Ký ức của người bắt sống John McCain ở hồ Trúc Bạch

Dân trí Câu chuyện về buổi chiều lịch sử khi trung úy John McCain rơi xuống hồ Trúc Bạch cách đây hơn 50 năm vẫn luôn in đậm trong tâm trí của người đàn ông từng bắt sống viên phi công Mỹ.
>>Hàng nghìn người Mỹ đội nắng viếng Thượng nghị sĩ John McCain
>>Chuyện ít biết về hành trình ông John McCain hàn gắn quan hệ Mỹ-Việt
>>“Ông McCain luôn quan tâm thúc đẩy quan hệ Việt - Mỹ nhiều hơn nữa”

Phi công John McCain được đưa vào bờ sau khi rơi xuống hồ Trúc Bạch vào ngày 26/10/1967 (Ảnh: Library of Congress)
Phi công John McCain được đưa vào bờ sau khi rơi xuống hồ Trúc Bạch vào ngày 26/10/1967 (Ảnh: Library of Congress)

Lần đầu tiên nhìn thấy John McCain, ông Lê Trần Lụa đã muốn giết viên phi công Mỹ.

“Với một con dao trong tay, tôi định đâm ông ấy. Nhưng mọi người đứng gần đó đã hét lên ngăn tôi lại”, CNN dẫn lời ông Lụa nhớ lại.

Giờ đây, hơn nửa thế kỷ trôi qua kể từ sau cuộc chạm mặt kịch tính đầu tiên và duy nhất đó, ông Lụa tiếc thương cho sự ra đi của ông John McCain.

“Tôi rất buồn. Tôi luôn mong muốn gặp lại ông ấy vì sự kiện đó là một dấu mốc trong cuộc đời tôi”, ông Lụa nói về người từng là kẻ thù ở bên kia chiến tuyến.

Ở tuổi 68, ông Lụa nay đã có cháu. Người đàn ông gầy gò với mái tóc điểm bạc buộc sau gáy làm nghề viết thư pháp gần các ngôi chùa. Nhấp một ngụm cafe tại một quán cafe ở Hà Nội, ông Lụa hồi tưởng lại buổi chiều khi ông phát hiện ra chiếc dù của John McCain.

Đó là vào ngày 26/10/1967, trung úy John McCain, một phi công của Hải quân Mỹ, đang lái máy bay trong một chiến dịch ném bom nhằm vào một nhà máy điện ở Việt Nam thì bất ngờ chiếc Douglas A-4 Skyhawk của ông bị trúng tên lửa đất đối không. Ông McCain sau đó nhảy ra khỏi máy bay bị trúng tên lửa và tiến sâu vào lãnh thổ của đối phương.

Khi đó ông Lụa mới 17 tuổi và là một thợ cơ khí tại một nhà máy giấy. Ông Lụa kể rằng ông đang nấp trong hầm tránh bom thì thoáng nhìn thấy dù của John McCain.

“Tôi ngay lập tức chạy vào bếp và lấy một con dao. Tôi nghĩ đây là một kẻ xâm lược định tìm cách phá hủy nhà máy điện và thành phố của chúng tôi”, ông Lụa kể lại.

Trung úy John McCain đã rơi xuống hồ Trúc Bạch ở trung tâm thành phố Hà Nội. Ông Lụa nói rằng ông đã lặn và bơi thẳng ra chỗ phi công Mỹ vừa rơi xuống.

“Tôi ngay lập tức nắm lấy tóc của ông ấy. Tôi không nói được tiếng Anh, vì thế tôi hét lên bằng tiếng Pháp “haut le mains”! (nghĩa là “giơ tay lên”)”, ông Lụa nói.

Đối với ông Lụa, việc bắt giữ một phi công địch là một trong những thành tích đáng tự hào nhất trong cuộc đời. Còn đối với ông McCain, đó là khởi đầu cho khoảng thời gian thử thách kéo dài hơn 5 năm khi ông trở thành tù nhân chiến tranh.

Những bông hoa dành cho cựu thù

Những bó hoa được đặt tại phù điêu bên hồ Trúc Bạch, nơi máy bay do ông McCain điều khiển bị bắn rơi trên bầu trời Hà Nội năm 1967. (Ảnh: Toàn Vũ)
Những bó hoa được đặt tại phù điêu bên hồ Trúc Bạch, nơi máy bay do ông McCain điều khiển bị bắn rơi trên bầu trời Hà Nội năm 1967. (Ảnh: Toàn Vũ)

Một bức phù điêu nhỏ đã được đặt gần hồ Trúc Bạch để đánh dấu sự kiện bắn rơi máy bay của John McCain.

“Quân và dân thủ đô đã bắt sống phi công John Sidney McCain. Đây là một trong 10 chiếc máy bay bị bắn rơi cùng ngày”, nội dung dòng chữ trên bức phù điêu viết.

Tuy vậy, nhiều ngày sau khi John McCain qua đời, bức phù điêu đã trở thành nơi tưởng niệm phi công Mỹ bị bắt tại hồ Trúc Bạch năm nào. Nhiều người đã mang theo hoa và nến để đặt tại bức tượng.

“Chúng tôi không phải người Mỹ. Nhưng chúng tôi kính trọng ông ấy”, một khách du lịch Nam Phi nói.

Sau khi bị bắt, phi công McCain, khi đó đang bị thương, đã được đưa tới Hỏa Lò - một nhà tù từ thời Pháp thuộc và được các tù binh Mỹ gọi là “Hanoi Hilton”.

Từ năm 1968-1973, ông Trần Trọng Duyệt là trại trưởng trại tù binh Hỏa Lò. Ngày nay, những bức ảnh đen trắng được trưng bày tại bảo tàng Hỏa Lò cho thấy ông Duyệt phát biểu trước nhiều hàng tù binh Mỹ ngay trước khi họ được trả tự do vào mùa đông năm 1973 theo Hiệp định Hòa bình Paris. Ông McCain là một trong số các tù nhân được thả đợt này.

“Tôi gặp John McCain lần đầu vào năm 1967. Ông ấy là một người cứng rắn và mạnh mẽ. Ông ấy trung thành với lý tưởng của mình”, ông Duyệt nói.

Ông McCain tới thăm nhà tù Hỏa Lò trong một chuyến đi tới Việt Nam (Ảnh: Reuters)
Ông McCain tới thăm nhà tù Hỏa Lò trong một chuyến đi tới Việt Nam (Ảnh: Reuters)

Nay ở độ tuổi 85 và đã nghỉ hưu, ông Duyệt bày tỏ niềm tiếc thương trước sự ra đi của ông John McCain - một nghị sĩ góp phần không nhỏ vào việc tái thiết mối quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Việt Nam.

“Nếu tôi gặp ông ấy bây giờ, tôi sẽ cầu chúc cho ông ấy sức khỏe như cách một người bạn tốt thường làm. Mong các bạn gửi lời chia buồn sâu sắc của tôi tới gia đình và vợ ông ấy. Tôi mong có thể gặp gia đình và vợ ông ấy tại Việt Nam”, ông Duyệt nói với phóng viên của CNN.

Trong 3 ngày, Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam cũng đã mở cửa để công chúng có thể tới viết vào sổ chia buồn sau sự ra đi của ông John McCain. Vu Ngoc Son, nhân viên kế toán 35 tuổi, là một trong số những người tới viết vào sổ chia buồn.

“Cảm ơn Thượng nghị sĩ John McCain rất nhiều. Xin hãy giúp đỡ và tiếp tục ủng hộ để Mỹ và Việt Nam ngày càng hùng mạnh và hạnh phúc hơn”, Son viết trong sổ chia buồn.

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Daniel Kritenbrink nói rằng với tư cách là một người lính và sau đó là một người kiến tạo hòa bình, ông John McCain đã đóng vai trò trung tâm trong việc phát triển mối quan hệ gần gũi đặc biệt giữa hai quốc gia từng là cựu thù.

“Thật kỳ diệu khi chứng kiến chặng đường dài mà chúng ta đã đi qua trong suốt vài thập niên qua. Từ những trải nghiệm của cuộc chiến, trải nghiệm của Thượng nghị sĩ McCain và cả những gì mà chúng ta đã có ở đây từ những ngày đầu tiên, cho tới ngày hôm nay, chúng ta cùng nhau nói về mối quan hệ hợp tác và hữu nghị”, Đại sứ Kritenbrink cho biết.

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Kritenbrink viết vào sổ chia buồn sau sự ra đi của Thượng nghị sĩ John McCain. (Ảnh: Toàn Vũ)
Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Kritenbrink viết vào sổ chia buồn sau sự ra đi của Thượng nghị sĩ John McCain. (Ảnh: Toàn Vũ)

Dấu ấn khó phai của Thượng nghị sĩ John McCain tại Việt Nam có thể nhìn thấy trên những bức tường của nhà tù Hỏa Lò. Cách không xa những bức ảnh chụp ông McCain khi còn là một tù nhân chiến tranh là bức ảnh ông mỉm cười khi tới thăm Hỏa Lò vào năm 2000.

Thượng nghị sĩ McCain thường xuyên ghé qua “Hanoi Hilton” trong hơn 20 chuyến thăm của ông tới Việt Nam. Trong mỗi chuyến thăm, ông McCain đều để lại một lời nhắn ngắn ngủi trong cuốn sổ khách của bảo tàng. Ông viết:

“Cầu chúc những điều tốt đẹp nhất, John Mccain

Thượng nghị sĩ Mỹ tại Arizona”.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Vua Malaysia hủy lễ mừng sinh nhật, trả tiền cho chính phủ
Vua Malaysia hủy lễ mừng sinh nhật, trả tiền cho chính phủ

Vua Muhammad V của Malaysia vừa hủy lễ mừng sinh nhật chính thức và tiệc trà hoàng gia vào ngày 9/9 tới.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 02:22

Lãnh đạo tập đoàn thép lớn của Nga chết bí ẩn
Lãnh đạo tập đoàn thép lớn của Nga chết bí ẩn

(Dân trí) - Bruno Charles De Cooman, Phó chủ tịch Tập đoàn thép Novolipetsk Steel của Nga, được phát hiện tử vong sau khi rơi từ một căn hộ từ tầng 9 một tòa nhà ở Moscow hôm 29/8.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 02:04

Tướng lĩnh của Mỹ họp khẩn sau khi Nga tăng cường lực lượng ở Địa Trung Hải
Tướng lĩnh của Mỹ họp khẩn sau khi Nga tăng cường lực lượng ở Địa Trung Hải

(Dân trí) - Các tướng lĩnh thuộc Hạm đội số 2 và số 6 của Hải quân Mỹ đã nhóm họp khẩn vào hôm qua 30/8 để bàn cách giám sát "nhất cử nhất động" của Hải quân Nga sau khi Moscow triển khai lực lượng lớn ở Địa Trung Hải.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 11:54

Báo Hàn Quốc: Triều Tiên tiếp tục sản xuất bom chùm dù bị cấm
Báo Hàn Quốc: Triều Tiên tiếp tục sản xuất bom chùm dù bị cấm

(Dân trí) - Truyền thông Hàn Quốc đưa tin Triều Tiên vẫn tiếp tục chế tạo và tích trữ bom chùm - loại vũ khí mà phần lớn các quốc gia trên thế giới cấm sử dụng.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 11:45

“Cơn bão lớn” sắp đổ bộ “chảo lửa” Syria
“Cơn bão lớn” sắp đổ bộ “chảo lửa” Syria

(Dân trí) - Hàng loạt tín hiệu cho thấy Syria có thể sắp đón một “cơn bão” lớn với sự tham gia của nhiều bên, khi chính quyền Damascus muốn giành lại thành trì cuối cùng do phiến quân kiểm soát.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 11:09

"Chất xúc tác" bóng đá giúp doanh nghiệp Hàn Quốc phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam
"Chất xúc tác" bóng đá giúp doanh nghiệp Hàn Quốc phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam

(Dân trí) - Nhờ môn “thể thao vua” bóng đá, quan hệ hữu nghị Hà Nội và Seoul càng thêm nồng ấm và doanh nghiệp Hàn Quốc đã có những bước phát triển đáng kể thị trường Việt Nam nhờ vào điều đó, báo chí Hàn Quốc nhận định.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 11:01

Tàu chiến Philippines mắc cạn gần bãi đá ở Trường Sa
Tàu chiến Philippines mắc cạn gần bãi đá ở Trường Sa

(Dân trí) - Tàu chiến BRP Gregorio Del Pilar của Hải quân Philippines đã mắc cạn sau khi đâm vào một bãi đá ở khu vực Bãi Trăng Khuyết thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 10:53

Cựu đô đốc Mỹ: Ấn Độ-Thái Bình Dương cần đoàn kết đối phó sự bành trướng của Trung Quốc
Cựu đô đốc Mỹ: Ấn Độ-Thái Bình Dương cần đoàn kết đối phó sự bành trướng của Trung Quốc

(Dân trí) - Một cựu đô đốc hải quân Mỹ cho rằng các quốc gia Ấn Độ-Thái Bình Dương cần đoàn kết để đối phó được với tham vọng bành trướng của Trung Quốc, nhấn mạnh rằng hành động quân sự hóa Biển Đông của Bắc Kinh là “thách thức địa chiến lược lớn nhất trong khu vực”.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 10:46

Mỹ đóng Tàu khu trục có sức mạnh như tàu tuần dương
Mỹ đóng Tàu khu trục có sức mạnh như tàu tuần dương

Hải quân Mỹ sẽ nhận được chiếc mới tàu chiến mới đầu tiên vào năm 2023, đây là con tàu chiến đa năng kết hợp của rất nhiều loại tàu chiến ngày nay.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 10:28

Mỹ gia hạn cấm công dân tới Triều Tiên thêm 1 năm
Mỹ gia hạn cấm công dân tới Triều Tiên thêm 1 năm

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ gia hạn cấm công dân nước này tới Triều Tiên thêm 12 tháng nữa do vẫn còn lo ngại về các vấn đề an toàn cho công dân.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 09:16

Tổng thống Trump: Tôi kiên nhẫn hơn bất cứ người nào trên thế giới
Tổng thống Trump: Tôi kiên nhẫn hơn bất cứ người nào trên thế giới

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông là người kiên nhẫn nhất thế giới và ông sẵn lòng chờ nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un thực thi những bước đi cần thiết trong tiến trình phi hạt nhân hóa khu vực.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 09:00

Dồn dập đưa “pháo đài bay” tới Biển Đông và Hoa Đông, Mỹ “nắn gân” Trung Quốc?
Dồn dập đưa “pháo đài bay” tới Biển Đông và Hoa Đông, Mỹ “nắn gân” Trung Quốc?

(Dân trí) - Việc Mỹ triển khai các máy bay ném bom tầm xa hạng nặng B-52H Stratofortress bay qua Biển Đông và Hoa Đông nhiều lần trong tháng này được cho là nhằm gửi một thông điệp cứng rắn với Trung Quốc trong khu vực.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 08:21

ĐÁNG QUAN TÂM
Nepal loay hoay khi Trung Quốc đột ngột rút khỏi dự án thủy điện
Nepal loay hoay khi Trung Quốc đột ngột rút khỏi dự án thủy điện

(Dân trí) - Chính phủ Nepal đang nỗ lực để cứu vãn thỏa thuận về dự án thủy điện với công ty Trung Quốc sau khi Bắc Kinh tuyên bố rút lui vì các vấn đề tài chính.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 07:08

Ông Trump cảnh báo rút Mỹ khỏi WTO
Ông Trump cảnh báo rút Mỹ khỏi WTO

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông sẽ rút Mỹ khỏi Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nếu tổ chức này không đối xử với Mỹ tốt hơn.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 07:04

EU khó thoát khỏi ảnh hưởng từ Mỹ
EU khó thoát khỏi ảnh hưởng từ Mỹ

Cả hai lãnh đạo Đức và Pháp đã cùng nhau có những động thái mang tính can thiệp trước các hành động của Mỹ rất đáng chú ý, nhằm kêu gọi EU thiết lập sự tự chủ mạnh mẽ hơn trước Washington.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 06:52

Nga cảnh báo Mỹ "đừng đùa với lửa" ở Syria
Nga cảnh báo Mỹ "đừng đùa với lửa" ở Syria

(Dân trí) - Nga đã cảnh báo Mỹ và các đồng minh "đừng đùa với lửa" ở tây bắc Syria, nơi quân đội Syria với sự hậu thuẫn của Nga chuẩn bị tấn công quy mô lớn nhằm vào thành trì của phiến quân và khủng bố.

Thứ sáu, 31/08/2018 - 06:20

Tổng thống Pháp: Châu Âu cần Nga để đảm bảo an ninh
Tổng thống Pháp: Châu Âu cần Nga để đảm bảo an ninh

(Dân trí) - Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết EU cần xây dựng mối quan hệ chiến lược với Thổ Nhĩ Kỳ và Nga để đảm bảo an ninh quốc phòng cho khu vực.

Thứ năm, 30/08/2018 - 09:57

Doanh nghiệp Đức dọa rời Nord Stream-2: Mặc cả?
Doanh nghiệp Đức dọa rời Nord Stream-2: Mặc cả?

Nếu Mỹ áp lệnh trừng phạt lên Nord Stream-2 cho bất cứ công ty nào làm ăn với Nga, Uniper có thể sẽ tuân thủ vì sợ ảnh hưởng.

Thứ năm, 30/08/2018 - 09:53

Mỹ kiện Nga vì áp thuế 40% lên hàng hóa nhập khẩu
Mỹ kiện Nga vì áp thuế 40% lên hàng hóa nhập khẩu

(Dân trí) - Washington đã nộp đơn kiện lên tổ chức Thương mại Quốc tế (WTO) vì Nga tăng thuế lên hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ sau khi Mỹ áp thuế lên mặt hàng nhôm vào thép của Nga.

Thứ năm, 30/08/2018 - 09:25

Điệp viên Iraq luồn sâu trong hàng ngũ IS, cứu hàng trăm người
Điệp viên Iraq luồn sâu trong hàng ngũ IS, cứu hàng trăm người

Đại úy Harith al-Sudani, người được xem là một trong những điệp viên xuất sắc nhất của Iraq, đã phá được 30 vụ đánh bom bằng xe và ngăn chặn được 18 vụ đánh bom liều chết, cứu sống hàng trăm người.

Thứ năm, 30/08/2018 - 08:55

25 tàu chiến, 30 máy bay Nga tập trận trên Địa Trung Hải
25 tàu chiến, 30 máy bay Nga tập trận trên Địa Trung Hải

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Nga cho biết, quân đội nước này sẽ tiến hành một cuộc tập trận hải quân quy mô lớn trên Địa Trung Hải từ ngày 1/9 đến 8/9. Cuộc tập trận diễn ra giữa lúc tình hình Syria căng thẳng, Mỹ và đồng minh bị nghi sắp không kích Syria.

Thứ năm, 30/08/2018 - 08:39

Rơi trực thăng quân sự Ethiopia, toàn bộ 18 người thiệt mạng
Rơi trực thăng quân sự Ethiopia, toàn bộ 18 người thiệt mạng

(Dân trí) - Toàn bộ 18 người trên khoang, trong đó có trẻ em, bị cho là đã thiệt mạng sau khi một trực thăng quân sự của Ethiopia rơi hôm nay 30/8.

Thứ năm, 30/08/2018 - 08:04

Nhật Bản nổi giận vì Trung Quốc “cấm cửa” phóng viên
Nhật Bản nổi giận vì Trung Quốc “cấm cửa” phóng viên

(Dân trí) - Nhật Bản đã lên tiếng phản đối Trung Quốc về tự do ngôn luận sau khi Bắc Kinh “cấm cửa” một phóng viên của Nhật Bản đưa tin cuộc gặp giữa các nhà ngoại giao cấp cao của hai nước.

Thứ năm, 30/08/2018 - 05:02

Bất ngờ nhận được bưu phẩm sau khi dò sóng radio Triều Tiên
Bất ngờ nhận được bưu phẩm sau khi dò sóng radio Triều Tiên

(Dân trí) - Một người đàn ông ở Bắc Ireland đã bất ngờ nhận được bưu phẩm từ Bình Nhưỡng gửi đến tận nhà sau khi dò được sóng radio Triều Tiên.

Thứ năm, 30/08/2018 - 04:41