Điều gì chờ đợi Iran sau khi thừa nhận bắn rơi máy bay Ukraine?

Theo các nhà phân tích, những bằng chứng thu thập được sau vụ tai nạn máy bay đã khiến Iran không thể tiếp tục phủ nhận trách nhiệm.
>>Thủ tướng Canada nghi vụ Iran bắn nhầm máy bay có thể không phải tai nạn
>>Người Iran biểu tình đòi lãnh đạo từ chức sau vụ bắn nhầm máy bay
>>Loại tên lửa bị nghi bắn nhầm máy bay chở 176 người

Ngày 11/1, Iran thừa nhận một quả tên lửa của nước này đã bắn trúng máy bay Ukraine trong một “sự cố do con người gây ra”, khiến toàn bộ 176 người thiệt mạng.

Theo thông báo của lực lượng quân sự, chiếc máy bay của Ukraine đã bị nhầm là một "mục tiêu của kẻ thù" giữa bối cảnh quân đội Iran đang ở "mức sẵn sàng cao nhất" trong căng thẳng leo thang với Mỹ.

Đây là sự thừa nhận hiếm hoi của chính phủ Iran, khi mà chỉ vài giờ trước đó họ vẫn vẫn bác bỏ giả thuyết cho rằng nước này đã bắn nhầm chiếc máy bay của Ukraine là một “cuộc chiến tâm lý”.

Điều gì chờ đợi Iran sau khi thừa nhận bắn rơi máy bay Ukraine? - 1

Nhóm cứu hộ tại hiện trường vụ rơi máy bay Ukraine ngày 8/1. Ảnh: Getty

Khía cạnh quốc tế

Sự cố bắn rơi chiếc máy bay mang số hiệu 752 của Hãng hàng không Ukraine sáng 8/1 xảy ra khoảng 4 giờ sau khi Iran nã tên lửa vào các lực lượng Mỹ ở Iraq nhằm đáp trả cuộc không kích của Mỹ giết chết chiến lược gia quân sự hàng đầu nước này – Tướng Qassem Soleimani - 5 ngày trước đó.

Theo giới chức Iran, trong thời điểm cực kỳ căng thẳng đó, một người vận hành hệ thống phòng không của Vệ binh cách mạng Iran đã xác định nhầm chiếc Boeing 737-800.

Các nhà phân tích nói rằng, bằng chứng “áp đảo” thu thập được sau vụ tai nạn đã khiến việc phủ nhận đối với Iran ngày càng khó khăn. Hiện tại Iran phải tính toán những bước đi tiếp theo.

Các nước đã dừng các chuyến bay tới Iran, đồng thời gia tăng sức ép về một cuộc điều tra minh bạch và cặn kẽ.

Ở khía cạnh ngoại giao, một lựa chọn chọn đối với Iran là “việc thừa nhận sai lầm có thể mở ra con đường đối thoại. Tôi nghĩ họ có thể thúc đẩy điều này theo nhiều cách để dẫn tới giảm sự thù địch”, học giả Afshon Ostovar, Chủ tịch liên kết về nghiên cứu tại Trường đào tạo hải quân sau đại học, cho biết.

Cùng với việc thừa nhận, giới chức Iran cũng tìm cách đổ một phần lỗi cho Washington, viện dẫn căng thẳng từ vụ sát hại Tướng Soleimani. “Lỗi con người ở thời điểm khủng hoảng do chủ nghĩa phiêu lưu của Mỹ đã dẫn tới thảm họa này”, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif viết trên Twitter.

Khía cạnh pháp lý

Ngoài Iran, Ukraine và Canada cũng có công dân thiệt mạng trong vụ rơi máy bay. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã kêu gọi bồi thường tài chính cho các nạn nhân.

Theo Carl Tobias, chuyên gia luật tại Đại học Richmond, gia đình các nạn nhân trong vụ tai nạn cũng có thể kiện Iran về trách nhiệm pháp lý. Các cáo buộc hình sự và trách nhiệm pháp lý đối với không phận cũng có thể khả thi, dù vấn đề này có thể phức tạp vì các vấn đề liên quan tới quyền tài phán.

Trong một kịch bản tương tự năm 1988, quân đội Mỹ đã bắn rơi chiếc máy bay mang số hiệu 655 của Hãng hàng không Iran khi bay qua eo biển Hormuz, khiến toàn bộ 290 người thiệt mạng. Mỹ ban đầu cũng bác bỏ có liên quan, nhưng sau đó đã thừa nhận rằng, một tàu tuần dương của Hải quân Mỹ đã nhầm chiếc máy bay này là tên lửa của Iran. Mỹ từ chối nhận trách nhiệm pháp lý và cũng không đưa ra lời xin lỗi, khiến Iran nổi giận. Iran nộp đơn kiện lên Tòa án Công lý Quốc tế và theo một sự dàn xếp, Mỹ đồng ý chi 61,8 triệu USD cho gia đình các nạn nhân.

Học giả Ostovar nói rằng Iran có thể xem lại trường hợp này và nhằm tới việc “tạo sự khác biệt trong phản ứng của họ so với phản ứng của Mỹ. Hoặc theo cách khác, họ sẽ muốn tìm ai đó để “chịu tội thay”.

Hậu quả trong nước

Sự giận dữ ở ngay trong lòng đất nước Iran đã dẫn tới một động thái hiếm hoi là biểu tình phản đối lãnh tụ tinh thần tối cao Ayatollah Ali Khamenei và Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) trên đường phố Tehran ngày 11/1.

Theo bà Suzanne Maloney, Phó Giám đốc Chương trình chính sách đối ngoại tại viện Brookings, một trong những điều gây thất vọng nhất là cho dù Iran đã thể hiện sự chính xác, thận trọng và kỹ năng trong cuộc không kích đáp trả Mỹ - không có thương vong nào được báo cáo và điều đó này xem là hành động thấy rõ về ý muốn giảm căng thẳng của Iran – nhưng sau đó lại để xảy ra sự cố ảnh hưởng tới mạng sống của chính các công dân của mình.

Các yếu tố kể trên làm gia tăng quan điểm mà nhiều người Iran đã cảm nhận về chính phủ của họ - điều vốn đã dẫn tới các cuộc biểu tình trong những tháng qua. Thêm vào đó, một số người quy kết việc hàng chục người thiệt mạng trong tang lễ Tướng Soleimani có phần trách nhiệm không nhỏ của chính phủ.

Tất cả những điều này khiến Iran – vốn đang ở bên bờ vực chiến tranh với Mỹ, bị lôi kéo vào một cuộc chiến ủy nhiệm khu vực, bị phong tỏa bởi các cấm vận của Mỹ, bị đánh đố với những tuyên bố tham nhũng - giờ đây phải đang đối mặt với sóng ngầm ngay ở trong nước.

Theo Hoàng Phạm

VOV

MỚI NHẤT
Núi lửa Philippines phun trào dung nham đỏ rực, dân khốn khổ vì tro bụi dày đặc
Núi lửa Philippines phun trào dung nham đỏ rực, dân khốn khổ vì tro bụi dày đặc

(Dân trí) - Núi lửa Taal ở phía nam thủ đô Manila, Philippines vào sáng nay đã bắt đầu phun trào dung nham đỏ rực sau khi nhả cột khói bụi cao 1 km vào hôm qua. Người dân sống gần đó đã phải vội vàng đi sơ tán trong đêm do lo ngại một đợt phun trào nguy hiểm.

Thứ hai, 13/01/2020 - 02:01

Tổng thống Trump cảnh báo “theo dõi” sát sao Iran
Tổng thống Trump cảnh báo “theo dõi” sát sao Iran

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cảnh báo các nhà lãnh đạo Iran về những cuộc biểu tình đang diễn ra tại nước này, trong bối cảnh căng thẳng liên tục leo thang.

Thứ hai, 13/01/2020 - 12:09

Hạ viện Mỹ cảnh báo đảng Cộng hòa phải "trả giá" nếu cản trở luận tội ông Trump
Hạ viện Mỹ cảnh báo đảng Cộng hòa phải "trả giá" nếu cản trở luận tội ông Trump

(Dân trí) - Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi cho biết, ngày mai các nghị sĩ Dân chủ ở Hạ viện Mỹ sẽ quyết định khi nào trình bản luận tội Tổng thống Donald Trump lên Thượng viện hay không và cảnh báo đảng Cộng hòa sẽ phải “trả giá” nếu không cho phép có nhân chứng tại phiên tòa.

Thứ hai, 13/01/2020 - 11:53

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ lộ thông tin mâu thuẫn về nguyên nhân giết tướng Iran
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ lộ thông tin mâu thuẫn về nguyên nhân giết tướng Iran

(Dân trí) - Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng Washington quyết định không kích giết chết tướng Iran Qasem Soleimani vì âm mưu tấn công 4 sứ quán Mỹ tại Trung Đông thì Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper lại có phát biểu trái ngược với thông tin này.

Thứ hai, 13/01/2020 - 11:26

Thoát chết trong thảm kịch Iran bắn nhầm máy bay Ukraine nhờ đổi vé phút chót
Thoát chết trong thảm kịch Iran bắn nhầm máy bay Ukraine nhờ đổi vé phút chót

(Dân trí) - Một người đàn ông Ukraine đã thoát chết trong thảm kịch rơi máy bay của hãng Ukraine International Airlines (UIA) khi đổi vé máy bay để ở lại Iran thêm một ngày và không lên chuyến bay định mệnh.

Thứ hai, 13/01/2020 - 10:35

Mỹ - Iran bên miệng hố chiến tranh trong 7 ngày đốt nóng “chảo lửa” Trung Đông
Mỹ - Iran bên miệng hố chiến tranh trong 7 ngày đốt nóng “chảo lửa” Trung Đông

(Dân trí) - Mỹ đã chuẩn bị suốt 18 tháng cho màn hạ sát tướng cấp cao Iran, khiến Tehran giận dữ đáp trả bằng cuộc tấn công bằng tên lửa, thổi bùng căng thẳng tại “chảo lửa” Trung Đông trong những ngày đầu của thập niên mới.

Thứ hai, 13/01/2020 - 10:23

Tên lửa Iran bị nghi bắn trúng buồng lái máy bay Ukraine
Tên lửa Iran bị nghi bắn trúng buồng lái máy bay Ukraine

(Dân trí) - Các nhà điều tra tin rằng, buồng lái máy bay Boeing 737-800 của hãng hàng không Ukraine International Airlines bị trúng một tên lửa của Iran từ bên dưới và khiến phi công thiệt mạng ngay tức thì.

Thứ hai, 13/01/2020 - 10:05

Ấn Độ đánh sập tòa nhà 19 tầng vì xây dựng trái phép
Ấn Độ đánh sập tòa nhà 19 tầng vì xây dựng trái phép

(Dân trí) - Hai công trình nhà cao tầng và tòa tháp đôi ở phía nam Ấn Độ đã bị đánh sập thành tro bụi vì nhà thầu xây dựng đã vi phạm quy định về môi trường khi xây những công trình này.

Thứ hai, 13/01/2020 - 09:06

Tức giận về vụ bắn nhầm máy bay, người Iran tiếp tục xuống đường
Tức giận về vụ bắn nhầm máy bay, người Iran tiếp tục xuống đường

(Dân trí) - Các cuộc biểu tình tại thủ đô Tehran bước sang ngày thứ 2 liên tiếp và lan sang các thành phố khác, sau khi quân đội Iran thừa nhận bắn nhầm một máy bay chở khách của Ukraine làm toàn bộ 176 người trên khoang thiệt mạng.

Thứ hai, 13/01/2020 - 08:58

Tư lệnh Iran lần đầu nói về mục đích vụ tấn công căn cứ Mỹ
Tư lệnh Iran lần đầu nói về mục đích vụ tấn công căn cứ Mỹ

(Dân trí) - Vệ binh Cách mạng Iran nói rằng, họ không nhằm mục đích giết hại binh sĩ Mỹ khi nã hàng loạt tên lửa nhằm vào các căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú ở Iraq hôm 8/1.

Thứ hai, 13/01/2020 - 08:25

Iran triệu Đại sứ Anh vì cáo buộc "tham gia biểu tình trái phép"
Iran triệu Đại sứ Anh vì cáo buộc "tham gia biểu tình trái phép"

(Dân trí) - Iran ngày 12/1 đã triệu tập Đại sứ Anh Rob Macaire sau khi nhà ngoại giao này bị Tehran bắt giữ với cáo buộc "tham gia cuộc biểu tình chống chính phủ Iran".

Thứ hai, 13/01/2020 - 07:22

Tấn công bằng rocket rung chuyển căn cứ Mỹ tại Iraq giữa lúc căng thẳng
Tấn công bằng rocket rung chuyển căn cứ Mỹ tại Iraq giữa lúc căng thẳng

(Dân trí) - Ít nhất 4 binh sĩ Iraq bị thương trong một vụ tấn công bằng rocket nhằm vào căn cứ không quân Balad, nơi có binh sĩ Mỹ đồn trú, giữa lúc tình hình Iraq căng thẳng do các hành động đáp trả qua lại giữa Mỹ và Iran.

Thứ hai, 13/01/2020 - 07:09

ĐÁNG QUAN TÂM
Tỷ phú Bloomberg: "Tôi sẽ tiêu hết tiền để loại ông Trump khỏi Nhà Trắng"
Tỷ phú Bloomberg: "Tôi sẽ tiêu hết tiền để loại ông Trump khỏi Nhà Trắng"

(Dân trí) - Ứng cử viên tổng thống Mỹ Michael Bloomberg tuyên bố ông sẵn sàng chi toàn bộ gia tài khổng lồ, mà Forbes ước tính lên tới 54 tỷ USD, để loại Tổng thống Trump khỏi Nhà Trắng vào năm 2020, đồng thời bác bỏ các chỉ trích từ các ứng viên Dân chủ rằng tỷ phú truyền thông này đang dùng tiền để mua bầu cử Mỹ.

Chủ nhật, 12/01/2020 - 10:12

Núi lửa Philippines phun tro bụi cao 1 km, 8.000 dân được lệnh sơ tán
Núi lửa Philippines phun tro bụi cao 1 km, 8.000 dân được lệnh sơ tán

(Dân trí) - Một núi lửa ở miền nam thủ đô Manila, Philippines hôm nay đã phun khói bụi cao khoảng 1 km, khiến giới chức phải ra lệnh sơ tán khoảng 8.000 dân sống gần miệng núi lửa.

Chủ nhật, 12/01/2020 - 07:55

Hoàng tử William lên tiếng về quyết định sốc của em trai
Hoàng tử William lên tiếng về quyết định sốc của em trai

(Dân trí) - Hoàng tử William rất buồn về những căng thẳng với em trai - Hoàng tử Harry - trước cuộc họp khẩn vài ngày mai do Nữ hoàng Anh Elizabeth II triệu tập để quyết định về tương lai của vợ chồng Hoàng tử Harry, sau khi cặp đôi này đột ngột tuyên bố rút khỏi hoàng gia, báo Guardian đưa tin.

Chủ nhật, 12/01/2020 - 06:54

Đặc nhiệm Mỹ kéo thi thể tướng Iran ra khỏi xe sau khi nã tên lửa
Đặc nhiệm Mỹ kéo thi thể tướng Iran ra khỏi xe sau khi nã tên lửa

(Dân trí) - Đặc nhiệm Mỹ là bên đầu tiên đến hiện trường vụ không kích giết chết tướng Iran Qassem Soleimani ở Baghdad, chỉ từ 1-2 phút sau khi vụ việc diễn ra, nhằm thực hiện việc nhiệm vụ chụp ảnh để “đánh giá thiệt hại” và xác minh danh tính tư lệnh đội đặc nhiệm Quds.

Chủ nhật, 12/01/2020 - 06:44

Iraq cân nhắc mua “rồng lửa” S-400 của Nga giữa lúc Trung Đông căng thẳng
Iraq cân nhắc mua “rồng lửa” S-400 của Nga giữa lúc Trung Đông căng thẳng

(Dân trí) - Baghdad đang cân nhắc mua hệ thống phòng không S-400 của Nga trong bối cảnh Trung Đông đang đối mặt với các căng thẳng leo thang dồn dập thời gian qua.

Chủ nhật, 12/01/2020 - 03:52

Quân nhân Mỹ  kể về "phép màu" trong vụ Iran nã tên lửa vào căn cứ Iraq
Quân nhân Mỹ kể về "phép màu" trong vụ Iran nã tên lửa vào căn cứ Iraq

(Dân trí) - Các quân nhân Mỹ tận mắt chứng kiến vụ Iran nã tên lửa vào căn cứ Al-Asad ở Iraq cho biết việc lực lượng Washington không chịu thiệt hại về người được xem như là “phép màu” vì tên lửa rơi dồn dập, chỉ cách nơi các binh sĩ trú ẩn vài mét.

Chủ nhật, 12/01/2020 - 03:37

Những hình ảnh đầu tiên của máy bay Ukraine sau khi trúng tên lửa Iran
Những hình ảnh đầu tiên của máy bay Ukraine sau khi trúng tên lửa Iran

(Dân trí) - Một nhà báo Ukraine đã đăng tải những hình ảnh đầu tiên được cho là chụp lại phần xác máy bay Boeing 737 còn sót lại sau khi bị tên lửa Iran bắn nhầm. Thảm kịch hàng không đã dẫn tới cái chết của 176 người.

Chủ nhật, 12/01/2020 - 11:42

Thủ tướng Canada nghi vụ Iran bắn nhầm máy bay có thể không phải tai nạn
Thủ tướng Canada nghi vụ Iran bắn nhầm máy bay có thể không phải tai nạn

(Dân trí) - Thủ tướng Canada Justin Trudeau cho rằng vụ Iran bắn nhầm máy bay thương mại của Ukraine làm 176 người chết có thể không phải là vô tình như thông báo của chính quyền Tehran. Ông Trudeau cam kết sẽ có câu trả lời cho mọi câu hỏi được đặt ra xoay quanh thảm kịch này.

Chủ nhật, 12/01/2020 - 09:29

Mỹ có thể đã dọa đáp trả Iraq nếu bị buộc rút quân
Mỹ có thể đã dọa đáp trả Iraq nếu bị buộc rút quân

(Dân trí) - Mỹ được cho đã cảnh báo Iraq rằng Baghdad có thể mất quyền tiếp cận với tài khoản ngân hàng của họ tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ nếu Iraq buộc Washington phải rút quân khỏi quốc gia Trung Đông.

Chủ nhật, 12/01/2020 - 08:21

Người Iran biểu tình đòi lãnh đạo từ chức sau vụ bắn nhầm máy bay
Người Iran biểu tình đòi lãnh đạo từ chức sau vụ bắn nhầm máy bay

(Dân trí) - Người biểu tình đã xuống đường ở thủ đô Tehran kêu gọi lãnh tụ tối cao Khamenei từ chức, sau khi Iran thừa nhận bắn nhầm một máy bay chở khách của Ukraine, làm 176 người thiệt mạng, trong đó có 82 người Iran.

Chủ nhật, 12/01/2020 - 07:54

Đại sứ Anh ở Iran bị Tehran bắt giữ, London nổi giận
Đại sứ Anh ở Iran bị Tehran bắt giữ, London nổi giận

(Dân trí) - Đại sứ Anh ở Iran Robert Macaire đã bị phía Tehran bắt hơn 1 giờ đồng hồ vì bị nghi liên quan tới vụ biểu tình phản đối chính phủ Iran, sau khi Tehran thừa nhận bắn nhầm máy bay thương mại của Ukraine làm 176 người chết. Phía London đã lên tiếng phản đối động thái này.

Chủ nhật, 12/01/2020 - 07:15

Việt Nam chủ trì họp Ủy ban ASEAN tại New York
Việt Nam chủ trì họp Ủy ban ASEAN tại New York

Cuộc họp nhất trí sẽ tiếp tục ưu tiên thúc đẩy hình ảnh và sự tham gia tích cực của ASEAN tại Liên Hợp Quốc.

Chủ nhật, 12/01/2020 - 07:08