Tứ giác kim cương an ninh

Tầm nhìn Ấn Độ - Thái Bình Dương có 3 mục tiêu: Giữ vững trật tự khu vực dựa trên luật lệ, thúc đẩy thương mại tự do và bảo đảm an ninh cho các quốc gia nhỏ.
>>Tham vọng Ấn Độ-Thái Bình Dương của Tổng thống Mỹ Donald Trump
>>Mỹ tham gia hội đàm 4 bên về hợp tác Ấn Độ - Thái Bình Dương
>>Vì sao Tổng thống Trump liên tục nhắc cụm từ Ấn Độ-Thái Bình Dương?

Một khuôn khổ chiến lược cho khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do và mở liên quan đến Mỹ, Úc, Nhật Bản và Ấn Độ đã xuất hiện từ lâu.

Tháng 8-2007, thời điểm gần kết thúc năm cầm quyền đầu tiên, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đọc bài diễn văn trước quốc hội Ấn Độ với tựa đề "Sự hội tụ của 2 đại dương". Trong đó, ông nêu ra quan điểm táo bạo "ghép nối" Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, một "châu Á rộng lớn hơn", được mở rộng để bao gồm cả Mỹ và Úc. Mạng lưới này sẽ mở và minh bạch, cho phép con người, hàng hóa, dòng vốn và kiến thức tự do tuôn chảy trong một "cung tự do và phồn vinh" dọc theo vành đai ngoài lục địa Âu - Á.

Một tháng sau đó, ông Abe không còn làm thủ tướng nhưng ý tưởng về khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương đã bén rễ trong các mối quan hệ chiến lược. Đến tháng 12-2012, ông Abe trở lại nắm quyền. Ngay ngày hôm sau, ông viết bài báo kêu gọi phát triển "viên kim cương an ninh dân chủ châu Á", liên quan đến Nhật Bản, Ấn Độ, Mỹ và Úc.

Sự tập hợp này được biết đến với tên gọi "Tứ giác kim cương" mà nhiều chiến lược gia Mỹ và Nhật Bản xem là nền tảng của khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương an toàn và phồn vinh. Vì thế, không có gì ngạc nhiên khi trong suốt chuyến thăm Nhật Bản gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Abe đã lặp lại quan điểm về một khu vực "Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do và mở" liên quan đến bộ tứ nói trên.

Trong bài phát biểu về mối quan hệ Mỹ - Ấn ở Washington hồi tháng trước, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson công khai nói về sự cần thiết về một khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do và mở trong 100 năm tới. Ca ngợi mối liên hệ hiện nay giữa Mỹ, Ấn Độ và Nhật Bản, ông ám chỉ khả năng bổ sung nước Úc vào nhóm này, qua đó ủng hộ mong muốn làm sống lại "Tứ giác kim cương" theo một hình thức nào đó.


Từ phải qua: Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng một số nhà lãnh đạo tại thủ đô Manila - Philippines hôm 12-11 Ảnh: PTI

Từ phải qua: Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng một số nhà lãnh đạo tại thủ đô Manila - Philippines hôm 12-11 Ảnh: PTI

Hình thức đóng vai trò rất quan trọng trong trường hợp này. Khi ông Abe lần đầu tiên đề xuất ý tưởng trên cách đây 1 thập kỷ, Bắc Kinh đã phản đối kịch liệt thông qua các kênh ngoại giao chính thức, xem đây là một sáng kiến nhằm kiềm chế Trung Quốc. Kể từ đó, 4 quốc gia trên đã thận trọng trong việc tăng cường hợp tác mà không chính thức hóa nó thành bất kỳ thỏa thuận nào mang bóng dáng một hiệp định đa phương.

Nhật Bản và Úc đã là đồng minh của Mỹ và tham gia đối thoại an ninh 3 bên với Washington kể từ năm 2002. Vì thế, nhiệm vụ chính là đưa Ấn Độ vào nhóm này. Nhờ vậy, quan hệ đối tác Ấn - Nhật phát triển nhảy vọt; New Delhi đã ký các hiệp định an ninh quan trọng với Canberra. Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Barack Obama gọi Ấn Độ là "đối tác phòng thủ chính" vào giữa năm 2016 và mối quan hệ này tiếp tục sâu sắc hơn thời Tổng thống Donald Trump.

Tầm nhìn Ấn Độ - Thái Bình Dương có 3 mục tiêu. Thứ nhất, giữ vững các nguyên tắc của một trật tự khu vực dựa trên luật lệ, nhất là liên quan đến giải pháp cho các tranh chấp lãnh hải. Thứ hai, thúc đẩy thương mại tự do bằng cách tự do hóa các thiết chế thương mại khu vực và ủng hộ tự do hàng hải - yếu tố quan trọng trong việc vận chuyển an toàn hàng hóa qua Ấn Độ - Thái Bình Dương. Thứ ba, bảo đảm an ninh cho các quốc gia nhỏ, nhất là ở Đông Nam Á và Đông Á.

Dù vậy, mọi chuyện trở nên phức tạp hơn bởi một thay đổi lớn kể từ khi ông Abe lần đầu tiên giới thiệu tầm nhìn Ấn Độ - Thái Bình Dương. Tham vọng và ảnh hưởng trong khu vực của Trung Quốc hiện lớn hơn cách đây 1 thập kỷ.

Trung Quốc không chỉ quyết đoán hơn liên quan đến những lợi ích cốt lõi của mình tại khu vực mà còn phát triển mạnh mẽ năng lực kinh tế và quân sự trong giai đoạn này. Sáng kiến "Vành đai và Con đường" cho thấy khát vọng và khả năng của Trung Quốc trong việc thiết lập một kiểu đế chế thương mại trải dài khắp khu vực.

Trong bài phát biểu vào tháng trước, ông Tillerson chỉ trích những dự án hạ tầng quy mô lớn tại những quốc gia đang phát triển ở Nam Á và Đông Nam Á, được tài trợ bởi các khoản cho vay từ doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc. Với thực tế này, Bắc Kinh đang có vị thế tốt hơn để làm suy yếu tầm nhìn Ấn Độ - Thái Bình Dương so với trước đây.

Trong khi đó, triển vọng của mô hình trở nên bấp bênh hơn do những mâu thuẫn nội bộ. Cả Nhật Bản và Úc đều phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc về thương mại. Việc chọc giận Bắc Kinh thông qua "Tứ giác kim cương" khó có thể nhận được sự ủng hộ trong lòng những nước này, nhất là vào thời điểm Tổng thống Donald Trump công khai muốn thương thảo lại thỏa thuận thương mại Mỹ - Nhật bị ông đánh giá là "không công bằng hoặc mở".

Washington cũng rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương - một thỏa thuận có thể đã trở thành trụ cột của tầm nhìn Ấn Độ - Thái Bình Dương. Với cuộc tranh chấp biên giới kéo dài với Trung Quốc, Ấn Độ dĩ nhiên cũng lo ngại chuyện khiêu khích Bắc Kinh có những động thái rủi ro hơn nữa ở dãy núi Himalaya.

Theo Ngô Sinh

Người lao động

MỚI NHẤT
Thổ Nhĩ Kỳ "tố" Mỹ cấp tiền cho IS, phá vỡ lời hứa ở Syria
Thổ Nhĩ Kỳ "tố" Mỹ cấp tiền cho IS, phá vỡ lời hứa ở Syria

(Dân trí) - Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã cáo buộc Washington phản bội Ankara và cung cấp “nhiều tiền” cho các phần tử khủng bố IS. Cáo buộc này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Mỹ thừa nhận đã cho phép các phiến quân IS trốn thoát khỏi thành phố Raqqa tại Syria.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 05:06

Mỹ chỉ trích Nga liên tiếp phủ quyết điều tra tấn công hóa học ở Syria
Mỹ chỉ trích Nga liên tiếp phủ quyết điều tra tấn công hóa học ở Syria

(Dân trí) - Nga ngày 17/11 lần thứ 2 sử dụng quyền phủ quyết trong cuộc bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc để phản đối việc gia hạn cuộc điều tra nhằm xác định thủ phạm gây ra vụ tấn công hóa học tại Syria.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 04:45

Triều Tiên thắt chặt quan hệ với Cuba giữa vòng vây cấm vận
Triều Tiên thắt chặt quan hệ với Cuba giữa vòng vây cấm vận

(Dân trí) - Ngoại trưởng Ri Yong Ho ngày 17/11 đã dẫn dầu phái đoàn Triều Tiên tới thăm Cuba trong nỗ lực nhằm thắt chặt quan hệ với quốc đảo Caribe sau một loạt lệnh trừng phạt của cộng đồng quốc tế.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 03:43

Mỹ “trượt” nhóm 5 quốc gia danh tiếng nhất thế giới
Mỹ “trượt” nhóm 5 quốc gia danh tiếng nhất thế giới

(Dân trí) - Mỹ đã rớt từ vị trí số 1 xuống số 6 trong danh sách những nước có chỉ số thương hiệu quốc gia tốt nhất thế giới năm 2017 theo bảng xếp hạng mới được công bố gần đây.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 03:42

Ngôi trường đại học danh tiếng của 8 chủ nhân giải Nobel
Ngôi trường đại học danh tiếng của 8 chủ nhân giải Nobel

(Dân trí) - “Giá trị của giáo dục đại học không phải nằm ở chỗ học được nhiều kiến thức, mà là luyện đầu óc để tư duy những gì không thể học được từ sách giáo khoa”, Albert Einstein, chủ nhân giải Nobel Vật lý năm 1921 và là một trong những thành viên sáng lập của ngôi trường này, từng nói.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 11:40

Mổ xẻ "quyền lực mềm" của Trung Quốc ở Zimbabwe
Mổ xẻ "quyền lực mềm" của Trung Quốc ở Zimbabwe

(Dân trí) - Chủ tịch Tập Cận Bình từng nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ song phương giữa Trung Quốc và Zimbabwe trong cuộc gặp với Tổng thống Robert Mugabe và Bắc Kinh vẫn luôn được xem là đồng minh “kề vai sát cánh” với quốc gia châu Phi trong nhiều thập niên qua.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 11:04

Mối nguy lớn khi hợp tác nguồn nước với Trung Quốc
Mối nguy lớn khi hợp tác nguồn nước với Trung Quốc

Pakistan, Nepal hủy thỏa thuận xây đập 14 tỷ USD với Trung Quốc vì nỗi lo hợp tác nguồn nước.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 10:15

Điều ít biết về đội quân trung thành tuyệt đối với Tổng thống Zimbabwe
Điều ít biết về đội quân trung thành tuyệt đối với Tổng thống Zimbabwe

(Dân trí) - Tổng thống Zimbabwe Rober Mugabe ngay từ khi lên nắm quyền vào những năm 1980 đã lập ra một đội quân tinh nhuệ phục tùng duy nhất mệnh lệnh của tổng thống. Đó là Lữ đoàn số 5, đơn vị được huấn luyện và trang bị đặc biệt.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 09:51

Đoàn xe chở Tổng thống Putin bị dọa đánh bom
Đoàn xe chở Tổng thống Putin bị dọa đánh bom

(Dân trí) - Đoàn xe chở Tổng thống Vladimir Putin đã bị dọa đánh bom khi nhà lãnh đạo Nga tới thành phố St. Petersburg hôm 17/11 để dự một diễn đàn về văn hóa.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 08:58

Tân phát ngôn viên 26 tuổi xinh đẹp của Bộ trưởng Quốc phòng Nga
Tân phát ngôn viên 26 tuổi xinh đẹp của Bộ trưởng Quốc phòng Nga

(Dân trí) - Nữ phóng viên Rossiyana Markovskaya ngày 17/11 đã được bổ nhiệm làm người phát ngôn của Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergey Shoigu khi cô mới chỉ 26 tuổi.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 08:21

Đặc phái viên Trung Quốc bàn gì khi tới Triều Tiên?
Đặc phái viên Trung Quốc bàn gì khi tới Triều Tiên?

(Dân trí) - Hãng thông tấn quốc gia Triều Tiên (KCNA) đã đưa tin về cuộc gặp gỡ giữa đặc phái viên của Trung Quốc và quan chức cấp cao của Triều Tiên hôm 17/11 trong bối cảnh căng thẳng khu vực vẫn chưa hạ nhiệt.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 07:40

“Chim sắt” Nga dội bom san phẳng sào huyệt IS ở Syria
“Chim sắt” Nga dội bom san phẳng sào huyệt IS ở Syria

(Dân trí) - Nga đã điều động 6 bay Tupolev-22M3 dội “mưa hỏa lực” xuống hang ổ nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS ở Abu Kamal, Syria.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 07:34

ĐÁNG QUAN TÂM
Mỹ lần đầu lên tiếng về binh biến ở Zimbabwe
Mỹ lần đầu lên tiếng về binh biến ở Zimbabwe

(Dân trí) - Mỹ cho rằng chính người dân Zimbabwe mới có quyền quyết định chính phủ của mình. Washington cũng hối thúc Zimbabwe sớm trở lại với một chính quyền dân sự.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 07:18

Hai máy bay đâm nhau ở Anh, 4 người thiệt mạng
Hai máy bay đâm nhau ở Anh, 4 người thiệt mạng

(Dân trí) - 4 người, bao gồm 2 phi công và 2 hành khách, đã thiệt mạng sau khi một máy bay và một trực thăng va chạm trên không trung ở khu vực Buckinghamshire, Anh ngày 17/11.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 07:01

Tàu ngầm Argentina chở 44 thủy thủ mất tích
Tàu ngầm Argentina chở 44 thủy thủ mất tích

(Dân trí) - Một cuộc tìm kiếm cứu hộ quy mô lớn đã được triển khai sau khi một tàu ngầm hải quân của Argentina mất liên lạc cùng với 44 thủy thủ trong lúc làm nhiệm vụ tuần tra, RT cho biết.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 06:43

Syria hủy diệt IS ở al-Bukamal bằng sát thủ Tochka-U
Syria hủy diệt IS ở al-Bukamal bằng sát thủ Tochka-U

Quân đội Syria đã tungđòn tấn công sát thủ bằng tên lửa đạn đạo tầm ngắn Tochka-U vào lực lượng IS ởthành phố al-Bukamal.

Thứ bảy, 18/11/2017 - 06:18

Lối ăn chơi khét tiếng của con trai Tổng thống Zimbabwe bị quản thúc
Lối ăn chơi khét tiếng của con trai Tổng thống Zimbabwe bị quản thúc

(Dân trí) - Các con trai của Tổng thống Zimbabwe bị quản thúc Robert Mugabe nổi tiếng với lối sống giàu sang, nhung lụa nhưng thác loạn.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 09:30

Bên trong biệt thự 10 triệu USD tạm giữ Tổng thống Zimbabwe
Bên trong biệt thự 10 triệu USD tạm giữ Tổng thống Zimbabwe

(Dân trí) - Căn tư dinh của Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe ở phía bắc thủ đô Harare là nơi quân đội nước này dùng để quản thúc vị tổng thống 93 tuổi. Đây là một căn biệt thự sang trọng, với nội thất đẳng cấp, ước tính có giá gần 10 triệu USD.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 07:39

Đại sứ Thụy Điển mong chờ Diễn đàn Internet đầu tiên tại Việt Nam
Đại sứ Thụy Điển mong chờ Diễn đàn Internet đầu tiên tại Việt Nam

(Dân trí) - Nhân kỷ niệm 20 năm Internet chính thức xuất hiện tại Việt Nam, Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Pereric Högberg đã chia sẻ những quan điểm của ông về tầm quan trọng của Internet và những thành tựu mà Internet đã mang lại cho Việt Nam trước thềm Diễn đàn Internet (VIF 2017) đầu tiên tại Hà Nội vào cuối tháng này.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 07:16

Tổng thống Zimbabwe lần đầu xuất hiện trước công chúng sau tin đồn đảo chính
Tổng thống Zimbabwe lần đầu xuất hiện trước công chúng sau tin đồn đảo chính

(Dân trí) - Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe hôm nay đã tham dự một lễ tốt nghiệp tại một trường đại học. Đây là lần xuất hiện trước công chúng đầu tiên của ông kể từ khi quân đội nắm quyền kiểm soát thủ đô và quản thúc vị tổng thống này.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 07:11

Mỹ tính chế tạo vũ khí “hạ gục” tên lửa Triều Tiên ngay tại bệ phóng
Mỹ tính chế tạo vũ khí “hạ gục” tên lửa Triều Tiên ngay tại bệ phóng

(Dân trí) - Quan ngại rằng các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện tại không đủ hiệu quả để bảo vệ lãnh thổ Mỹ khỏi mối đe dọa Triều Tiên, chính quyền Tổng thống Donald Trump tính rót 4 tỷ USD nhằm chế tạo hệ thống vũ khí nhằm ngăn chặn hoặc bắn hạ tên lửa Triều Tiên ngay khi vừa rời khỏi bệ phóng.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 05:10

Nữ nguyên thủ trẻ nhất thế giới tiết lộ lần đầu gặp ông Trump tại Việt Nam
Nữ nguyên thủ trẻ nhất thế giới tiết lộ lần đầu gặp ông Trump tại Việt Nam

(Dân trí) - Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern, nữ nguyên thủ trẻ nhất thế giới, đã chia sẻ về lần đầu tiên trò chuyện với Tổng thống Mỹ Donald Trump khi hai nhà lãnh đạo dự hội nghị cấp cao APEC tại Việt Nam.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 04:57

Cuộc đối đầu giữa “quý bà hàng hiệu” và phó tổng thống “cá sấu”
Cuộc đối đầu giữa “quý bà hàng hiệu” và phó tổng thống “cá sấu”

(Dân trí) - Bất ổn hiện nay ở Zimbabwe được cho là bắt nguồn từ cuộc cạnh tranh quyền lực giữa Đệ nhất phu nhân Grace Mugabe và Phó Tổng thống Emmerson Mnangagwa để trở thành nhà lãnh đạo tiếp theo của quốc gia này.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 04:33

Trung Quốc xây hầm gió thử nghiệm vũ khí có thể tấn công Mỹ trong 14 phút
Trung Quốc xây hầm gió thử nghiệm vũ khí có thể tấn công Mỹ trong 14 phút

(Dân trí) - Trung Quốc đang xây dựng hầm gió để thử nghiệm các loại vũ khí siêu thanh mà nước này đã phát triển. Dự kiến đến năm 2020 những cơ sở hạ tầng này sẽ được hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 04:16