Mỹ cảnh báo hậu quả nếu Iran thu phí quá cảnh eo biển Hormuz

"Không ai ủng hộ một hệ thống thu phí như vậy, điều đó không thể xảy ra, đó là điều không thể chấp nhận được và nó sẽ khiến một thỏa thuận ngoại giao trở nên bất khả thi”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 21/5 phát biểu với các phóng viên về kịch bản Iran thu phí qua eo biển chiến lược Hormuz.

Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington phản đối việc Iran thu phí qua eo biển Hormuz.

"Chúng tôi muốn tuyến đường này được tự do. Chúng tôi không muốn có các khoản phí. Đó là một tuyến đường thủy quốc tế", ông phát biểu khi trả lời câu hỏi từ các phóng viên tại Nhà Trắng.

"Chưa có một con tàu nào có thể đi qua mà không có sự chấp thuận của chúng tôi, và Hải quân Mỹ đã làm rất tốt", ông Trump nói thêm khi đề cập đến lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với các cảng của Iran.

Mỹ ban bố lệnh phong tỏa hàng hải Iran kể từ hôm 13/4 sau khi các cuộc hòa đàm tại Pakistan không mang lại kết quả như mong đợi.

Theo ông, chính vì lý do đó mà Tehran đang bị thất thu rất nhiều, "tổn thất của họ lên tới 500 triệu USD mỗi ngày".

Song song với lệnh phong tỏa hàng hải Iran, Hải quân Mỹ cũng triển khai hoạt động hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz nhưng chiến dịch này đang tạm dừng.

Iran trên thực tế đã phong tỏa một phần eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Israel phối hợp mở chiến dịch không kích Iran hồi cuối tháng 2. Iran cảnh báo sẽ khai hoả vào bất cứ tàu nào cố gắng vượt qua eo biển mà không được sự cho phép của Tehran.

Tehran phớt lờ việc Mỹ nhiều lần yêu cầu Iran mở lại tuyến đường vận tải chiến lược này. Trong các phiên bản đề xuất hòa bình gửi cho Mỹ, Iran thậm chí đề nghị công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.

Vấn đề kiểm soát eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn chính khiến các cuộc đàm phán của Mỹ và Iran đến nay tiếp tục không có nhiều tiến triển, thậm chí bế tắc.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm qua cho hay, đã có một số tiến triển trong các cuộc đàm phán, nhưng còn quá sớm để đưa ra kết luận. "Có một số dấu hiệu tốt, nhưng tôi không muốn quá lạc quan. Vì vậy, hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra trong vài ngày tới", ông nói.

Một nguồn tin cấp cao của Iran cho biết chưa có thỏa thuận nào được đạt được nhưng các khoảng cách đã được thu hẹp, đồng thời cho biết thêm rằng việc làm giàu uranium của Iran và quyền kiểm soát của Tehran đối với eo biển Hormuz vẫn nằm trong số những điểm vướng mắc chính.

Tổng thống Trump nhiều lần cảnh báo, Mỹ sẽ nối lại chiến dịch tấn công quân sự nếu Iran không nhanh chóng đạt thỏa thuận. Thời hạn mới nhất mà ông đặt ra là “vài ngày”.

Về phía Iran, giới chức nước này đã công bố cơ chế kiểm soát mới, xác định vùng giám sát mở rộng đối với eo biển Hormuz. Tehran nêu rõ, các tàu thuyền muốn qua eo biển Hormuz phải phối hợp và được sự cho phép của Iran.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 21/5 cho biết 31 tàu thương mại, bao gồm các tàu chở dầu và tàu container, đã đi qua Eo biển Hormuz một cách an toàn trong 24 giờ qua dưới sự phối hợp và bảo vệ của lực lượng Hải quân nước này.