Triều Tiên và trò chơi “cân bằng bên miệng hố chiến tranh”

Căng thẳng tại Triều Tiên hiện đã dâng cao như một thùng thuốc súng có thể phát nổ bất cứ lúc nào - ông Đặng Xuân Thanh - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đông Bắc Á, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam - nhận định với PV Lao Động ngày 11/3.

    Ông Đặng Xuân Thanh.
    Ông Đặng Xuân Thanh.
     
    Theo ông, bất cứ một đổ vỡ nào về an ninh trên suốt dọc Tây Thái Bình Dương đều có thể gây phản ứng dây chuyền, kích động một cuộc chạy đua vũ trang trên toàn khu vực.

    Ông nhận định như thế nào về những leo thang căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên hiện nay?

    - Tôi nghĩ cả hai bên đều đã sử dụng gần như tất cả những quân bài đe dọa của mình. Việc Triều Tiên đơn phương rút khỏi hiệp định đình chiến ký năm 1953 là một bước đi rất nguy hiểm, vì đây là hiệp định duy nhất còn ràng buộc hai miền khỏi rơi vào chiến tranh. Đáp lại, Hàn Quốc đã có những tuyên bố sẽ xóa sổ Triều Tiên khỏi mặt đất, hay đề xuất cần phát triển vũ khí hạt nhân để cân bằng với đe dọa từ Triều Tiên. Trong lần gia tăng căng thẳng này, vai trò và trách nhiệm của Mỹ và Trung Quốc hơn bao giờ hết là rất quan trọng để kiềm chế căng thẳng này không biến thành xung đột vũ trang.

    Khi ông Kim Jong-un kế nhiệm cha, phương Tây đã hồ hởi kỳ vọng về một Triều Tiên mới cởi mở và thân thiện hơn. Nhưng những gì diễn ra khiến nhiều chuyên gia nhận định ông Kim Jong-un còn cứng rắn hơn cả cha mình. Theo ông, đâu là lý do?

    - Là người từng học ở phương Tây, có thể sử dụng tiếng Anh và tiếng Đức thành thạo, chắc chắn ông Kim Jong-un rất hiểu về khát vọng một cuộc sống no đủ và hòa bình của người dân. Tuy nhiên, với một nhà lãnh đạo trẻ khi nắm quyền ở đất nước như Triều Tiên, thì lòng tin của nhân dân đối với uy tín cá nhân của ông phải là tuyệt đối. Điều đó dẫn đến việc dù ông Kim Jong-un đã nắm các chức vụ quan trọng nhất của Triều Tiên thì vẫn cần phải tự khẳng định mình bằng những quyết sách lớn để có được lòng tin của nhân dân như ông nội (lãnh tụ Kim Nhật Thành) và người cha (nhà lãnh đạo Kim Chính Nhật). Vì thế, nhà lãnh đạo mới phải có bước đi mạnh mẽ, chứng tỏ  ông chính là người đại diện tối cao cho dân tộc.
    Mỹ - Hàn tập trận giữa thời điểm căng thẳng leo thang tại bán đảo Triều Tiên.

    Mỹ - Hàn tập trận giữa thời điểm căng thẳng leo thang tại bán đảo Triều Tiên.


    Theo ông, chìa khóa tháo ngòi nổ đang nằm ở đâu?

    - Các bên hiện đều đã đứng bên thùng thuốc súng chiến tranh, thì chỉ cần một phát súng nhỏ cũng có thể gây nguy hiểm. Chìa khóa để tháo ngòi nổ nằm ở sự bình tĩnh và kiềm chế của tất cả các bên.  

    Điều gì sẽ xảy ra nếu giả định “thùng thuốc súng” phát nổ, thưa ông?

    - An ninh trên toàn khu vực Đông Á, bao gồm Đông Bắc Á và Đông Nam Á, luôn liên thông chặt chẽ với nhau. Có một chuỗi các điểm nóng tiềm tàng chạy dài từ nhóm đảo Nam Kuril ở phía bắc, qua bán đảo Triều Tiên, nhóm đảo Senkaku/Điếu Ngư, eo biển Đài Loan kéo xuống tận biển Đông. Bất cứ một đổ vỡ về an ninh tại một điểm nào đó dọc Tây Thái Bình Dương đều có thể gây phản ứng dây chuyền lan sang các vùng xung quanh.

    Nếu chiến tranh nổ ra, điều nguy hiểm trước hết là nó có thể cuốn nhiều nước tham chiến, kích động một cuộc chạy đua vũ trang trên toàn tuyến. Thứ hai là nó sẽ thổi bùng chủ nghĩa dân tộc vốn đang trỗi dậy mạnh mẽ ở Đông Bắc Á. Thứ ba là để đối phó với tình trạng đổ vỡ về mặt chiến lược như vậy, một mình Mỹ hay Trung Quốc không thể xử lý được. Họ cần có các đồng minh. Việc tập hợp các đồng minh này sẽ diễn ra mau chóng khó ai lường trước được. Và diện mạo địa chính trị tại khu vực sẽ bị đảo lộn ghê gớm. Nói tóm lại, đó sẽ là một thảm hỏa khôn lường.

      Tức là chúng ta hãy cùng hy vọng ngòi nổ căng thẳng sẽ sớm được tháo gỡ…

    - Không thể ngồi yên để mong chờ điều đó. Có một thuật ngữ chính trị học là “cân bằng bên miệng hố chiến tranh”, trong đó người tham gia phải có thần kinh thép, phải nắm rõ “luật chơi”, cũng như dự đoán bước đi để khỏi lăn xuống hố, cũng như thoát khỏi miệng hố. Có nhiều cách để giúp các bên rời miệng hố một cách an toàn, bắt đầu bằng việc phát đi những tín hiệu xuống thang, tiếp theo là những bước đi giảm căng thẳng từ cả hai phía. Để các bên có thể trao đổi những tín hiệu này, rất cần một quốc gia đóng vai trò làm trung gian hòa giải.

    Vào thời điểm hiện tại, mọi con mắt đều đổ dồn vào Trung Quốc - nước đã nhiều lần đảm nhiệm vai trò này. Song uy tín của Trung Quốc trong thời gian gần đây cũng bị sứt mẻ đôi chút về vấn đề Triều Tiên. Có thể Trung Quốc không bị bất ngờ, song đã không thể ngăn chặn được Triều Tiên có những bước đi gây căng thẳng như vậy. Đó sẽ là một thách thức với các nhà lãnh đạo mới của Trung Quốc, nhưng cũng là cơ hội để thể hiện vai trò của một nước lớn có trách nhiệm tại khu vực. Ngoài ra, LHQ cũng có thể là một lựa chọn cho vai trò trung gian này. ASEAN cũng có thể có tiếng nói, vì nếu muốn đóng vai trò trung tâm hội nhập không chỉ của Đông Nam Á mà còn Châu Á Thái Bình Dương thì ASEAN cũng cần có một vai trò trong việc duy trì an ninh, giải tỏa căng thẳng ở khu vực.

    Có nghĩa chiến tranh dù cận kề nhưng hoàn toàn có thể tránh, thưa ông?

    - Có thể không có nghĩa là chắc chắn. Chỉ cần mỗi bên lơ là một chút thôi, “súng có thể cướp cò” và chiến tranh sẽ nổ ra. Lúc này các bên cần sự tập trung và bình tĩnh cao độ để có thể xử lý tình huống một cách thận trọng và khôn ngoan nhất.

    - Xin cảm ơn ông!
     
    Theo Lao động
    MỚI NHẤT
    Người Trung Quốc nghĩ khác nhau về sự kiện 1979
    Người Trung Quốc nghĩ khác nhau về sự kiện 1979

    Ở Trung Quốc tư duy phân tầng cực kỳ cao. Khoảng cách tư duy giữa một người bình thường và "tầng lớp trên" vô cùng cao, đúng hơn là hoàn toàn nghịch đảo, tư duy có thể khác nhau hoặc tiêu cực cũng là dễ hiểu.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 09:56

    Trung Quốc tuyên bố cử nhóm khảo sát lên đảo tranh chấp với Nhật
    Trung Quốc tuyên bố cử nhóm khảo sát lên đảo tranh chấp với Nhật

    (Dân trí) - Báo chí nhà nước Trung Quốc hôm nay 12/3 cho biết Bắc Kinh dự kiến sẽ cử một nhóm khảo sát lên quần đảo hiện đang là trung tâm tranh chấp với Nhật trên Hoa Đông, quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 05:36

    Tàu cá Việt Nam bị Hải giám Trung Quốc xua đuổi ngay tại Hoàng Sa
    Tàu cá Việt Nam bị Hải giám Trung Quốc xua đuổi ngay tại Hoàng Sa

    Sáng 13/3, hai tàu đánh cá mang số hiệu QNg 96417TS và QNg 96382TS cắm quốc kỳ Việt Nam đã bị 2 tàu hải giám của Trung Quốc xua đuổi trong vùng biển Hoàng Sa, thuộc chủ quyền của Việt Nam.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 05:22

    Hé lộ thêm về chiến đấu cơ tàng hình thứ hai của Trung Quốc
    Hé lộ thêm về chiến đấu cơ tàng hình thứ hai của Trung Quốc

    (Dân trí) - Theo tờ Foreign Policy của Mỹ, có vẻ như Trung Quốc đang nỗ lực biến chiến đấu cơ tàng hình thứ hai của nước này, J-31, thành chiến đấu cơ cho tàu sân bay.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 04:46

    Vì sao Trung Quốc hợp nhất cơ quan hải giám?
    Vì sao Trung Quốc hợp nhất cơ quan hải giám?

    (Dân trí) - Quyết định của Trung Quốc nhằm gom các cơ quan thực thi luật pháp trên biển vào một cơ quan quản lý duy nhất sẽ thúc đẩy mạnh mẽ khả năng hải quân của Bắc Kinh trên biển và gây ra mối đe dọa đối với lợi ích của các nước khác.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 03:25

    Nga bắt kẻ vận chuyển lậu 26.000 viên kim cương
    Nga bắt kẻ vận chuyển lậu 26.000 viên kim cương

    (Dân trí) - Hải quan sân bay Sheremetyevo tại Mátxcơva của Nga vừa bắt giữ một công dân nước này tìm cách chuyển lậu tới 26.000 viên kim cương với trị giá ước tính khoảng 162.000 USD.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 02:49

    Nhật bản “thất vọng” vì Trung Quốc không dự lễ tưởng niệm sóng thần
    Nhật bản “thất vọng” vì Trung Quốc không dự lễ tưởng niệm sóng thần

    (Dân trí) - Nhật Bản hôm nay 12/3 bày tỏ “thất vọng” khi Trung Quốc không cử đại diện tới dự lễ kỷ niệm 2 năm thảm họa động đất/sóng thần. Đây là dấu hiệu mới nhất cho thấy mối quan hệ ngày một xấu đi giữa hai nền kinh tế lớn nhất châu Á.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 01:01

    Mỹ “siết” cấm vận các ngân hàng, quan chức Triều Tiên
    Mỹ “siết” cấm vận các ngân hàng, quan chức Triều Tiên

    (Dân trí) – Nhằm gia tăng áp lực buộc Triều Tiên từ bỏ chương trình hạt nhân, chính quyền Mỹ vừa áp đặt thêm các lệnh cấm vận đối với một ngân hàng chủ chốt của Triều Tiên cùng 4 quan chức cấp cao nước này.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 12:29

    Cảnh giác với cách Trung Quốc "mua láng giềng gần"
    Cảnh giác với cách Trung Quốc "mua láng giềng gần"

    Dù Chính phủ Trung Quốc luôn tự nói mình đang "trỗi dậy hòa bình", nhưng không phải tất cả các nước láng giềng đều thích thú với điều đó.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 12:06

    Ấn Độ nhận tàu sân bay Nga vào cuối năm
    Ấn Độ nhận tàu sân bay Nga vào cuối năm

    (Dân trí) - Sau 4 năm trì hoãn và chi phí tăng, tàu sân bay của Ấn Độ hiện đang được Nga nâng cấp sẽ gia nhập hạm đội của hải quân Ấn Độ vào cuối năm nay.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 11:29

    Lãnh đạo Triều Tiên dọa “xóa sổ” một đảo của Hàn Quốc
    Lãnh đạo Triều Tiên dọa “xóa sổ” một đảo của Hàn Quốc

    (Dân trí) - Trong chuyến thăm đơn vị pháo xạ ở biên giới vào ngày 11/3, ông Kim Jong-un lần đầu tiên nêu đích danh đảo Baengnyeong của Hàn Quốc, nằm trên biên giới biển tranh chấp giữa hai nước, là mục tiêu bị “xóa sổ” trong “biển lửa” nếu xảy ra xung đột.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 10:06

    Tân Tổng thống Hàn Quốc sắp thăm Mỹ
    Tân Tổng thống Hàn Quốc sắp thăm Mỹ

    (Dân trí) - Nữ Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-Hye sẽ thăm Washington vào tháng 5 để hội đàm với nhà lãnh đạo Mỹ Barack Obama, một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết hôm qua.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 09:41

    ĐÁNG QUAN TÂM
    Cả nước Triều Tiên sẵn sàng cho lệnh tổng động viên
    Cả nước Triều Tiên sẵn sàng cho lệnh tổng động viên

    (Dân trí) - Báo chí nhà nước Triều Tiên ngày 11/3 cho biết cả nước này đã được đặt trong tình trạng sẵn sàng cho lệnh tổng động viên kể từ tuần trước.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 09:03

    Mỹ, Nhật hợp tác vũ trụ theo dõi tàu thuyền
    Mỹ, Nhật hợp tác vũ trụ theo dõi tàu thuyền

    (Dân trí) - Mỹ và Nhật Bản hôm qua đã tổ chức các cuộc đối thoại về sự hợp tác trên diện rộng trong lĩnh vực vũ trụ, trong đó có việc sử dụng vệ tinh để giám sát tàu thuyền. Đây được xem là một động thái nhằm kiềm chế Trung Quốc.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 08:03

     Ông Medvedev: Nga muốn Việt Nam nâng cao vị thế
    Ông Medvedev: Nga muốn Việt Nam nâng cao vị thế

    Theo Đặc phái viên TTXVN, trong Chương trình thăm chính thức Liên bang Nga, chiều tối 11/3, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã hội kiến Thủ tướng Liên bang Nga Dmitry Medvedev.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 07:48

    Số lợn chết trôi trên sông Hoàng Phố vọt tăng gần 3.000 con
    Số lợn chết trôi trên sông Hoàng Phố vọt tăng gần 3.000 con

    (Dân trí) - Giới chức Thượng Hải đã kêu gọi người dân bình tĩnh sau khi thêm gần 2.000 con lợn chết được vớt từ một con sông của thành phố, nâng tổng số lợn chết được tìm thấy cho tới nay lên gần 3.000 con.

    Thứ ba, 12/03/2013 - 06:46

    Triều Tiên hủy hiệp ước đình chiến với Hàn Quốc
    Triều Tiên hủy hiệp ước đình chiến với Hàn Quốc

    (Dân trí) - Triều Tiên hôm nay đã lên án cuộc tập trận chung Mỹ-Hàn là cuộc diễn tập xâm lược đầy khiêu khích và tuyên bố việc hủy bỏ hiệp ước đình chiến, chấm dứt Chiến tranh Triều Tiên năm 1953, chính thức có hiệu lực.

    Thứ hai, 11/03/2013 - 07:55

    Những lãnh đạo thế giới được ướp xác
    Những lãnh đạo thế giới được ướp xác

    (Dân trí) - Cố Tổng thống Venezuela Hugo Chavez trở thành nhà lãnh đạo mới nhất được bảo quản thi hài vĩnh viễn, sau lãnh tụ Lenin, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông.

    Thứ hai, 11/03/2013 - 05:06

    Các hồng y nhóm họp lần cuối trước ngày bầu giáo hoàng
    Các hồng y nhóm họp lần cuối trước ngày bầu giáo hoàng

    (Dân trí) - Hôm nay (11/3), các hồng y sẽ có phiên họp cuối cùng tại Rome trước khi mật nghị bầu giáo hoàng mới diễn ra trong ngày mai. Hiện chưa có ứng viên nào được xem là nổi trội cho vị trí người đứng đầu Vatican.

    Thứ hai, 11/03/2013 - 02:39

    NASA bị tố thuê “gián điệp” Trung Quốc
    NASA bị tố thuê “gián điệp” Trung Quốc

    (Dân trí) - NASA đã bị cáo buộc làm tổn hại tới an ninh quốc gia khi cho phép một công dân Trung Quốc tiếp cận thông tin mật tại một trung tâm nghiên cứu vũ trụ hàng đầu của Mỹ và dữ liệu này có thể đã được đưa về Trung Quốc đại lục.

    Thứ hai, 11/03/2013 - 02:27

    Lãnh đạo đối lập chạy đua chức Tổng thống Venezuela
    Lãnh đạo đối lập chạy đua chức Tổng thống Venezuela

    (Dân trí) - Lãnh đạo đối lập Venezuela Henrique Capriles xác nhận sẽ tham gia tranh cử tổng thống vào ngày 14/4 tới đây.

    Thứ hai, 11/03/2013 - 02:01

    Các "địch thủ" của Trung Quốc ồ ạt tăng ngân sách quốc phòng
    Các "địch thủ" của Trung Quốc ồ ạt tăng ngân sách quốc phòng

    Ngày 06/03 vừa qua, trong bài viết công bố ngân sách quốc phòng Trung Quốc 2013, tờ “Bắc Kinh nhật báo” đã đề cập đến ngân sách quốc phòng của một số “địch thủ” của Trung Quốc như Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước ASEAN.

    Thứ hai, 11/03/2013 - 12:02

    Nhật 2 năm sau thảm họa sóng thần: Khó khăn vẫn bộn bề
    Nhật 2 năm sau thảm họa sóng thần: Khó khăn vẫn bộn bề

    (Dân trí) - Tròn 2 năm sau thảm họa động đất/sóng thần khiến gần 19.000 người chết và gây ra cuộc khủng hoảng hạt nhân tồi tệ nhất trong nhiều năm qua, công cuộc tái thiết diễn ra vẫn chậm chạp, với hàng trăm ngàn người không có nhà ổn định, chen chúc trong các nhà tạm.

    Thứ hai, 11/03/2013 - 11:50

    Nghi phạm vụ hãm hiếp nữ sinh Ấn Độ tự sát trong tù
    Nghi phạm vụ hãm hiếp nữ sinh Ấn Độ tự sát trong tù

    (Dân trí) - Một nghi phạm trong vụ hãm hiếp và sát hại một nữ sinh ở thủ đô New Delhi hồi tháng 12 năm ngoái vừa được phát hiện đã chết trong nhà tù.
     >> Ấn Độ chấn động vụ nữ sinh bị hãm hiếp trên xe buýt

    Thứ hai, 11/03/2013 - 11:00