Đồng minh chủ chốt từ chối cho Mỹ sử dụng không phận tấn công Iran

Các đồng minh thân cận nhất của Mỹ ở vùng Vịnh - Ả rập Xê út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) - tuyên bố sẽ không cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ hoặc không phận của họ để tấn công Iran.

Thái tử Ả rập Xê út Mohammed bin Salman đã nói với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trong một cuộc điện đàm rằng vương quốc này “sẽ không cho phép không phận hoặc lãnh thổ của mình được sử dụng cho bất kỳ hành động quân sự nào chống lại Iran”.

Động thái này diễn ra sau một tuyên bố tương tự từ UAE, trong đó UAE cho biết họ sẽ không cung cấp hỗ trợ hậu cần hoặc đóng vai trò là căn cứ cho “các hành động quân sự thù địch” chống lại Tehran.

Những hành động từ chối này làm phức tạp kế hoạch quân sự của Mỹ, vì cả hai quốc gia đồng minh đều là nơi đặt các khí tài quân sự đáng kể của Mỹ.

Ả rập Xê út là nơi đóng quân của hơn 2.300 binh sĩ Mỹ và có quan hệ đối tác an ninh lâu dài với Washington. UAE là nơi đóng quân của 5.000 quân nhân Mỹ tại căn cứ không quân Al Dhafra, ngoại ô Abu Dhabi.

Các nhà phân tích cho rằng động thái này là nỗ lực của các nước nhằm tránh bị cuốn vào một cuộc chiến rộng lớn hơn, đồng thời đề phòng sự trả đũa của Iran.

Các chuyên gia quân sự nhận định, mặc dù các quyết định của Ả rập Xê út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất làm tăng mức độ phức tạp và rủi ro, nhưng không thể ngăn Mỹ hành động quân sự với Iran.

Tổng thống Donald Trump gần đây đã tăng cường hiện diện quân sự của Mỹ ở Trung Đông, triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln và các phi đội máy bay chiến đấu bổ sung cùng các hệ thống phòng thủ tên lửa đến khu vực.

Một tàu khu trục tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke khác, USS Delbert D. Black, được cho là đã gia nhập lực lượng của Mỹ ở Trung Đông, nâng số lượng tàu chiến trong khu vực chịu trách nhiệm hoạt động của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ lên ít nhất 10 tàu chiến.

Ông Trump cho biết việc triển khai một “hạm đội hùng mạnh” là màn phô trương sức mạnh nhằm gây áp lực lên Iran về chương trình hạt nhân và đối phó với làn sóng biểu tình trong nước, đồng thời vẫn để ngỏ cánh cửa ngoại giao với Tehran.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố, Tehran sẵn sàng đàm phán với Mỹ, nhưng chỉ khi các cuộc đàm phán là “chân thành”. Ông nói rằng dù Tehran cởi mở với đàm phán, ông nghĩ đó không phải là “kiểu đối thoại mà Tổng thống Mỹ theo đuổi”.

Liên quan đến việc Mỹ tăng cường lực lượng trong khu vực, ông Ghalibaf cảnh báo Iran sẽ trả đũa nếu bị tấn công, đặt hàng nghìn binh sĩ Mỹ vào tình thế nguy hiểm.

Phái bộ của Tehran tại Liên hợp quốc cũng nêu rõ nước này “sẵn sàng đối thoại” nhưng “nếu bị dồn ép, sẽ tự vệ và đáp trả chưa từng có”.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố lực lượng vũ trang nước này đã hoàn toàn sẵn sàng đáp trả “ngay lập tức và mạnh mẽ” trước bất kỳ hành động gây hấn nào nhằm vào lãnh thổ, không phận hoặc vùng biển của Iran.