“Cú đấm thép” của Tổng thống Trump có thể khiến Trung Quốc chao đảo

Dân trí Bản năng của Tổng thống Donald Trump đã đúng khi mách bảo ông rằng Mỹ cần tái cân bằng mối quan hệ thương mại với Trung Quốc. Và cũng phải cần đến một “cú đấm thép” như ông thì mới có thể khiến Bắc Kinh chú ý.
>>Mỹ tính trừng phạt hãng công nghệ khác của Trung Quốc, chiến tranh thương mại sắp khốc liệt hơn
>>Tổng thống Trump nói Trung Quốc không thể “soán ngôi” Mỹ nếu ông còn tại nhiệm
>>Trung Quốc chuẩn bị tinh thần cho cuộc chiến thương mại dai dẳng với Mỹ

“Cú đấm thép” của Tổng thống Trump có thể khiến Trung Quốc chao đảo - 1

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters)

“Gần đây một người bạn doanh nhân Mỹ làm việc tại Trung Quốc nhận định với tôi rằng, nước Mỹ không đáng phải có một tổng thống như Donald Trump, nhưng ông ấy chắc chắn là vị tổng thống Mỹ mà Trung Quốc đáng phải đối đầu”, nhà bình luận Thomas L. Friedman viết trên báo New York Times.

Sự cởi mở ban đầu trong mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc vào thập niên 1970 đã định hình liên kết thương mại song phương. Vào thời điểm đó, mối liên kết này vẫn còn rất hạn chế.

Việc Mỹ để Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2001 đã giúp Bắc Kinh vươn lên trở thành cường quốc thương mại. Những quy định của WTO đã cho phép Bắc Kinh được hưởng nhiều ưu đãi với tư cách là nước đang phát triển.

Các cuộc đàm phán mới sẽ xác định cách thức Mỹ và Trung Quốc quan hệ với nhau với tư cách là hai nền kinh tế ngang bằng, cùng cạnh tranh trong các ngành công nghiệp của thế kỷ 21 vào thời điểm mà thị trường hai nước đang hòa quyện vào nhau. Do vậy, đây vốn không phải là tranh chấp thương mại thông thường, mà là một vụ tranh chấp lớn.

Theo Friedman, để cuộc chiến thương mại kết thúc êm đẹp, Tổng thống Trump cần phải chấm dứt việc công kích Trung Quốc “một cách trẻ con” trên mạng xã hội Twitter và cũng dừng tuyên bố chiến tranh thương mại dễ giành chiến thắng như thế nào. Thay vào đó, ông chủ Nhà Trắng nên lặng lẽ xây dựng một thỏa thuận tái cân bằng có lợi nhất cho Mỹ, dù không thể giải quyết mọi vấn đề cùng một lúc, đồng thời thúc đẩy thỏa thuận này và tránh lao đầu vào cuộc chiến thuế quan dài bất tận.

Bản năng của Tổng thống Trump đã đúng khi mách bảo ông rằng Mỹ cần tái cân bằng mối quan hệ thương mại với Trung Quốc trước khi Bắc Kinh trở nên quá lớn mạnh tới mức không thể thỏa hiệp được. Và cũng phải cần đến một “cú đấm thép” như ông Trump thì mới có thể khiến Trung Quốc chú ý.  Thomas L. Friedman

Trong khi đó, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng cần nhận ra rằng Bắc Kinh không thể cứ mãi thụ hưởng những ưu đãi thương mại như nước này vốn có trong suốt 40 năm qua. Sẽ là khôn ngoan hơn nếu ông Tập dừng đưa ra những lời hăm dọa kiểu như “không ai được phép nói Trung Quốc phải làm gì”, đồng thời tìm kiếm một thỏa thuận tốt nhất theo hướng đôi bên cùng có lợi với Mỹ. Trung Quốc cần làm những điều trên vì họ khó có thể chịu được những hệ quả nếu Mỹ và các nước khác đồng loạt chuyển chuỗi cung ứng sản xuất sang bất kỳ nơi nào khác ngoài Trung Quốc.

Con đường nào dẫn Mỹ và Trung Quốc tới kết cục như hiện nay?

Kể từ những năm 1970, quan hệ thương mại Mỹ - Trung đã được duy trì tương đối nhất quán: Mỹ mua đồ chơi, áo thun, giày tennis, công cụ máy móc và pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc. Đổi lại, Trung Quốc mua đậu nành, thịt bò và máy bay Boeing của Mỹ.

Cho tới khi quan hệ thương mại bị mất cân bằng, do Trung Quốc tăng trưởng không chỉ bởi làm việc chăm chỉ, xây dựng cơ sở hạ tầng thông minh và đào tạo người dân, mà còn bởi cưỡng ép các công ty Mỹ chuyển giao công nghệ nếu muốn vào thị trường Trung Quốc, trợ cấp cho công ty trong nước, duy trì thuế quan ở mức cao, phớt lờ các quy định của WTO và đánh cắp sở hữu trí tuệ, Bắc Kinh đã xoa dịu Washington bằng cách mua thêm nhiều máy bay Boeing, thịt bò và đậu nành.

Trung Quốc kiên quyết cho rằng họ vẫn là “nước đang phát triển nghèo khó”, do vậy cần thêm sự bảo hộ dù trên thực tế Trung Quốc đã trở thành công xưởng sản xuất lớn thứ hai thế giới. Trong quá trình thiết lập quan hệ thương mại song phương, Trung Quốc đã trỗi dậy trở thành cường quốc lớn thứ hai sau Mỹ. Cả Bắc Kinh và Washington đều khiến cho toàn cầu hóa lan rộng hơn và giúp thế giới trở nên thịnh vượng hơn.

Tuy nhiên, một số thay đổi lớn của Trung Quốc đã xuất hiện khiến Mỹ không thể bỏ qua. Đầu tiên, Trung Quốc dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình đã thông báo kế hoạch hiện đại hóa “Made in China 2025”, trong đó cam kết trợ cấp để giúp các công ty tư nhân lẫn nhà nước của Trung Quốc vươn lên vị trí dẫn đầu thế giới về siêu máy tính, trí tuệ nhân tạo, vật liệu mới, in 3D, phần mềm nhận diện gương mặt, xe điện, xe tự lái, mạng 5G và vi mạch hiện đại.

“Cú đấm thép” của Tổng thống Trump có thể khiến Trung Quốc chao đảo - 2

Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình cùng các quan chức dự tiệc tối kết hợp làm việc tại Argentina ngày 1/12. (Ảnh: Reuters)

Đây là sự thay đổi tự nhiên đối với Trung Quốc khi nước này muốn thoát ra khỏi hàng ngũ các nước có thu nhập trung bình và giảm sự phụ thuộc vào phương Tây về công nghệ cao. Tuy nhiên trong tất cả những ngành công nghiệp mới nói trên, Trung Quốc đều phải cạnh tranh trực tiếp với các công ty hàng đầu của Mỹ.

“Kết quả là, tất cả những cách mà Trung Quốc đã làm, từ trợ giá, bảo hộ, gian lận quy định thương mại, cưỡng ép chuyển giao công nghệ và đánh cắp sở hữu trí tuệ, từ thập niên 1970 đều trở thành mối đe dọa ngày càng lớn. Nếu Mỹ và châu Âu cho phép Trung Quốc tiếp tục hành xử theo đúng chiêu thức mà họ đã dùng để thoát nghèo và cạnh tranh ở tất cả các ngành trong tương lai, chúng ta có lẽ là những kẻ điên. Tổng thống Trump đã đúng ở khoản này”, nhà phân tích Friedman nhận định.

“Tuy nhiên ông Trump sai ở chỗ thương mại không giống như chiến tranh. Khác với chiến tranh, thương mại có thể cho phép hai bên cùng thắng. Alibaba, UnionPay, Baidu và Tencent cùng Google, Amazon, Facebook và Visa, tất cả đều có thể giành chiến thắng cùng một lúc và thực tế là như vậy. Nhưng tôi không chắc ông Trump có hiểu được điều đó không.

Tôi cũng không chắc ông Tập có hiểu điều đó không. Chúng ta phải để cho Trung Quốc giành chiến thắng công bằng và thẳng thắn nếu các công ty của họ tốt hơn, nhưng họ cũng phải sẵn sàng chịu thua một cách công bằng và thẳng thắn. Ai có thể đoán trước được Google và Amazon hiện nay sẽ thịnh vượng hơn như thế nào nếu họ được phép hoạt động thoải mái ở Trung Quốc như Alibaba và Tencent được phép hoạt động ở Mỹ? Ngoài ra, Trung Quốc đã tiết kiệm được bao nhiêu tiền để trợ cấp cho các công ty trong nước, khi quân đội của họ đánh cắp kế hoạch chế tạo máy bay chiến đấu tàng hình F-35 của hãng Lockheed Martin, rồi sau đó tự chế ra phiên bản sao chép của riêng mình, mà không phải tốn tiền nghiên cứu và phát triển?”, Thomas L. Friedman đặt câu hỏi.

“Chúng ta có thể phớt lờ nếu thương mại chỉ liên quan tới đồ chơi và pin mặt trời, nhưng nếu nó liên quan tới F-35 và 5G, nếu phớt lờ thì không khôn ngoan chút nào”, Friendman bình luận.

Theo nhà phân tích của New York Times, trong quan hệ thương mại, có thể hai bên cùng có thắng, nhưng chiến thắng có thể không còn nguyên vẹn nếu một bên không chỉ làm việc cật lực mà còn có hành vi gian lận.

Friedman nhận định thế giới đang sống trong kỷ nguyên “công dụng kép”. Các thiết bị 5G như sản phẩm do tập đoàn Huawei Trung Quốc sản xuất không chỉ có khả năng truyền dữ liệu và giọng nói với tốc độ siêu nhanh, mà còn có thể được sử dụng để làm công cụ gián điệp, nếu cơ quan tình báo Trung Quốc thực thi quyền tiếp cận theo quy định của luật.

“Trong thế giới “công dụng kép”, bạn nên lo lắng rằng nếu bạn sử dụng ứng dụng chatbot (phần mềm trả lời tin nhắn tự động) của Huawei tại nhà của bạn, tương tự công nghệ Echo của Amazon, có thể bạn đang nói chuyện với tình báo quân đội Trung Quốc”, Friedman cảnh báo.

Theo James McGregor, một trong những cố vấn kinh doanh Mỹ uyên bác nhất và từng sống lâu năm ở Trung Quốc, trong 10 năm qua, Trung Quốc “thay vì cải cách và mở cửa, lại tiến hành cải cách nhưng đóng cửa.”

Thay vì giàu có hơn và trở thành nước có trách nhiệm hơn trong thời đại toàn cầu hóa, Trung Quốc lại trở nên giàu hơn và quân sự hóa nhiều hơn các đảo ở Biển Đông nhằm đẩy Mỹ ra khỏi khu vực. Trung Quốc cũng sử dụng công cụ công nghệ cao như nhận diện khuôn mặt để kiểm soát người dân nhiều hơn, thay vì nới lỏng.

“Mỹ hoặc Trung Quốc phải tìm cách để xây dựng lòng tin mạnh mẽ hơn nữa, để toàn cầu hóa có thể tiếp tục diễn ra và chúng ta có thể phát triển cùng nhau trong kỷ nguyên mới. Nếu không, cả hai sẽ không thể tiến thêm được nữa. Trong trường hợp đó, toàn cầu hóa sẽ bắt đầu rạn nứt và cả Mỹ cũng như Trung Quốc sẽ nghèo đi”, nhà phân tích Friedman nhận định.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Lo Iran "động binh", Mỹ tiếp tục đưa thêm quân, máy bay chiến đấu tới Trung Đông
Lo Iran "động binh", Mỹ tiếp tục đưa thêm quân, máy bay chiến đấu tới Trung Đông

(Dân trí) - Mỹ xác nhận sẽ điều thêm quân nhân, máy bay chiến đấu, lá chắn phòng không tới Trung Đông nhằm bảo vệ lợi ích của Mỹ và các đồng minh trong khu vực trước nguy cơ tấn công của Iran.

Thứ bảy, 25/05/2019 - 07:00

Chặng đường chính trị sóng gió của nữ thủ tướng thứ hai trong lịch sử Anh
Chặng đường chính trị sóng gió của nữ thủ tướng thứ hai trong lịch sử Anh

(Dân trí) - Bà Theresa May, nữ thủ tướng thứ hai trong lịch sử Anh, đã nghẹn ngào nói lời từ chức khi tiến trình Brexit, sự kiện lớn nhất trên con đường chính trị của bà, vẫn còn đang dang dở.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 10:29

Đại học Mỹ sa thải 2 giáo sư vì mối quan hệ không khai báo với Trung Quốc
Đại học Mỹ sa thải 2 giáo sư vì mối quan hệ không khai báo với Trung Quốc

(Dân trí) - Đại học Emory tại thành phố Atlanta, Mỹ đã sa thải 2 giáo sư được chính phủ Mỹ tài trợ vì không tiết lộ các nguồn hỗ trợ nước ngoài và mối quan hệ nghiên cứu tại Trung Quốc.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 09:56

Triều Tiên đặt điều kiện nối lại đàm phán với Mỹ
Triều Tiên đặt điều kiện nối lại đàm phán với Mỹ

(Dân trí) - Triều Tiên hôm nay đã đổ lỗi cho Mỹ về thất bại của hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều lần hai, đồng thời đặt điều kiện để nối lại các cuộc đàm phán song phương vốn đang rơi vào bế tắc.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 08:29

Thuyền trưởng tàu sân bay Anh mất chức vì sử dụng xe công bừa bãi
Thuyền trưởng tàu sân bay Anh mất chức vì sử dụng xe công bừa bãi

(Dân trí) - Chỉ huy tàu sân bay HMS Queen Elizabeth của Hoàng gia Anh đã bị cách chức sau khi ông này và vợ bị “tố” sử dụng một chiếc xe của Bộ Quốc phòng để phục vụ các mục đích cá nhân.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 06:39

Nhật Bản “trải thảm đỏ” đón ông Trump công du lần đầu tiên trong triều đại mới
Nhật Bản “trải thảm đỏ” đón ông Trump công du lần đầu tiên trong triều đại mới

(Dân trí) - Nhân dịp ông Donald Trump sẽ trở thành lãnh đạo thế giới đầu tiên thăm Nhật Bản trong triều đại mới - Lệnh Hòa, Tokyo đã chuẩn bị màn đón tiếp trang trọng đối với Tổng thống Mỹ.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 05:22

Thủ tướng Anh Theresa May nghẹn ngào tuyên bố từ chức
Thủ tướng Anh Theresa May nghẹn ngào tuyên bố từ chức

(Dân trí) - Thủ tướng Anh Theresa May hôm nay thông báo sẽ từ chức trong bối cảnh chặng đường đưa Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU) vẫn đang bế tắc.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 04:32

Tổng thống Trump: “Tôi là một thiên tài cực kỳ ổn định”
Tổng thống Trump: “Tôi là một thiên tài cực kỳ ổn định”

(Dân trí) - Ông Donald Trump đã tự nhận mình là “một thiên tài cực kỳ ổn định”, bác bỏ nhận định của Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi rằng ông là một tổng thống thiếu bình tĩnh.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 04:26

Trung Quốc loay hoay xoay xở trước “đòn giáng” liên tiếp của Tổng thống Trump
Trung Quốc loay hoay xoay xở trước “đòn giáng” liên tiếp của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Trung Quốc dường như vẫn đang loay hoay suy đoán toan tính của Tổng thống Mỹ Donald Trump khi Washington liên tiếp giáng đòn các công ty của Bắc Kinh trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 04:09

Interpol phá mạng lưới lạm dụng tình dục trẻ em có nạn nhân 15 tháng tuổi
Interpol phá mạng lưới lạm dụng tình dục trẻ em có nạn nhân 15 tháng tuổi

(Dân trí) - Một mạng lưới lạm dụng tình dục trẻ em hoạt động trên web đen tại nhiều nước trong đó có Mỹ, Thái Lan và Australia đã bị Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế Interpol đánh sập. 50 nạn nhân của mạng lưới này đã được nhận diện, trong đó em nhỏ nhất chỉ có 15 tháng tuổi.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 03:17

Tân Tổng thống Ukraine muốn loại bỏ toàn bộ vũ khí Liên Xô khỏi quân đội
Tân Tổng thống Ukraine muốn loại bỏ toàn bộ vũ khí Liên Xô khỏi quân đội

(Dân trí) - Tân Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy nói rằng quân đội Kiev cần loại bỏ toàn bộ vũ khí và tiêu chuẩn quân sự từ thời Liên Xô cũ và thay vào đó áp dụng tiêu chuẩn của phương Tây.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 02:58

"Trung Quốc đừng hi vọng về một Nhà Trắng thân thiện"
"Trung Quốc đừng hi vọng về một Nhà Trắng thân thiện"

(Dân trí) - Trung Quốc nên từ bỏ hi vọng về một Nhà Trắng thân thiện, bởi không chỉ Tổng thống Trump mà một nhân vật Dân chủ nào đó cũng sẽ cứng cắn tương tự với Bắc Kinh, cựu chiến lược gia trưởng Nhà Trắng Steve Bannon cảnh báo. Do đó, ông này cũng dự đoán rằng, Trung Quốc sẽ tiếp tục là vấn đề chính của chiến tranh cử tổng thống Mỹ 2020.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 02:22

ĐÁNG QUAN TÂM
Tổng thống Trump gây bất ngờ với phái đoàn tháp tùng tới Anh
Tổng thống Trump gây bất ngờ với phái đoàn tháp tùng tới Anh

(Dân trí) - Danh sách tham gia chuyến công du chính thức của Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là có 4 người con ruột, 1 con rể và 1 con dâu. Đây là thông tin gây bất ngờ do dư luận vì một số người con của ông Trump không có vai trò trong chính quyền Mỹ hiện tại.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 11:43

"Người bán trà hèn mọn" giành chiến thắng lịch sử
"Người bán trà hèn mọn" giành chiến thắng lịch sử

Ông tự gọi mình là người canh gác của Ấn Độ, cho dù vẫn còn một vài nhóm nhỏ chưa cảm thấy an toàn. Ông tự hào với xuất thân khiêm tốn của mình nhưng vẫn tiếp sức cho các tỷ phú. Ông nói ngôn ngữ của giới kinh doanh, nhưng chưa tạo đủ việc làm cho những người dân khao khát một cuộc sống tốt đẹp hơn.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 11:28

Khoảnh khắc tên lửa Trung Quốc gặp sự cố, vỡ vụn trên không trung
Khoảnh khắc tên lửa Trung Quốc gặp sự cố, vỡ vụn trên không trung

(Dân trí) - Mạng xã hội Trung Quốc xuất hiện đoạn video ghi lại cảnh tên lửa Long March 4C mang vệ tinh đi vào không gian gặp sự cố chỉ vài phút sau khi phóng, khiến nó vỡ vụn trên không trung.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 10:02

Nga dọa đáp trả nếu Mỹ triển khai radar sát biên giới
Nga dọa đáp trả nếu Mỹ triển khai radar sát biên giới

(Dân trí) - Nga tuyên bố sẽ đáp trả nếu Mỹ triển khai một cơ sở radar ở Na Uy vì lo ngại rằng công nghệ này được sử dụng để do thám Moscow.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 08:31

Ông chủ Wikileaks bị Mỹ truy tố thêm 17 tội, đối diện án tù 175 năm
Ông chủ Wikileaks bị Mỹ truy tố thêm 17 tội, đối diện án tù 175 năm

(Dân trí) - Một tòa án liên bang Mỹ đã truy tố ông chủ WikiLeaks Julian Assange thêm 17 tội danh với cáo buộc vi phạm đạo luật tình báo. Ông Assange có thể phải đối mặt với án tù 175 năm cho các tội này.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 08:24

Lầu Năm Góc yêu cầu điều thêm quân nhân tới Trung Đông “nắn gân” Iran
Lầu Năm Góc yêu cầu điều thêm quân nhân tới Trung Đông “nắn gân” Iran

(Dân trí) - Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Patrick Shanahan xác nhận thông tin rằng Lầu Năm Góc đang yêu cầu điều thêm binh sĩ tới khu vực Trung Đông để ngăn mối đe dọa từ Iran trong khu vực.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 07:39

Tổng thống Trump nói Huawei “rất nguy hiểm”
Tổng thống Trump nói Huawei “rất nguy hiểm”

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho rằng Huawei “rất nguy hiểm” và những tranh cãi liên quan tới tập đoàn viễn thông khổng lồ này có thể được giải quyết trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 07:34

Iran tuyên bố không đầu hàng Mỹ dù bị ném bom
Iran tuyên bố không đầu hàng Mỹ dù bị ném bom

(Dân trí) - Tổng thống Iran tuyên bố nước này sẽ không khuất phục trước sức ép của Mỹ và từ bỏ mục tiêu ngay cả khi bị ném bom.

Thứ sáu, 24/05/2019 - 06:53

Nghi phạm Mỹ hứa đầu thú nếu tin truy nã được 15.000 lượt thích
Nghi phạm Mỹ hứa đầu thú nếu tin truy nã được 15.000 lượt thích

(Dân trí) - Sở cảnh sát tại một thành phố bang Connecticut, Mỹ đã thỏa thuận với một nghi phạm đang chạy trốn rằng tên này sẽ ra đầu thú nếu tin truy nã của cảnh sát trên mạng xã hội Facebook đạt được 15.000 lượt yêu thích.

Thứ năm, 23/05/2019 - 10:26

Ba hãng hàng không Trung Quốc đòi Boeing bồi thường
Ba hãng hàng không Trung Quốc đòi Boeing bồi thường

(Dân trí) - Ba hãng hàng không lớn nhất của Trung Quốc là Air China, China Southern và China Eastern đã nộp đơn yêu cầu bồi thường từ tập đoàn máy bay Boeing sau khi các máy bay Beoing 737 Max bị cấm bay đồng loạt.

Thứ năm, 23/05/2019 - 10:22

Vừa nhậm chức, tân Tổng thống Ukraine đối mặt với nguy cơ bị kiện
Vừa nhậm chức, tân Tổng thống Ukraine đối mặt với nguy cơ bị kiện

(Dân trí) - Chủ tịch Quốc hội Ukraine Andriy Parubiy cáo buộc sắc lệnh giải tán cơ quan lập pháp của tân Tổng thống mới nhậm chức Volodymyr Zelenskiy là vi hiến và cảnh báo các nghị sĩ sẽ kiện quyết định này ra tòa.

Thứ năm, 23/05/2019 - 08:29

Một thành phố của Mỹ bị "giữ làm con tin"
Một thành phố của Mỹ bị "giữ làm con tin"

(Dân trí) - Các tin tặc đã tấn công máy tính của chính quyền Baltimore, bang Maryland (Mỹ), khiến hệ thống máy tính bị tê liệt. Sau đó, tin tặc yêu cầu thành phố này phải trả tiền “chuộc” để thoát khỏi cảnh bị “bắt làm con tin”.

Thứ năm, 23/05/2019 - 08:26