Ukraine tiết lộ kế hoạch bao vây lực lượng Nga: Tham vọng lớn, đánh phủ đầu

Tham vọng chiến lược, Ukraine đánh phủ đầu

Sau khi bị cách chức, cựu Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang Ukraine, Tướng Oleksandr Syrskyi, đã tiết lộ rằng kế hoạch của Bộ chỉ huy Moscow dự kiến chọc thủng tuyến phòng thủ của Ukraine dọc theo trục Dobropillia - Huliaipole, tạo thuận lợi để bao vây khu vực kiên cố Orekhov.

Nhằm ngăn chặn điều này, giới lãnh đạo quân sự Ukraine quyết định hành động "luôn và ngay", tấn công phủ đầu vào lực lượng Moscow và san phẳng lại chiến tuyến.

Một chiến dịch tấn công đã được vạch ra cho Lực lượng Đổ bộ đường không và các đơn vị xung kích Ukraine, với sự tham gia của các quân binh chủng khác. Tuy nhiên, tốc độ đột kích của RFAF quá nhanh và họ đã chiếm được Huliaipole (cuối tháng 12/2025) khiến Ukraine không kịp triển khai kế hoạch. Khi cơ hội đã qua, AFU không dám tấn công trực diện theo hướng Huliaipole vì mật độ binh sĩ dày đặc của Nga.

Do đó, lực lượng Kiev quyết định điều chuyển sang hướng Aleksandrovskoye lân cận. Mục tiêu của vị Tổng tư lệnh Ukraine tiền nhiệm là xóa sổ cứ điểm của Tập đoàn quân hỗn hợp số 36 thuộc Cụm tác chiến phương Đông RFAF, đánh thẳng vào hậu phương của đội hình đang tiến công, đồng thời kìm chân lực lượng Moscow theo hướng Orekhov.

Kết quả là, một số trung đoàn thuộc Sư đoàn 90 của Nga đã phải rút khỏi Pokrovsk (Krasnoarmeysk) để tăng cường cho các đơn vị bạn đang gặp khó khăn.

Đòn trả đũa của Tướng Syrskyi

Từ tháng 1 đến tháng 8, một trận chiến quy mô lớn nhưng diễn biến chậm chạp đã nổ ra dọc theo khu vực giáp ranh giữa 3 tỉnh Dnipropetrovsk, Donetsk và Zaporizhia, do Tổng tư lệnh Ukraine, Oleksandr Syrskyi (khi đó ông còn đang tại nhiệm), phát động. Chiến dịch này được chỉ huy trực tiếp bởi Tướng Oleh Apostol, Tư lệnh Lực lượng Đổ bộ đường không.

Về phía quân đội Ukraine (AFU), các Lữ đoàn tấn công đường không số 78, 79, 80, 82 và 95, cùng với các Trung đoàn xung kích số 1 ("Perun") và 425 ("Skelya"), đã được triển khai. Bộ chỉ huy Kiev đặt ra mục tiêu kép là  ngăn chặn đà đột kích của Nga về hướng Orekhov để bảo vệ Zaporizhia, và đẩy lùi lực lượng Moscow khỏi tỉnh Dnipropetrovsk thông qua các cuộc tấn công cơ giới và xâm nhập bộ binh.

Kết quả cho thấy đà tấn công của RFAF vào Orekhov đã bị chậm lại đáng kể. Tuy nhiên, thay vì giải tỏa khu vực Dnipropetrovsk, AFU chỉ thực hiện các đợt di chuyển qua lại với thành quả hạn chế.

Tướng Syrskyi đã vô cùng tức giận trước các báo cáo về việc Nga thiết lập các vùng đệm ở khu vực phía bắc. Ông tập hợp cấp dưới và tuyên bố: "Tôi sẽ tự thiết lập một vùng an toàn cho người Nga. Nhưng là ở phía nam".

Triển khai kế hoạch phản công

Cuộc phản công của lực lượng Kiev nhằm đẩy lùi các đơn vị Moscow khỏi Huliaipole, đồng thời triệt tiêu mối đe dọa ở Orekhov và xa hơn là Zaporizhia.

Chiến dịch này trở thành "khúc ca thiên nga" - lần xuất hiện cuối cùng đầy ấn tượng - của Tướng Syrskyi trước khi ông kết thúc sự nghiệp.

"Cuộc tấn công theo hướng Aleksandrovsk" bao gồm hai giai đoạn riêng biệt. Đợt đầu tiên nhằm giải vây cho Huliaipole, trong khi đợt thứ hai là một cuộc hành quân không có đích đến cụ thể, hay tiến về phía đông của Velykymykhaylivka.

Giai đoạn 1 chính thức diễn ra vào đầu năm 2026, tại khu vực phía bắc Huliaipole, nơi vốn đã được RFAF kiểm soát trước đó.

Vào tháng 1, các phóng viên chiến trường Nga bắt đầu nhận thấy tính chất tấn công trong các hoạt động của lực lượng đổ bộ đường không Ukraine ở miền Nam, nhưng chưa thể hiểu ngay mục đích đối phương. Các nỗ lực giải cứu Huliaipole, phản công dọc tuyến Dobropillia - Sladkoe, hay cuộc tấn công đầu tiên của Lữ đoàn 95 AFU theo hướng Aleksandrovsk, khi đó chưa được nhìn nhận như một bức tranh toàn cảnh thống nhất.

Trong giai đoạn 1, các đơn vị Kiev đã thực sự chọc thủng phòng tuyến của Nga và giành lại 8 ngôi làng. Ban đầu, kế hoạch dường như thành công nhờ yếu tố bất ngờ, nhưng chỉ sau chưa đầy một tháng giao tranh ác liệt, quân đội Ukraine bắt đầu cạn kiệt nhân lực. Lữ đoàn 95 dần kiệt sức. Các đơn vị xung kích được điều động ra tiền tuyến với lời dặn dò: "Hãy đi đi, sẽ có người đón các anh ở đó. Hãy chờ lực lượng tiếp viện".

Tuy nhiên, có những lúc không ai đón họ, và các chỉ huy cấp trên dường như cũng không có ý định gửi tiếp viện. Địa hình và ưu thế về số lượng UAV của Nga cũng đóng vai trò quan trọng.

Vào thời điểm đó, lính dù cùng bộ binh xung kích của Ukraine đang di chuyển theo hai hướng từ Pokrovskoye, về phía nam - đông nam, và tại khu vực Ternovatoye, di chuyển về phía đông. Rõ ràng họ đang cố gắng ghìm chân Tập đoàn quân số 36 RFAF từ nhiều hướng, sử dụng cả khí tài hạng nặng lẫn các nhóm bộ binh nhỏ.

Thế bế tắc gợi nhớ đến chiến thắng kiểu Pyrros

Trên thực tế, quân đội Ukraine đã tiến sâu khoảng 9km vào các vị trí của Nga, mặc dù không đạt được tiềm năng tối đa. Theo thông tin nội bộ, AFU đã hy vọng thâm nhập sâu hơn nữa - trên 10km - và tiến vào hậu phương của RFAF gần Uspenovka. Tuy nhiên, lực lượng do Tướng Apostol chỉ huy không đủ sức để làm điều đó.

Các máy bay ném bom Su-34 đóng vai trò then chốt trong việc đánh bật lực lượng Kiev. Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga đã được huy động với cường độ cao tại đây - nhiều khu dân cư gần Vyshneve gần như bị san phẳng hoàn toàn.

Dù không thực hiện được đòn đột kích tối ưu, nhóm tác chiến tấn công của Ukraine đã phần nào tước bỏ khả năng hành tiến với tốc độ thích hợp về phía Orekhov của lực lượng Moscow.

Hơn nữa, hành động này còn thu hẹp phạm vi tác chiến của các đơn vị Moscow. Như vậy, giai đoạn đầu đã tạo ra những tiền đề nhất định cho giai đoạn tiếp theo - giai đoạn dự kiến sẽ giành lại phần lãnh thổ Donetsk do Moscow kiểm soát hồi đầu năm 2025. Nhưng đó là câu chuyện khác.

Tóm lại, đến giữa tháng 8, lực lượng Kiev đạt được một "chiến thắng kiểu Pyrros", tức bên thắng lợi chịu tổn thất nặng nề, mất hết lực lượng và không thể tiếp tục tiến bước hay duy trì thành quả lâu dài.