đông Nam Á đến Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ…,trong khi một số giới chức lên tiếng hoan nghênh chiến thắng của ông Trump, giới phân tích cho rằng chiến thắng này có thể vẽ lại triệt để bức tranh địa chính trị tại châu Á.

Thứ bảy, 12/11/2016 - 06:51

Ông Trump đưa 3 người con vào bộ máy chuyển giao quyền lực
Ông Trump đưa 3 người con vào bộ máy chuyển giao quyền lực

(Dân trí) - Tổng thống đắc cử Donald Trump vừa chính thức chọn lại Phó tổng thống liên danh tranh cử Mike Pence phụ trách đội ngũ chuyển giao quyền lực, trong đó bao gồm cả 3 người con của ông mặc dù họ vẫn sẽ thay ông điều hành đế chế kinh doanh đồ sộ.

Thứ bảy, 12/11/2016 - 06:43

Tìm cách giải cứu 6 thuyền viên Việt Nam nghi bị bắt cóc tại Philippines
Tìm cách giải cứu 6 thuyền viên Việt Nam nghi bị bắt cóc tại Philippines

(Dân trí) - Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình cho biết, Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines đã liên hệ với Bộ Ngoại giao và các cơ quan chức năng Philippines để tìm hiểu thông tin và tìm các biện pháp giải cứu 6 thuyền viên.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 10:43

Vật thể bí ẩn rơi xuống Myanmar, nghi là của tên lửa Trung Quốc
Vật thể bí ẩn rơi xuống Myanmar, nghi là của tên lửa Trung Quốc

(Dân trí) - Một vật thể kim loại lớn đã rơi từ bầu trời xuống một khu vực khai thác đá cẩm thạch ở Myanmar. Có phỏng đoán cho rằng vật thể này xuất phát từ một vụ phóng vệ tinh của Trung Quốc.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 10:22

5 bức ảnh kỳ quặc trong cuộc gặp đầu tiên Trump - Obama
5 bức ảnh kỳ quặc trong cuộc gặp đầu tiên Trump - Obama

(Dân trí) - BBC nhận định, khi Tổng thống đắc cử Donald Trump gặp Tổng thống đương nhiệm Barack Obama lần đầu tiên tại Nhà Trắng, họ đã không che giấu được sự không thiện cảm dành cho nhau.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 09:54

Thành phố Nga muốn đặt tên đường Donald Trump
Thành phố Nga muốn đặt tên đường Donald Trump

(Dân trí) - Người dân ở thành phố Ryazan bắt đầu kiến nghị để đặt tên một tuyến đường theo tên của Tổng thống Mỹ vừa đắc cử Donald Trump, báo Moscow Times đưa tin hôm nay 11/11.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 09:34

Khu nhà ông Trump được bảo vệ bằng vùng cấm bay
Khu nhà ông Trump được bảo vệ bằng vùng cấm bay

(Dân trí) - Cơ quan hàng không liên bang Mỹ đã lập một vùng cấm bay ở trung tâm Manhattan, New York cho tới ngày 21/1/2017 trong bối cảnh các cuộc biểu tình phản đối kết quả bầu cử tổng thống bước sang ngày thứ 2 và biến thành bạo loạn.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 09:02

Patriot không thể tác chiến khi Il-22PP xung trận
Patriot không thể tác chiến khi Il-22PP xung trận

Ngay khi phương Tây tăng cường E-3 Sentry đến Thổ Nhĩ Kỳ, Nga lập tức triển khai Il-22PP - loại máy bay có thể khiến hệ thống Patriot thành vô dụng.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 08:00

Abu Sayyaf - nhóm thánh chiến tàn bạo nhất Philippines
Abu Sayyaf - nhóm thánh chiến tàn bạo nhất Philippines

(Dân trí) - Là một trong những nhóm thánh chiến nhỏ nhất và tàn bạo nhất tại miền nam Philippines, Abu Sayyaf được dịch ra là “kẻ mang thanh kiếm” và trở nên khét tiếng bởi những vụ bắt cóc đòi tiền chuộc hay các cuộc tấn công nhằm dân thường và quân đội.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 05:38

Ông Trump lần đầu lên tiếng về các cuộc biểu tình phản đối kết quả bầu cử
Ông Trump lần đầu lên tiếng về các cuộc biểu tình phản đối kết quả bầu cử

(Dân trí) - Tổng thống đắc cử Donald Trump đã lên tiếng về các cuộc biểu tình phản đối kết quả bầu cử, trong bối cảnh làn sóng biểu tình trên khắp nước Mỹ diễn ra ngày thứ 2 liên tiếp. Trong khi đó, cảnh sát tại thành phố Portland cho biết một cuộc biểu tình phản đối ông Trump giờ đây đang biến thành bạo lực.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 05:25

Tổng thống Philippines hát karaoke cùng Thủ tướng Malaysia
Tổng thống Philippines hát karaoke cùng Thủ tướng Malaysia

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã cùng hòa giọng với Thủ tướng Malaysia Najib Razak trong một tiết mục hát karaoke tại bữa quốc yến được tổ chức hôm 10/11 ở Malaysia.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 04:53

ĐÁNG QUAN TÂM
6 thủy thủ Việt Nam bị bắt cóc tại ngoài khơi Philippines
6 thủy thủ Việt Nam bị bắt cóc tại ngoài khơi Philippines

(Dân trí) - Một nhóm vũ trang đã bắt giữ 6 thủy thủ Việt Nam và bắn một người khác trong ngày hôm nay 11/11 khi một tàu chở hàng bị chặn tại vùng biển ở khu vực phía nam Philippines, nơi được xem là thành trì của nhóm phiến quân Abu Sayyaf.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 04:02

Ngôn ngữ cơ thể tiết lộ điều gì trong cuộc gặp Trump - Obama?
Ngôn ngữ cơ thể tiết lộ điều gì trong cuộc gặp Trump - Obama?

(Dân trí) - Qua dáng ngồi và những cử chỉ của Tổng thống đắc cử Donald Trump cũng như Tổng thống đương nhiệm Barack Obama tại Nhà Trắng vào sáng nay 11/11, chuyên gia về ngôn ngữ cơ thể đã giải mã một phần suy nghĩ cũng như thông điệp mà hai người đàn ông quyền lực nhất nước Mỹ muốn thể hiện trong trong cuộc gặp lần đầu tiên.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 03:17

Tiến sĩ Mỹ: Nhiều người sốc với kết quả bầu cử tổng thống
Tiến sĩ Mỹ: Nhiều người sốc với kết quả bầu cử tổng thống

(Dân trí) - Tiến sĩ Mỹ Jim Butterfield cho hay nhiều người đã bị sốc với kết quả bầu cử và thậm chí còn có một bài báo nói rằng chính Tổng thống đắc cử Donald Trump cũng bất ngờ. Vị Giáo sư này cũng nhận định về một số lý do khiến ông Trump chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 02:43

Lý do ông Trump có thể là tổng thống tốt của nước Mỹ
Lý do ông Trump có thể là tổng thống tốt của nước Mỹ

(Dân trí) - Trong một bài bình luận đăng tải trên New York Times ngày 10/11, Richard W. Painter, cựu luật sư Nhà Trắng từ năm 2005-2007 và hiện là giáo sư luật tại Đại học Luật Minnesota, đã đưa ra những lý do để cho rằng ông Donald Trump hoàn toàn có thể là một tổng thống tốt cho nước Mỹ.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 02:05

8 năm trước và lời hứa thay đổi
8 năm trước và lời hứa thay đổi

8 năm trước, ứng cử viên Barack Obama đã đại thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ với 365/538 phiếu đại cử tri cùng ‎69.498.516 phiếu cử tri phổ thông nhờ vào khẩu hiệu “Thay đổi, chúng ta tin như thế!” và câu hò tranh cử “Đúng thế, chúng ta có thể!”

Thứ sáu, 11/11/2016 - 01:00

Bà Clinton liệu còn cơ hội nào để bước vào Nhà Trắng?
Bà Clinton liệu còn cơ hội nào để bước vào Nhà Trắng?

(Dân trí) - Đại cử tri đoàn các bang của Mỹ sẽ nhóm họp bỏ phiếu chính thức vào ngày 19/12. Về lý thuyết, một đại cử tri có thể rút lại cam kết ủng hộ một trong hai ứng viên tổng thống trước đó, như vậy, số phiếu đại cử tri của bà Hillary Clinton hay ông Donald Trump vẫn có thể thay đổi.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 12:23

Thăm dò: Tổng thống Hàn Quốc nhận được 0% tỷ lệ ủng hộ của người trẻ
Thăm dò: Tổng thống Hàn Quốc nhận được 0% tỷ lệ ủng hộ của người trẻ

(Dân trí) - Theo cuộc khảo sát mới nhất do Gallup thực hiện, Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye không nhận được bất kỳ sự ủng hộ nào từ những người trẻ dưới 30 tuổi (tương đương với 0%). Tỷ lệ này cho thấy sự mất niềm tin trầm trọng của người dân sau vụ bê bối chính trị của nhà lãnh đạo nước này liên quan tới người bạn thân Choi Soon-sil trong thời gian qua.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 12:06

Từ tự điều chỉnh đến thay đổi
Từ tự điều chỉnh đến thay đổi

Ngày 8/11 vừa rồi, cử tri Mỹ đã bầu ứng cử viên của Đảng Cộng hoà Donald Trump làm tổng thống thứ 45 của nước Mỹ.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 12:00

Nga phát hiện tàu ngầm Hà Lan do thám tàu sân bay
Nga phát hiện tàu ngầm Hà Lan do thám tàu sân bay

(Dân trí) - Một tàu ngầm của Hà Lan đã bị phát hiện ngoài khơi biển Địa Trung Hải khi đang cố tiếp cận và do thám một nhóm tàu sân bay chiến đấu Nga hôm 9/11.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 11:54

Chính sách "xoay trục" sang châu Á sẽ ra sao dưới thời ông Trump?
Chính sách "xoay trục" sang châu Á sẽ ra sao dưới thời ông Trump?

(Dân trí) - Giới quan sát nhận định rằng chính quyền của Tổng thống đắc cử Donald Trump sẽ vẫn duy trì chính sách xoay trục sang châu Á của người tiền nhiệm Barack Obama cũng như cam kết với các đồng minh của Washington trong khu vực, dù mức độ trọng tâm sẽ giảm xuống so với trước đó.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 11:37

Công bố bằng chứng bắt đặc nhiệm Ukraine định nổ tung Sevastopol
Công bố bằng chứng bắt đặc nhiệm Ukraine định nổ tung Sevastopol

Cơ quan an ninh Liên bang Nga đã công bố một đoạn video bắt giữ các đặc nhiệm Ukraine trong âm mưu khủng bố tại Sevastopol trên bán đảo Crimea.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 10:35

Buổi sáng đầu tiên của bà Clinton sau cuộc bầu cử thất bại
Buổi sáng đầu tiên của bà Clinton sau cuộc bầu cử thất bại

(Dân trí) - Sau một chiến dịch vận động tranh cử miệt mài hơn 1 năm qua, rất lâu người ta mới lại nhìn thấy cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton thong thả đi dạo gần khu nhà bà ở tại Chappaqua, New York, sáng 10/11.

Thứ sáu, 11/11/2016 - 10:15