Sau 5 tuần xung đột, Mỹ và Iran cùng mất 40 máy bay
(Dân trí) - Từ phi cơ chiến đấu F-15, máy bay không người lái MQ-9 đến máy bay tiếp dầu và cảnh báo sớm, quy mô tổn thất của Mỹ đang đặt ra câu hỏi lớn về cục diện thực tế trên không.

Một máy bay F-15 của Mỹ rơi ở Kuwait trong khi tham gia chiến dịch quân sự tại Iran (Ảnh: Reuters).
Con số gây bất ngờ
Sau hơn 30 ngày xung đột, một báo cáo đáng chú ý của The Week cho thấy tổng số phương tiện bay Mỹ bị loại khỏi vòng chiến đã lên tới 40 chiếc, tương đương với mức tổn thất của phía Iran.
Theo nguồn tin trên, các tổn thất này trải rộng trên toàn bộ hệ thống không quân, từ lực lượng tấn công, trinh sát cho tới hậu cần và chỉ huy trên không.
Cụ thể, danh sách bao gồm 4 tiêm kích F-15E, 17 máy bay không người lái MQ-9 Reaper, 2 máy bay cường kích A-10, 8 máy bay tiếp dầu KC-135, 2 máy bay cảnh báo sớm E-3, 2 máy bay vận tải quân sự C-130 cùng 3 trực thăng, trong đó có 2 chiếc MH-6 Little Bird.
Đây là một cấu trúc tổn thất đáng chú ý khi không chỉ tập trung ở lực lượng chiến đấu mà còn lan sang các nền tảng hỗ trợ then chốt.
Trong số các khí tài bị mất, việc 4 chiếc F-15E bị loại khỏi vòng chiến là chi tiết gây chú ý nhất. Theo báo cáo, 3 chiếc trong số này bị bắn nhầm trên bầu trời Kuwait ngày 2/3. Chiếc còn lại bị Iran bắn rơi ngày 3/4 trên khu vực phía tây nước này.
Bên cạnh đó, một tiêm kích F-35 cũng được cho là đã bị hư hại trong nhiệm vụ chiến đấu ngày 19/3, đánh dấu lần đầu tiên dòng máy bay tàng hình này bị hư hại khi tham chiến.
Những diễn biến này cho thấy môi trường tác chiến trên không phức tạp hơn đáng kể so với các chiến dịch trước đây của Mỹ.
Hàng loạt máy bay chịu tổn thất nặng nề
Một trong những điểm nổi bật nhất là việc 17 chiếc MQ-9 Reaper bị mất, con số rất lớn đối với dòng UAV trinh sát - tấn công chủ lực của Mỹ.
MQ-9 có khả năng hoạt động liên tục trong thời gian dài, thực hiện nhiệm vụ trinh sát, thu thập thông tin tình báo và tấn công chính xác bằng tên lửa Hellfire và bom dẫn đường.
Việc mất số lượng lớn UAV cho thấy các hệ thống phòng không và tác chiến điện tử của đối phương, đã gây ra thách thức đáng kể đối với mô hình tác chiến vốn dựa nhiều vào UAV của Mỹ.
Không chỉ lực lượng tấn công, các nền tảng hỗ trợ cũng chịu tổn thất đáng kể.
Theo báo cáo, 8 máy bay tiếp dầu KC-135 đã bị loại khỏi vòng chiến đấu, ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng duy trì hoạt động tầm xa của không quân Mỹ. Hai máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry - đóng vai trò trung tâm chỉ huy trên không cũng đã bị loại khỏi vòng chiến đấu.
Những tổn thất này mang ý nghĩa chiến lược khi chúng tác động trực tiếp đến năng lực phối hợp tác chiến và duy trì chiến dịch dài ngày.
Đáng chú ý, chiến dịch giải cứu phi công tại Isfahan đã khiến hai máy bay vận tải C-130 và một trực thăng đặc nhiệm MH-6 Little Bird bị phá huỷ. MH-6 là dòng trực thăng đặc nhiệm có giá trị cao, thường được sử dụng trong các nhiệm vụ xâm nhập và cứu hộ.
Điều này cho thấy các chiến dịch đặc nhiệm, đặc biệt là hoạt động cứu phi công, có thể đã đối mặt với mức độ rủi ro lớn hơn dự kiến.
So sánh tương quan
Theo báo cáo, không quân Iran cũng đã mất khoảng 40 máy bay trong cùng giai đoạn, đưa hai bên vào trạng thái tiêu hao tương đương về số lượng phương tiện bay.
Trong khi đó, Israel được cho là chịu tổn thất thấp hơn, chủ yếu là UAV với khoảng 18 chiếc bị mất và chưa ghi nhận tiêm kích bị bắn hạ.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các con số trên chủ yếu dựa vào nguồn tình báo công khai và phân tích độc lập, chưa được xác nhận đầy đủ bởi tất cả các bên liên quan.
Dù còn tồn tại tranh cãi, bức tranh tổng thể cho thấy xung đột đã không diễn ra theo kịch bản “đánh nhanh thắng nhanh”.
Việc mất đồng thời cả tiêm kích, UAV, máy bay tiếp dầu và nền tảng chỉ huy cho thấy mức độ tiêu hao không chỉ dừng ở số lượng mà còn ảnh hưởng tới cấu trúc vận hành của toàn bộ lực lượng không quân.
Trong bối cảnh đó, câu hỏi đặt ra không chỉ là Mỹ đã mất bao nhiêu khí tài, mà là liệu mô hình tác chiến hiện tại có thể duy trì hiệu quả trong một cuộc xung đột kéo dài hay không.





