Nga - Trung vướng rào cản khi muốn hợp lực đối phó Mỹ

Dân trí Nga và Trung Quốc ngày càng thúc đẩy mối quan hệ hợp tác chiến lược trên nhiều lĩnh vực nhằm đối phó với sức ép từ Mỹ, song giữa hai nước vẫn tồn tại những rào cản nhất định trước khi thành lập một liên minh thực sự.
>>Ông Putin và ông Tập Cận Bình đeo tạp dề, trổ tài làm bánh
>>Thế giới nóng lên vì Nga-Trung-Mỹ gồng mình phô cơ bắp

Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình ký kết văn kiện trong cuộc gặp tại Moscow năm 2017 (Ảnh: AFP)
Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình ký kết văn kiện trong cuộc gặp tại Moscow năm 2017 (Ảnh: AFP)

Nga đã thể hiện mối quan tâm địa chính trị của mình thông qua một loạt sự kiện có sự tham gia của Trung Quốc tại vùng lãnh thổ của Nga vào tuần trước, từ cuộc phô diễn các khí tài quân sự, cho tới hội nghị thượng đỉnh, thậm chí cả màn nấu ăn và nâng ly giữa hai nhà lãnh đạo.

Thông qua hai sự kiện riêng biệt được tổ chức gần như cùng thời điểm, gồm Diễn đàn Kinh tế phương Đông (EEF) tại Vladivostok và tập trận quân sự Vostok-2018, Nga và Trung Quốc đã phát tín hiệu tới phương Tây rằng hai nước đang ngày càng thắt chặt quan hệ trong việc đối phó với “chủ nghĩa đơn phương” của Mỹ.

Các lệnh áp thuế thương mại của Mỹ với Trung Quốc và các lệnh trừng phạt bổ sung của Washington với Nga đã đưa Bắc Kinh và Moscow xích lại gần nhau. Chính sách bảo hộ của Tổng thống Donald Trump đối với Mỹ đã tạo cơ hội để Tổng thống Vladimir Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình tự xây dựng hình ảnh bản thân như những “người hùng” của xu thế toàn cầu hóa và hợp tác song phương.

Trước thềm một loạt sự kiện diễn ra vào tuần trước, Đại sứ Trung Quốc tại Nga Li Hui đã nói với Tân Hoa Xã rằng mối quan hệ Nga - Trung đang ở giai đoạn “tốt nhất trong lịch sử”. Bài viết đăng trên Tân Hoa Xã đã ca ngợi Chủ tịch Tập Cận Bình là người đề xướng hợp tác khu vực trong bối cảnh “xu thế bảo hộ và chống toàn cầu hóa” đang lan rộng. Ngoài ra, bài viết cũng khẳng định vai trò của ông Tập trong việc thúc đẩy một kỷ nguyên ngoại giao mới với Nga.

Chủ tịch Tập Cận Bình được cho là đã nói với kênh truyền hình CCTV của Trung Quốc rằng Moscow và Bắc Kinh cần “phản đối chủ nghĩa đơn phương và bảo hộ thương mại, đồng thời cùng nhau xây dựng một kiểu quan hệ quốc tế mới”.

Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình đã gặp nhau hai lần vào mùa hè năm nay, một lần tại Bắc Kinh, Trung Quốc trong khuôn khổ hội nghị của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) hồi tháng 6 và lần thứ hai tại thành phố Johannesburg, Nam Phi trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) hồi tháng 7.

Trong cuộc gặp tại Diễn đàn Kinh tế phương Đông (EEF) hôm 11/9, ông Tập Cận Bình đã nói về “sự độc nhất vô nhị” của quan hệ song phương Nga - Trung, đồng thời khẳng định hai nước vẫn dành sự ưu tiên cho việc gìn giữ mối quan hệ ngoại giao tốt đẹp. Diễn đàn EEF được tổ chức thường niên từ năm 2015 và là một phần trong nỗ lực của Nga nhằm phát triển quan hệ với khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Tái định hình quan hệ song phương

Hai nhà lãnh đạo Nga - Trung dự phiên thảo luận của Diễn đàn Kinh tế phương Đông ở Vladivostok ngày 12/9 (Ảnh: AFP)
Hai nhà lãnh đạo Nga - Trung dự phiên thảo luận của Diễn đàn Kinh tế phương Đông ở Vladivostok ngày 12/9 (Ảnh: AFP)

Thái độ nồng ấm của Chủ tịch Tập Cận Bình dành cho Tổng thống Putin tại EEF cũng như việc quân đội Trung Quốc tham gia trực tiếp vào Vostok-2018, cuộc tập trận lớn nhất của Nga từ sau Chiến tranh Lạnh, là tín hiệu cho thấy lãnh đạo hai nước đang tái định hình mối quan hệ song phương.

Theo nhận định của phương Tây trước đây, mối quan hệ gần gũi giữa Nga và Trung Quốc thực chất chỉ là kiểu liên minh bề nổi do hai nước vẫn tồn đọng nhiều vấn đề lịch sử cũng như căng thẳng trong việc cạnh tranh ảnh hưởng trong khu vực. Tuy vậy, xét trong bối cảnh địa chính trị hiện thời với cấu trúc quan hệ quốc tế thay đổi, Nga và Trung Quốc sẽ được lợi nhiều hơn nếu hợp tác với nhau.

“Đúng là Nga và Trung Quốc có một số bất đồng và cạnh tranh ở khu vực Trung Á thời Liên Xô trước đây. Tuy nhiên những bất đồng và các cuộc xung đột trong quá khứ giữa Moscow và Bắc Kinh không nên bị thổi phồng. Điều quan trọng hơn là lập trường chung của hai nước trong việc phản đối trật tự toàn cầu do Mỹ dẫn đầu. Nga đã không thể đảo ngược được trật tự này sau cuộc khủng hoảng Ukraine vào năm 2014. Bây giờ Trung Quốc cũng đang vướng vào một cuộc xung đột mang tính hệ thống với kiểu trật tự như vậy và đây được xem là nguyên nhân dẫn tới cuộc chiến thương mại hiện thời”, Vassily Kashin, chuyên gia về Đông Á tại Viện Khoa học Nga, nói với trang tin DW.

Lợi ích riêng biệt

Một thời điểm bước ngoặt cho quan hệ Nga - Trung là vào năm 2014 khi mối quan hệ giữa Moscow và phương Tây bắt đầu xấu đi sau sự kiện Nga sáp nhập Crimea vào lãnh thổ. Nga đã đề xuất bán các vũ khí hiện đại cho Trung Quốc, bao gồm cả máy bay chiến đấu và tên lửa đất đối không. Tới tháng 5/2014, Nga và Trung Quốc đã ký tuyên bố chung về “các giai đoạn mới trong quan hệ hợp tác chiến lược và đối tác toàn diện”.

Theo báo cáo do chuyên gia chính sách đối ngoại Mỹ Angela Stent công bố năm 2016, Trung Quốc đã bảo vệ Nga nhằm tránh khỏi những tác động toàn diện của các lệnh trừng phạt khi phương Tây tìm cách cô lập Moscow. Tuy nhiên, chuyên gia James D.J. Brown, giáo sư ngành khoa học chính trị tại Đại học Temple ở Tokyo, nhận định mối quan hệ Nga - Trung bị giới hạn bởi các lợi ích quốc gia của từng bên.

“Mỗi bên sẽ chỉ hỗ trợ bên còn lại chừng nào vẫn nhận thấy có lợi ích quốc gia của mình trong việc hỗ trợ đó”, chuyên gia Brown nói với DW.

“Khi Nga sáp nhập Crimea năm 2014, Trung Quốc không ra mặt thể hiện sự ủng hộ (Moscow). Nếu làm như vậy, Trung Quốc sẽ hứng chịu sự chỉ trích của phương Tây. Trung Quốc chỉ sẵn sàng đương đầu với sự chỉ trích của cộng đồng quốc tế nếu họ thấy rằng họ có lợi ích khi làm như vậy”, ông Brown nói, đồng thời cho biết Trung Quốc không ủng hộ nhưng cũng không phản đối hành động của Nga.

Theo chuyên gia Stent, ngay cả khi Trung Quốc và Nga phản đối trật tự toàn cầu với vai trò lãnh đạo của Mỹ, họ cũng chưa đạt được sự đồng thuận về việc “trật tự thế giới trong tương lai sẽ như thế nào”.

Mối quan hệ đặc biệt

Ông Putin và ông Tập cùng nhau làm bánh tại Nga trong chuyến thăm của nhà lãnh đạo Trung Quốc tới Vladivostok (Ảnh: Reuters)
Ông Putin và ông Tập cùng nhau làm bánh tại Nga trong chuyến thăm của nhà lãnh đạo Trung Quốc tới Vladivostok (Ảnh: Reuters)

Chủ nghĩa thực dụng vẫn là rào cản chính trên con đường thành lập liên minh lâu dài giữa Nga và Trung Quốc và liên minh này có thể được củng cố như một khối tương tự NATO. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là quan hệ liên minh giữa Nga và Trung Quốc không thể phát triển mạnh mẽ hơn.

“Mối quan hệ này có thể sẽ vẫn kéo dài. Điều này xuất phát từ việc cả Nga và Trung Quốc đều phải đối mặt với sự căng thẳng trong quan hệ với Mỹ, từ đó cho phép hai nước bỏ qua một bên những bất đồng”, chuyên gia Brown nhận định.

Theo ông Brown mối quan hệ chiến lược ngày càng tăng giữa Nga và Trung Quốc là mối quan hệ “gần giống như liên minh”. Mối quan hệ này thiếu đi những yếu tố để hai nước có thể hợp nhất các lợi ích chiến lược.

“Đối với một mối quan hệ là liên minh thực sự, cần phải có cam kết về phòng vệ tập thể”, ông Brown nói, đề cập tới kiểu phòng vệ mà một bên sẽ bảo vệ bên còn lại trong trường hợp bị tấn công. Tuy vậy, chuyên gia này cho rằng hiện tại giữa Nga và Trung Quốc chưa có cam kết an ninh kiểu như vậy. Theo đó, ngay cả khi hợp tác an ninh song phương được tăng cường tới mức chưa từng có tiền lệ, mối quan hệ Nga - Trung vẫn chưa được coi là liên minh thực sự.

“Hiện tại, có vẻ như không nước nào muốn mạo hiểm khi vướng vào các cuộc xung đột của nước còn lại”, ông Brown nói về quan hệ Nga - Trung trong trường hợp xảy ra xung đột.

Thành Đạt

Theo DW

MỚI NHẤT
Máy bay quân sự Nga biến mất khỏi radar khi làm nhiệm vụ ở Syria
Máy bay quân sự Nga biến mất khỏi radar khi làm nhiệm vụ ở Syria

(Dân trí) - Một máy bay quân sự Il-20 của Nga chở 14 quân nhân đã bất ngờ biến mất khỏi màn hình radar ngày 18/9 khi đang làm nhiệm vụ gần căn cứ không quân Hmeimim ở Syria, Sputnik cho biết.

Thứ ba, 18/09/2018 - 06:16

4 người Việt bị nghi trộm hàng trăm món đồ tại Singapore
4 người Việt bị nghi trộm hàng trăm món đồ tại Singapore

(Dân trí) - Cảnh sát Singapore đã bắt giữ 4 người Việt Nam bị cáo buộc lấy trộm 868 món đồ từ các cửa hàng quần áo lớn tại Singapore. Đây được cho là vụ trộm quần áo từ cửa hàng lớn nhất tại quốc gia này.

Thứ hai, 17/09/2018 - 10:16

Ông Trump không muốn dừng đánh thuế TQ
Ông Trump không muốn dừng đánh thuế TQ

Sau khi áp dụng mức thuế hơn 50 tỉ USD với hàng hóa Trung Quốc, ông Trump tiếp tục kế hoạch đánh thuế “khủng” 200 tỉ USD...

Thứ hai, 17/09/2018 - 09:48

Cứu hộ Philippines cào đất tìm 40 thi thể bị chôn vùi sau siêu bão
Cứu hộ Philippines cào đất tìm 40 thi thể bị chôn vùi sau siêu bão

(Dân trí) - Các nhân viên cứu hộ tại Philippines đã đào được hơn 40 thi thể, trong đó phần lớn là thợ đào vàng, sau khi bão Mangkhut đổ bộ và chôn vùi các nạn nhân trong lớp đất đá.

Thứ hai, 17/09/2018 - 09:36

Cảnh tượng đổ nát siêu bão Mangkhut càn quét Trung Quốc
Cảnh tượng đổ nát siêu bão Mangkhut càn quét Trung Quốc

(Dân trí) - Siêu bão Mangkhut hôm nay đã đổ bộ vào khu vực ven biển Trung Quốc khiến ít nhất 2 người thiệt mạng và gây ra cảnh tượng đổ nát tại nhiều khu vực.

Thứ hai, 17/09/2018 - 08:43

Dư luận kỳ vọng điều gì ở Thượng đỉnh liên Triều lần 3?
Dư luận kỳ vọng điều gì ở Thượng đỉnh liên Triều lần 3?

Vấn đề phi hạt nhân hóa và dỡ bỏ lệnh trừng phạt Triều Tiên là trọng tâm của chương trình nghị sự Thượng đỉnh liên Triều lần 3.

Thứ hai, 17/09/2018 - 06:46

Nga công bố chi tiết mới về vụ máy bay MH17 bị bắn rơi
Nga công bố chi tiết mới về vụ máy bay MH17 bị bắn rơi

(Dân trí) - Chiều nay 17/9, Bộ Quốc phòng Nga đã tổ chức một cuộc họp báo để thông báo những chi tiết mới liên quan đến cuộc điều tra máy bay chở khách MH17 của hãng hàng không Malaysia Airlines bị bắn rơi ở miền Đông Ukraine năm 2014.

Thứ hai, 17/09/2018 - 04:50

Tàu chiến NATO tiến sát hải phận Syria
Tàu chiến NATO tiến sát hải phận Syria

(Dân trí) - Các tàu chiến của NATO được cho là đã đi vào khu vực Đông Địa Trung Hải, nằm sát với hải phận Syria, hãng tin Interfax của Nga đưa tin.

Thứ hai, 17/09/2018 - 04:34

Công thức bí mật cho cuộc hôn nhân 62 năm của Thủ tướng Malaysia
Công thức bí mật cho cuộc hôn nhân 62 năm của Thủ tướng Malaysia

(Dân trí) - Đương kim Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohammad, 93 tuổi, đã chia sẻ bí quyết giúp ông và vợ duy trì cuộc hôn nhân hạnh phúc với 7 người con kéo dài hơn 6 thập niên qua.

Thứ hai, 17/09/2018 - 04:00

Phi hạt nhân hóa Triều Tiên: Nỗ lực không của riêng ai
Phi hạt nhân hóa Triều Tiên: Nỗ lực không của riêng ai

(Dân trí) - Nhiều đời tổng thống Mỹ và Hàn Quốc đã xoay sở tìm các biện pháp để thực hiện mục tiêu phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, song đây vẫn là bài toán nan giải khi mỗi bên đều có những tính toán lợi ích của riêng mình.

Thứ hai, 17/09/2018 - 03:53

Tổng thống Trump đang thay đổi trật tự thế giới ra sao?
Tổng thống Trump đang thay đổi trật tự thế giới ra sao?

(Dân trí) - Tuyên bố theo đuổi chính sách "Nước Mỹ trên hết" ngay từ khi nhậm chức, nới dần mối quan hệ với các đồng minh lâu năm của Mỹ, Tổng thống Donald Trump được cho là đã và đang tác động đến trật tự thế giới.

Thứ hai, 17/09/2018 - 03:15

Mặt trái của những khoản đầu tư Trung Quốc đổ vào Campuchia
Mặt trái của những khoản đầu tư Trung Quốc đổ vào Campuchia

(Dân trí) - Dòng tiền đầu tư ồ ạt của Trung Quốc chảy vào các tỉnh của Campuchia giúp cho quốc gia này có thể thực hiện các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, song cũng làm dấy lên nhiều mối quan ngại về những hệ lụy có thể gây ra đối với người dân địa phương và môi trường.

Thứ hai, 17/09/2018 - 02:03

ĐÁNG QUAN TÂM
Bão mạnh nhất hành tinh tàn phá Trung Quốc
Bão mạnh nhất hành tinh tàn phá Trung Quốc

(Dân trí) - Sau khi càn quét Philippines, siêu bão Mangkhut cuối tuần qua tiếp tục đổ bộ vào Hong Kong và các tỉnh phía nam Trung Quốc. Đây được coi là cơn bão mạnh nhất hành tinh trong năm nay.

Thứ hai, 17/09/2018 - 12:16

Điện Kremlin: Tổng thống Putin chưa có kế hoạch nghỉ hưu
Điện Kremlin: Tổng thống Putin chưa có kế hoạch nghỉ hưu

(Dân trí) - Điện Kremlin cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nói rằng ông hiện chưa có kế hoạch nghỉ hưu khi trò chuyện với tỉ phú công nghệ Trung Quốc Jack Ma.

Thứ hai, 17/09/2018 - 11:37

Australia điều tra vụ dâu tây bị găm kim nhọn bên trong
Australia điều tra vụ dâu tây bị găm kim nhọn bên trong

(Dân trí) - Australia đã mở cuộc điều tra về vụ việc sản phẩm quả dâu tây tươi của nước này bị găm kim khâu nhọn, khiến người tiêu dùng hoang mang.

Thứ hai, 17/09/2018 - 11:26

Tàu ngầm Nhật Bản lần đầu tập trận ở Biển Đông
Tàu ngầm Nhật Bản lần đầu tập trận ở Biển Đông

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Nhật Bản hôm nay cho biết, một tàu ngầm của nước này đã lần đầu tiên tham gia vào một cuộc tập trận hải quân ở Biển Đông, trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục bành trướng trên biển.

Thứ hai, 17/09/2018 - 11:09

Video xe tăng Nga ồ ạt khai hỏa trong tập trận lịch sử
Video xe tăng Nga ồ ạt khai hỏa trong tập trận lịch sử

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Nga đã công bố video cho thấy hoạt động của các xe tăng và phương tiện quân sự bọc thép trong cuộc tập trận Vostok-2018 ở Siberia.

Thứ hai, 17/09/2018 - 10:31

Điện Kremlin lên tiếng về hai công dân bị Anh cáo buộc đầu độc cựu điệp viên
Điện Kremlin lên tiếng về hai công dân bị Anh cáo buộc đầu độc cựu điệp viên

(Dân trí) - Điện Kremlin khẳng định, 2 công dân bị Anh cáo buộc đầu độc cựu điệp viên hai mang Sergei Skripal ở Salisbury không có bất cứ mối liên hệ nào với chính phủ Nga hay Tổng thống Vladimir Putin.

Thứ hai, 17/09/2018 - 09:51

Trung Quốc có thể hủy đàm phán thương mại, lên kế hoạch trả đũa Mỹ
Trung Quốc có thể hủy đàm phán thương mại, lên kế hoạch trả đũa Mỹ

(Dân trí) - Chính phủ Trung Quốc có thể sẽ từ chối đưa phái đoàn cấp cao sang Mỹ đàm phán để làm dịu căng thẳng thương mại đang leo thang nếu chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục áp thuế lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

Thứ hai, 17/09/2018 - 09:20

Người Mỹ giàu chưa từng có
Người Mỹ giàu chưa từng có

(Dân trí) - Tài sản của các hộ gia đình Mỹ hiện đã vượt 100.000 tỷ USD lần đầu tiên trong lịch sử. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo, đây có thể là dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng tiếp theo.

Thứ hai, 17/09/2018 - 08:50

Israel bị nghi phá hủy máy bay chở vũ khí chi viện của Iran tại Syria
Israel bị nghi phá hủy máy bay chở vũ khí chi viện của Iran tại Syria

(Dân trí) - Truyền thông Israel đưa tin quân đội nước này dường như đã không kích vào sân bay ở thủ đô Damascus, Syria nhằm phá hủy máy bay chở vũ khí của Iran.

Thứ hai, 17/09/2018 - 08:48

Siêu bão càn quét Philippines: 64 người chết, thiệt hại 6% GDP
Siêu bão càn quét Philippines: 64 người chết, thiệt hại 6% GDP

(Dân trí) - Số nạn nhân thiệt mạng do siêu bão Mangkhut tại Philippines đã tăng lên con số 64 trong khi thiệt hại về cơ sở vật chất vẫn đang tiếp tục được thống kê sau khi bão đi qua.

Thứ hai, 17/09/2018 - 08:46

Hong Kong tan hoang sau siêu bão mạnh nhất thế giới
Hong Kong tan hoang sau siêu bão mạnh nhất thế giới

(Dân trí) - Mangkhut, siêu bão mạnh nhất thế giới trong năm nay, đã tàn phá nhiều khu vực ở Hong Kong và Macau trong ngày 16/9 trước khi di chuyển tới vùng biển phía nam của Trung Quốc hôm nay.

Thứ hai, 17/09/2018 - 07:40

Bão Mangkhut đổ bộ Hong Kong: Nhà cao tầng rung lắc như có động đất
Bão Mangkhut đổ bộ Hong Kong: Nhà cao tầng rung lắc như có động đất

(Dân trí) - Siêu bão Mangkhut đổ bộ vào Hong Kong từ trưa ngày 16/9 kéo theo mưa lớn và gió giật mạnh. Cơn bão khiến nhiều bức tường đổ sập, giàn giáo bị xé toạc trong khi nhà cao tầng rung lắc như có động đất.

Thứ hai, 17/09/2018 - 06:59