Điều ít biết về cơ quan tình báo lớn nhất của quân đội Nga

Dân trí Mặc dù chỉ là một thành phần trong lực lượng tình báo rộng lớn của Nga, song Cơ quan Tình báo Quân đội Nga (GRU) vẫn nhận được sự tin tưởng từ Tổng thống Vladimir Putin và cũng là mục tiêu theo dõi của phương Tây.
>>GRU - ‘Những bóng ma’ của quân đội Nga

Trụ sở của GRU tại Moscow, Nga (Ảnh: AFP)
Trụ sở của GRU tại Moscow, Nga (Ảnh: AFP)

Bộ Tư pháp Mỹ ngày 13/7 đã ra thông báo truy tố 12 sĩ quan tình báo quân sự Nga với cáo buộc xâm nhập vào hệ thống mạng của đảng Dân chủ nhằm can thiệp vào cuộc bầu cử Mỹ năm 2016. 12 người bị truy tố là thành viên của Cơ quan Tình báo Quân đội Nga (GRU) thuộc mạng lưới tình báo của Moscow.

Đây không phải lần đầu tiên GRU trở thành mục tiêu cáo buộc của Mỹ liên quan tới các hoạt động tình báo của Nga ở nước ngoài. Hồi tháng 3, giới tình báo Anh từng nghi ngờ các thành viên, hoặc cựu thành viên, của GRU đứng sau vụ tấn công nghi bằng chất độc hóa học tại Anh nhằm vào Sergei Skripal - cựu đại tá tình báo Nga từng làm việc cho GRU.

Cựu lãnh đạo GRU Igor Korobov từng là một trong những người bị chính quyền cựu Tổng thống Barack Obama trừng phạt hồi tháng 12/2016 vì nghi ngờ có liên quan tới các hoạt động tấn công mạng. Tới tháng 3 năm nay, Bộ Tài chính Mỹ tiếp tục thông báo các lệnh trừng phạt mới nhằm vào GRU và ông Korobov.

GRU là tên viết tắt của Glavnoye Razvedyvatel’noye Upravleniye, được thành lập từ năm 1920 với tên gọi Cục Điều phối Hoạt động của Các cơ quan Tình báo Quân đội. GRU là cơ quan tình báo quân sự lớn nhất của Nga và là một trong những tổ chức được cấp thẩm quyền do thám giúp chính phủ Nga, theo Dailymail.

Biểu tượng của GRU là hình con dơi sải cánh khắp địa cầu (Ảnh: Dailymail)
Biểu tượng của GRU là hình con dơi sải cánh khắp địa cầu (Ảnh: Dailymail)

Là một trong những cơ quan tình báo lâu đời nhất của Nga, song vai trò của GRU dưới thời Liên Xô không thực sự nổi bật do bị lu mờ trước cơ quan tình báo quyền lực hơn rất nhiều là Ủy ban An ninh Quốc gia (KGB). Tổng thống Vladimir Putin từng là điệp viên của KGB trong 16 năm trước khi bước chân vào chính trường.

Sau khi Liên Xô tan rã, KGB cũng bị chia thành nhiều cơ quan dưới các tên gọi khác nhau gồm Cục An ninh Liên bang (FSB) và Cục Tình báo Đối ngoại (SVR) song vẫn mang những chức năng và nhiệm vụ như trước. Theo John Barron, nhà báo đồng thời là nhà sử học, GRU gần như phụ thuộc hoàn toàn vào KGB trong thời kỳ Liên Xô.

“GRU không thể tự tuyển mộ bất kỳ ai, dù người đó là nhân viên bình thường hay một điệp viên, nếu chưa có sự cho phép từ trước của KGB. Trong khi đó, KGB có thể sử dụng sức ép để chiêu mộ những người cung cấp thông tin trong đội ngũ nhân sự của GRU. Ngoài ra, KGB có thể phủ quyết bất kỳ đề xuất triển khai nhân sự nào ra nước ngoài của GRU”, ông Barron cho biết.

Tuy nhiên, lịch sử cho thấy GRU đã hoàn thành rất nhiều nhiệm vụ cho ngành tình báo Nga. Theo John Barron, “gần như tất cả các tùy viên quân sự của Liên Xô đều thuộc GRU và đông đảo các công dân Liên Xô làm việc cho các văn phòng của hãng hàng không Aeroflot (Liên Xô) ở nước ngoài cũng là người của GRU”.

Mạng lưới rộng khắp

Tổng thống Putin nhìn vào biểu tượng của GRU (Ảnh: AFP)
Tổng thống Putin nhìn vào biểu tượng của GRU (Ảnh: AFP)

Theo nhà báo Barron, GRU đào tạo các đặc vụ và sau đó gửi họ ra nước ngoài với vai trò là tùy viên quân sự đại diện cho Liên Xô tại các đại sứ quán. Và một khi đã trở thành người của GRU, các đặc vụ này thường rất khó để có thể rút khỏi mạng lưới.

Phát ngôn viên của Tổng thống Donald Trump, bà Kellyanne Conway, từng nói rằng những lệnh trừng phạt mà chính quyền Barack Obama áp đặt lên các sĩ quan tình báo của GRU là vô tác dụng vì các đặc vụ của GRU không thường xuyên đến Mỹ hoặc có tài sản ở Mỹ. Tuy nhiên, bà Conway có thể đã nhầm. Các lãnh đạo chủ chốt của GRU có thể vẫn ở Moscow, nhưng mạng lưới đặc vụ của cơ quan này ở nước ngoài rất rộng. Họ có thể là các tùy viên quân sự hoạt động trong đại sứ quán Nga ở thủ đô Washington hay Phái bộ Thường trực của Nga tại Liên Hợp Quốc ở New York.

Ngày nay GRU được tin là có mạng lưới đặc vụ rất đông ở nước ngoài. Lực lượng này được xây dựng từ hàng chục năm và cạnh tranh với SVR.

“GRU luôn được xem là cơ quan có năng lực, mạnh bạo và mạo hiểm hơn KGB hay SVR”, Andrei Soldatov, nhà báo Nga chuyên đưa tin về các hoạt động của tình báo Nga, cho biết.

Ông Putin phát biểu tại trụ sở của GRU năm 2006 (Ảnh: AP)
Ông Putin phát biểu tại trụ sở của GRU năm 2006 (Ảnh: AP)

Giới chức phương Tây vẫn luôn tin rằng các đặc vụ của GRU đang hoạt động với vai trò là nhân viên của các đại sứ quán Nga ở nước ngoài. Họ được cho là sẽ sử dụng vỏ bọc ngoại giao để tiến hành các hoạt động tình báo tại nước sở tại.

Đây là lý do khiến chính quyền cựu Tổng thống Obama trục xuất 35 nhà ngoại giao Nga để đáp trả cáo buộc can thiệp bầu cử Mỹ chỉ vài tuần trước khi ông Obama rời Nhà Trắng năm 2016. Điều này cũng liên quan tới quyết định trục xuất 23 nhà ngoại giao Nga của chính phủ Anh hồi tháng 3 năm nay sau vụ cựu điệp viên Nga nghi bị đầu độc tại Anh. Cũng với lý do tương tự Anh, Mỹ trục xuất 60 nhà ngoại giao Nga.

Theo Reuters, GRU được xem là cơ quan tình báo nước ngoài lớn nhất của Nga, vượt xa so với SVR. GRU được cho là có vị thế đặc biệt và lãnh đạo của cơ quan này sẽ báo cáo trực tiếp cho tổng tham mưu trưởng quân đội Nga - một trong 3 người có thể nắm trong tay hệ thống kiểm soát hạt nhân di động của Nga. Các vị trí cấp cao nhất của GRU sẽ do Tổng thống Vladimir Putin trực tiếp bổ nhiệm.

Sau Chiến tranh Lạnh, vai trò của GRU mờ nhạt dần cùng với sự tan rã của KGB. Vào thời điểm năm 2008, GRU đã bị suy yếu nặng nề sau khi vấp phải sự chỉ trích của Tổng thống Putin, một cựu điệp viên KGB, vì vai trò không hiệu quả của cơ quan này trong cuộc xung đột Georgia. GRU sau đó phải trải qua quá trình “cải tổ”, giảm số lượng nhân viên xuống còn 1.000 người và giảm số đơn vị trực thuộc từ 8 xuống còn 5 đơn vị. Ngoài ra, ngân sách dành cho GRU cũng bị cắt giảm đáng kể.

Tuy nhiên, khoảng thời gian khó khăn trên không kéo dài quá lâu. GRU đã giành được thiện cảm từ Tổng thống Putin nhờ vai trò của cơ quan này trong sự kiện Nga sáp nhập bán đảo Crimea năm 2014. Mark Galeotti, chuyên gia về các cơ quan an ninh Nga, viết trên tạp chí Foreign Policy năm 2014 rằng so với hai cơ quan còn lại là FSB và SVR, GRU đã trở thành “vũ khí bí mật” yêu thích của Tổng thống Putin.

“Bây giờ họ (GRU) đã quay trở lại. Họ đã quay trở lại nhờ Putin, người muốn có nhiều cơ quan tình báo xung quanh ông ấy để cạnh tranh lẫn nhau. Và vai trò của họ có thể chồng chéo với vai trò của FSB hay SVR”, một cựu đặc vụ CIA từng hoạt động tại Moscow nói với Daily Beast.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Giới chức an ninh Anh bác bỏ thông tin về các nghi can người Nga
Giới chức an ninh Anh bác bỏ thông tin về các nghi can người Nga

Bộ trưởng An ninh Anh Ben Wallace ngày 19/7 cho biết thông tin về việc cảnh sát Anh đã xác định được "các nghi can người Nga" đứng sau vụ tấn công bằng chất độc thần kinh Novichok nhằm vào cựu điệp viên hai mang Nga Sergei Skripal và con gái Yulia ngày 4/3 vừa qua, chỉ là "tin đồn bừa bãi và không rõ ràng."

Thứ năm, 19/07/2018 - 09:31

Tổng thống Trump muốn gặp thượng đỉnh lần 2 với Tổng thống Putin
Tổng thống Trump muốn gặp thượng đỉnh lần 2 với Tổng thống Putin

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông muốn gặp thượng đỉnh lần 2 với người đồng cấp Nga Vladimir Putin để hai nhà lãnh đạo có thể thực hiện những nội dung đã bàn thảo với nhau trước đó.

Thứ năm, 19/07/2018 - 09:08

Giám đốc FBI: Trung Quốc là mối đe dọa lớn và nghiêm trọng nhất với Mỹ
Giám đốc FBI: Trung Quốc là mối đe dọa lớn và nghiêm trọng nhất với Mỹ

(Dân trí) - Giám đốc FBI Christopher Wray cho rằng, Trung Quốc dường như là “mối đe dọa lớn, nghiêm trọng và thách thức nhất mà Mỹ phải đối mặt”, ám chỉ các hoạt động gián điệp của Bắc Kinh có ảnh hưởng sâu sắc đến nền an ninh quốc gia của Mỹ.

Thứ năm, 19/07/2018 - 08:58

Vị tổng thống không cận vệ, dinh thự, chuyên cơ
Vị tổng thống không cận vệ, dinh thự, chuyên cơ

Lopez Obrador cam kết không cần đến đội cận vệ và sẽ sống cuộc đời giản dị, quyết tâm chống tham nhũng, giảm bạo lực ở Mexico. "Ngay cả khi kết thúc nhiệm kỳ mà không còn nổi chiếc áo sơ mi trên lưng, tôi vẫn sẽ sống một cách giản dị", ông nói.

Thứ năm, 19/07/2018 - 08:20

Ông Putin lần đầu lên tiếng giữa ồn ào về cuộc gặp thượng đỉnh với ông Trump
Ông Putin lần đầu lên tiếng giữa ồn ào về cuộc gặp thượng đỉnh với ông Trump

(Dân trí) - Giữa lúc chính trường Mỹ "dậy sóng" vì hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga hồi đầu tuần, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng có những thế lực đang tìm cách hủy hoại thành công của hội nghị này.

Thứ năm, 19/07/2018 - 07:50

Nga mở cửa thị trấn bí mật bị Anh nghi ngờ là nơi sản xuất Novichok
Nga mở cửa thị trấn bí mật bị Anh nghi ngờ là nơi sản xuất Novichok

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chỉ thị mở cửa thị trấn Shikhany ở vùng Saratov mà Anh nghi ngờ là nơi dùng để sản xuất Novichok, chất độc thần kinh trong vụ cựu điệp viên hai mang Nga Sergei Skripal nguy kịch ở Anh.

Thứ năm, 19/07/2018 - 04:34

Nga hé lộ dàn vũ khí “bất khả chiến bại”
Nga hé lộ dàn vũ khí “bất khả chiến bại”

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Nga vừa công bố một loạt video về những vũ khí tối tân từng được Tổng thống Vladimir Putin giới thiệu trong thông điệp liên bang hồi tháng 3.

Thứ năm, 19/07/2018 - 03:33

Lễ duyệt binh ông Trump yêu cầu tốn ngang ngửa tập trận Mỹ-Hàn
Lễ duyệt binh ông Trump yêu cầu tốn ngang ngửa tập trận Mỹ-Hàn

Lễ duyệt binh theo yêu cầu của ông Trump có chi phí 12 triệu USD, ngang ngửa chi phí cuộc tập trận Người bảo vệ tự do Ulchi giữa Mỹ với Hàn Quốc (14 triệu USD).

Thứ năm, 19/07/2018 - 03:09

Tàu ngầm hơn 1 tỷ USD “không thể nổi lên” của Tây Ban Nha lại gặp vấn đề
Tàu ngầm hơn 1 tỷ USD “không thể nổi lên” của Tây Ban Nha lại gặp vấn đề

(Dân trí) - Sai lầm nghiêm trọng khi thiết kế và chế tạo đã khiến tàu ngầm S-80 của Tây Ban Nha nếu hạ thủy là sẽ không thể nổi lên. Sau 5 năm khắc phục sự cố khiến chi phí đóng mỗi tàu lên tới 1,1 tỷ USD, tàu này tiếp tục đối mặt với vấn đề khác vì kích thước ngoại cỡ.

Thứ năm, 19/07/2018 - 02:44

Anh tuyên bố tìm ra nghi phạm vụ đầu độc cựu điệp viên Nga
Anh tuyên bố tìm ra nghi phạm vụ đầu độc cựu điệp viên Nga

(Dân trí) - Giới điều tra Anh tin rằng họ đã xác định được các nghi phạm đứng sau vụ cựu điệp viên hai mang của Nga Sergei Skripal bị đầu độc bằng chất độc thần kinh ở Anh.

Thứ năm, 19/07/2018 - 02:23

Cuộc đua giành thiện cảm từ Tổng thống Putin của lãnh đạo Trung - Mỹ
Cuộc đua giành thiện cảm từ Tổng thống Putin của lãnh đạo Trung - Mỹ

(Dân trí) - Giới phân tích nhận định trong cuộc đua “lấy lòng” Tổng thống Vladimir Putin, Chủ tịch Tập Cận Bình dường như đã thắng thế hơn so với Tổng thống Donald Trump dù hai nhà lãnh đạo Nga - Mỹ vừa dành cho nhau những cái bắt tay nồng ấm tại Phần Lan.

Thứ năm, 19/07/2018 - 01:04

Hàn Quốc bắt người Triều Tiên đào tẩu bị nghi bán bí mật quân sự cho đặc vụ nước ngoài
Hàn Quốc bắt người Triều Tiên đào tẩu bị nghi bán bí mật quân sự cho đặc vụ nước ngoài

(Dân trí) - Một người Triều Tiên đào tẩu đã bị Hàn Quốc bắt giữ với cáo buộc bán tài liệu tình báo quân sự tối mật cho đặc vụ nước ngoài.

Thứ năm, 19/07/2018 - 11:24

ĐÁNG QUAN TÂM
Phiên dịch viên tại thượng đỉnh Trump-Putin bị đề nghị điều trần
Phiên dịch viên tại thượng đỉnh Trump-Putin bị đề nghị điều trần

(Dân trí) - Nhiều nghị sĩ Mỹ đã đề nghị nữ phiên dịch trong cuộc họp riêng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin phải ra điều trần trước Quốc hội trong bối cảnh có nhiều tranh cãi về thỏa thuận giữa hai nhà lãnh đạo.

Thứ năm, 19/07/2018 - 10:45

“Án binh bất động” sau thượng đỉnh với Mỹ, Triều Tiên đang tính toán điều gì?
“Án binh bất động” sau thượng đỉnh với Mỹ, Triều Tiên đang tính toán điều gì?

(Dân trí) - Hơn 1 tháng sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều, Bình Nhưỡng dường như chưa có nhiều động thái cụ thể cho thấy họ đang thực hiện theo cam kết phi hạt nhân hóa. Các chuyên gia nhận định có nhiều hơn 1 lý do khiến Triều Tiên vẫn trong trạng thái “án binh bất động”.

Thứ năm, 19/07/2018 - 10:19

Báo Philippines ca ngợi tốc độ phát triển kinh tế của Việt Nam
Báo Philippines ca ngợi tốc độ phát triển kinh tế của Việt Nam

(Dân trí) - Truyền thông Philippines dẫn kết quả nghiên cứu từ báo cáo mới nhất cho thấy Việt Nam đã “chuyển mình” từ một nền kinh tế nông nghiệp thành một trong những quốc gia sản xuất ấn tượng nhất ở khu vực Đông Nam Á trong vòng 20 năm qua.

Thứ năm, 19/07/2018 - 09:30

Hậu cuộc gặp Nga-Mỹ: Phe Cộng hòa cũng khó lòng bênh ông Trump?
Hậu cuộc gặp Nga-Mỹ: Phe Cộng hòa cũng khó lòng bênh ông Trump?

Sau 17 tháng, 3 tuần và 6 ngày của nhiệm kỳ đầy biến động, Tổng thống Mỹ khiến chính đảng Cộng hòa của ông cảm thấy chán ngán.

Thứ năm, 19/07/2018 - 09:07

Iran đưa Mỹ ra tòa
Iran đưa Mỹ ra tòa

Washington dọa trừng phạt bất kỳ quốc gia nào tiếp tục mua dầu thô của Tehran sau ngày 4-11. Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) hôm 17-7 thông báo Iran đã đệ đơn kiện Mỹ vi phạm hiệp định được 2 nước ký kết năm 1955 sau khi Washington rút khỏi thỏa thuận hạt nhân và áp đặt lệnh trừng phạt đối với Tehran hồi tháng 5 năm nay.

Thứ năm, 19/07/2018 - 09:03

Biểu cảm lạ của bà Trump sau khi bắt tay Tổng thống Putin
Biểu cảm lạ của bà Trump sau khi bắt tay Tổng thống Putin

(Dân trí) - Người dùng mạng xã hội đã đưa ra những ý kiến trái chiều sau khi đoạn video ghi lại biểu cảm có phần kỳ lạ của Đệ nhất Phu nhân Melania Trump sau khi bắt tay Tổng thống Nga Vladimir Putin được đăng tải trên mạng internet.

Thứ năm, 19/07/2018 - 09:00

Mỹ thừa nhận không thể sớm phi hạt nhân hóa Triều Tiên
Mỹ thừa nhận không thể sớm phi hạt nhân hóa Triều Tiên

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết các cuộc đàm phán liên quan tới chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên sẽ mất thêm một thời gian nữa mới có thể hoàn tất.

Thứ năm, 19/07/2018 - 07:26

Người đẹp Nga nghi là điệp viên có thể bị kết án 15 năm tù tại Mỹ
Người đẹp Nga nghi là điệp viên có thể bị kết án 15 năm tù tại Mỹ

(Dân trí) - Tòa án Mỹ đã bác bỏ đề nghị cho tại ngoại đối với Maria Butina, nữ công dân Nga bị bắt giữ vì bị nghi làm gián điệp và có thể đối mặt với 15 năm tù.

Thứ năm, 19/07/2018 - 07:19

Ông Trump bất ngờ quy trách nhiệm cho ông Putin về cáo buộc can thiệp bầu cử
Ông Trump bất ngờ quy trách nhiệm cho ông Putin về cáo buộc can thiệp bầu cử

(Dân trí) - Trước làn sóng giận dữ trong nước sau hội nghị thượng đỉnh Nga-Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ quy trách nhiệm cho cá nhân Tổng thống Nga Vladimir Putin về cáo buộc Nga can thiệp bầu cử Mỹ năm 2016.

Thứ năm, 19/07/2018 - 06:42

Ông Kim Jong-un bất ngờ triệu tập các đại sứ về nước
Ông Kim Jong-un bất ngờ triệu tập các đại sứ về nước

(Dân trí) - Truyền thông Hàn Quốc cho biết nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã triệu tập các đại sứ của Triều Tiên từ nước ngoài về thủ đô Bình Nhưỡng, song chưa rõ mục đích cụ thể của động thái này.

Thứ năm, 19/07/2018 - 06:39

Choáng với khoản tiền nước Nga "bỏ túi" sau World Cup 2018
Choáng với khoản tiền nước Nga "bỏ túi" sau World Cup 2018

Chi hơn 12 tỷ USD cho World Cup 2018, nhiều người lo nước Nga sẽ nhận "quả đắng". Thế nhưng, theo báo cáo của McKinsey, ước tính lợi ích tổng thể Nga đạt được tại World Cup 2018 là 15 tỷ USD, vượt nhiều nước chủ nhà trước đó như Brazil, Nam Phi và Đức.

Thứ tư, 18/07/2018 - 10:01

Ông Trump lên tiếng giữa “tâm bão” chỉ trích sau thượng đỉnh Nga - Mỹ
Ông Trump lên tiếng giữa “tâm bão” chỉ trích sau thượng đỉnh Nga - Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng có những người chỉ muốn ông gây chiến, chứ không hòa hảo với Tổng thống Nga Vladimir Putin sau khi hai nhà lãnh đạo vừa kết thúc hội nghị thượng đỉnh tại Phần Lan.

Thứ tư, 18/07/2018 - 09:46