Bộ An ninh quốc gia: Cơ quan bí mật nhất Trung Quốc

Nằm ở số 14 đường Đông Trường An, Đông Thành, Bắc Kinh chính là trụ sở của Bộ An ninh quốc gia (MSS) của Trung Quốc (TQ), được xem là cơ quan bí ẩn nhất ở nước này.

MSS phụ trách các vấn đề an ninh chính trị, bảo vệ chủ quyền và lợi ích của TQ, cũng như thu thập thông tin tình báo trong và ngoài nước. Với mức độ “nhạy cảm” cao về bảo mật như vậy, MSS dĩ nhiên không có cổng thông tin chính thức.

Đầu não tình báo dân sự

Luật pháp TQ quy định MSS có những đặc quyền bắt hoặc giữ người giống cơ quan cảnh sát đối với các vấn đề liên quan tới an ninh quốc gia. Nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của MSS là thu thập thông tin tình báo nước ngoài. MSS được tổ chức thành nhiều cục, mỗi đơn vị được giao phó các nhiệm vụ khác nhau từ an ninh chính trị, tình báo nước ngoài đến tình báo phản gián. Theo một sơ đồ hệ thống hóa hoạt động của MSS được thực hiện bởi tổ chức nghiên cứu và tư vấn chiến lược quốc tế Stratfor vào năm 2010, cơ quan tình báo đầu não của TQ có 11 cơ quan trực thuộc cấp cục và một số tổng cục chuyên môn, cùng với đó là hai cơ sở nghiên cứu gồm Viện Quan hệ quốc tế đương đại, ĐH Quan hệ quốc tế Bắc Kinh và một trường dạy ngoại ngữ.

Được thành lập vào năm 1983 dưới thời nhà lãnh đạo Đặng Tiểu Bình, MSS là sự hợp nhất giữa Cơ quan điều tra trung ương (CID) và các cơ quan chuyên về phản gián và tình báo của Bộ Công an TQ. Theo nhận định của chuyên gia Peter Mattis, thuộc Chương trình nghiên cứu TQ tại Quỹ Jamestown, ông Đặng Tiểu Bình cho thành lập MSS một phần nhằm đặt công tác tình báo và phản gián nằm ngoài những biến động chính trị cấp cao tại Bắc Kinh. Luật Tình báo quốc gia được thông qua vào năm 2017 của TQ xác định ba cơ quan phụ trách công tác tình báo tại nước này là Bộ Công an, Quân đội giải phóng nhân dân TQ (PLA) và MSS. Trong đó theo tờ South China Morning Post (SCMP), MSS được biết đến là cơ quan tình báo dân sự đầu não của nước này.


Ông Trần Văn Thành , Bộ trưởng An ninh quốc gia Trung Quốc , là một gương mặt hiếm khi xuất hiện trên truyền thông. Ảnh: SCMP

Ông Trần Văn Thành , Bộ trưởng An ninh quốc gia Trung Quốc , là một gương mặt hiếm khi xuất hiện trên truyền thông. Ảnh: SCMP

Đối thủ đáng gờm của CIA

Viết trên tạp chí National Interest vào năm 2015, ông Peter Mattis đánh giá vị trí của MSS trong cộng đồng tình báo TQ cho thấy cơ quan này sẽ ngày một đi sâu vào công tác tình báo nước ngoài. Các hoạt động của MSS sẽ hướng đến việc thu thập và phân tích các thông tin tình báo có liên hệ đến các diễn biến quốc tế, qua đó hỗ trợ cho các cơ quan hoạch định chính sách đối ngoại của TQ. Theo thông tin đăng tải trên trang mạng của tổ chức Hội đồng kinh doanh Mỹ-Trung (USCBC), MSS được cho là có trên 170 cơ quan tình báo tại hơn 50 quốc gia và khu vực trên thế giới.


Jerry Chun Shing Lee, cựu nhân viên CIA, bị cáo buộc đã hỗ trợ MSS phá mạng lưới tình báo của Mỹ tại Trung Quốc. Ảnh: NYT

Jerry Chun Shing Lee, cựu nhân viên CIA, bị cáo buộc đã hỗ trợ MSS phá mạng lưới tình báo của Mỹ tại Trung Quốc. Ảnh: NYT

MSS cũng là cơ quan chủ đạo của TQ trong mảng tình báo công nghệ, thu thập các thông tin bí mật công nghệ từ Mỹ và phương Tây. Một ví dụ là vụ án phản gián vào giữa năm 2017, khi Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bắt giữ nhà thầu quốc phòng Kavin Mallory vì tội danh bán các hồ sơ mật cho Cục Tình báo quốc gia Thượng Hải (SSSB). Theo ông Peter Mattis, SSSB là cơ quan tình báo trực thuộc MSS, được thành lập riêng lẻ nhưng sau đó sáp nhập vào năm 1985. Cũng trong năm 2017, nhiều đánh giá an ninh mạng đã cho rằng nhóm tin tặc ATP3, hoạt động từ năm 2009 nhắm vào các tổ chức và công ty tại Mỹ, Anh và Hong Kong, có thể có mối liên hệ với MSS.

MSS thật sự là một đối thủ đáng gờm của cộng đồng tình báo Mỹ. Gần đây nhất, vào đầu tháng 1-2018, một cựu nhân viên của Cơ quan tình báo trung ương Mỹ (CIA) cũng bị FBI bắt giữ tại New York với cáo buộc có quan hệ với MSS từ năm 2010 đến nay. Người này tên là Jerry Chun Shing Lee, 53 tuổi, một người Mỹ gốc Hong Kong, được CIA tuyển dụng vào năm 1994 sau khi ngưng phục vụ trong quân đội Mỹ. Ông từng làm việc dưới vỏ bọc ngoại giao tại châu Á và từng giữ một số vị trí tại trụ sở chính của CIA ở Virginia trước khi thôi việc vào năm 2007 và chuyển qua lĩnh vực điều tra tư nhân. FBI cho rằng các mối liên hệ của Lee với MSS đã đóng vai trò chủ đạo khiến mạng lưới tình báo của Mỹ tại TQ bị bại lộ, làm hàng chục công dân người TQ làm việc cho CIA bị bắt giam hoặc tử hình.

Bộ ba tình báo

MSS cùng PLA và Bộ Công an TQ hợp thành bộ ba đảm trách công tác tình báo của nước này. Tờ SCMP dẫn lại thông tin từ một báo cáo tình báo tại Hạ viện Mỹ năm 2016 cho biết vai trò của Bộ Công an TQ trong hoạt động tình báo quốc nội và phản gián ngày càng tăng những năm gần đây. Hệ thống camera giám sát tại Bắc Kinh và nhiều TP lớn của TQ được kết nối với hệ thống nhận diện gương mặt và biển số xe do Bộ Công an TQ kiểm soát. Bên cạnh đó, cơ quan này còn xây dựng cơ sở dữ liệu toàn quốc cho phép theo dõi các nhân vật “đáng chú ý” khi họ di chuyển trên lãnh thổ TQ.

Trong khi đó, PLA được đánh giá là nhánh tình báo giàu nguồn lực nhất của TQ trong những năm qua. Các đơn vị tình báo của PLA bị tình báo Mỹ nghi đứng sau nhiều vụ xâm nhập mạng quy mô lớn. Ngoài ra, PLA còn có liên hệ với nhiều điệp vụ rò rỉ bí mật công nghệ tại Mỹ như nhà thầu quốc phòng Chi Mak năm 2007 bị cáo buộc bán công nghệ quốc phòng nhạy cảm cho TQ; hay đường dây do thám công nghệ quốc phòng của “doanh nhân” Kuo Tai-shen vào năm 2008.

Tuy nhiên, theo nhận định của Peter Mattis, các nhiệm vụ tình báo của PLA đang ngày một tập trung hơn vào “chiến tranh thông tin” và công nghệ quân sự. Trong khi đó, Bộ Công an TQ tập trung vào nhiệm vụ giám sát và phản gián. Những điều này khiến MSS ngày càng tăng vị thế trong cộng đồng tình báo TQ về nhiệm vụ hỗ trợ hoạch định chính sách dân sự trong các vấn đề quốc tế.

“Sếp tình báo” Trung Quốc hiện là ai?

Lãnh đạo của MSS hiện nay là ông Trần Văn Thành (Chen Wenqing), 58 tuổi, nguyên Bí thư đảng ủy MSS và từng là cấp phó của “kiến trúc sư trưởng” chiến dịch chống tham nhũng Vương Kỳ Sơn (Wang Qishan), nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra và kỷ luật trung ương (CCDI) của đảng Cộng sản TQ (CPC) và hiện giữ chức vụ phó chủ tịch nước.

Theo tờ SCMP, ông Trần từng đóng vai trò lớn trong chuyên án điều tra tham nhũng cựu bộ trưởng Công an TQ Chu Vĩnh Khang (Zhou Yongkang). Ông được điều chuyển vào MSS năm 2015 sau khi hai nhân vật tầm cỡ của cơ quan này sa lưới “đả hổ diệt ruồi”, bao gồm Thứ trưởng chuyên trách phản gián Mã Kiến (Ma Jian) và lãnh đạo cơ quan tình báo tại Bắc Kinh Lương Khắc (Liang ke). Sau kỳ họp Quốc hội thường niên tháng 3 vừa qua của TQ với kế hoạch tái cơ cấu quy mô lớn Quốc vụ viện, ông Trần cũng nằm trong số ít bộ trưởng tiếp tục tại nhiệm.

Theo tờ SCMP, ông Trần sinh ra và lớn lên tại Tứ Xuyên, từ một sĩ quan cảnh sát địa phương đã thăng tiến lên vị trí lãnh đạo cơ quan an ninh cấp tỉnh từ năm 1994 đến 2002. Ông trở thành lãnh đạo cơ quan công tố của Tứ Xuyên, rồi sau được chuyển công tác, lãnh đạo cơ quan chống tham nhũng của tỉnh Phúc Kiến, vốn là nơi ông Tập đảm nhiệm vị trí lãnh đạo chính quyền địa phương từ năm 1999 đến 2002. Ông Trần được thăng chức làm phó chủ nhiệm CCDI vào năm 2012 và là người trẻ nhất từng giữ chức vụ này tính đến thời điểm đó.

Việc ông được điều động giữ chức lãnh đạo MSS bốn năm sau đó nằm trong xu hướng các nhân sự lãnh đạo của CCDI được ông Tập tin tưởng bổ nhiệm các vị trí quan trọng trong bộ máy lãnh đạo TQ. Trước đó, một cấp phó của ông Vương đã được bố trí lãnh đạo “siêu dự án” thủy điện đập Tam Hiệp thượng nguồn sông Mekong, còn một cựu phó chủ nhiệm khác được thuyên chuyển làm lãnh đạo Liên hiệp Các công đoàn TQ (ACFTU).

Mới đây nhất, Phó Chủ nhiệm CCDI Dương Hiểu Độ đã được bổ nhiệm làm chủ nhiệm Ủy ban Giám sát quốc gia (NSC) vừa thành lập, được ví von là “siêu cơ quan” chống tham nhũng của TQ.

MỚI NHẤT
Bị từ chối điều tra chung, Nga đề nghị Liên Hợp Quốc họp khẩn vụ cựu điệp viên
Bị từ chối điều tra chung, Nga đề nghị Liên Hợp Quốc họp khẩn vụ cựu điệp viên

(Dân trí) - Nga đã đề nghị Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc mở phiên họp khẩn vào hôm nay 5/4 để thảo luận về các cáo buộc của Anh liên quan đến vụ cựu điệp viên hai mang Sergei Skripal nghi bị đầu độc trong bối cảnh London từ chối để Moscow tham gia điều tra, hãng tin RT cho biết.

Thứ năm, 05/04/2018 - 09:17

Báo Nga hé lộ “mảng tối” của phòng thí nghiệm Anh trong vụ cựu điệp viên
Báo Nga hé lộ “mảng tối” của phòng thí nghiệm Anh trong vụ cựu điệp viên

(Dân trí) - Phòng thí nghiệm Porton Down của Anh, tâm điểm của cuộc điều tra về nghi vấn cựu điệp viên Nga bị đầu độc hồi tháng trước, được cho là từng có “quá khứ đen tối” khi tiến hành các vụ thử nghiệm bí mật trên cơ thể người.

Thứ năm, 05/04/2018 - 08:24

Chuyến bay "chui" đi vào lịch sử Không quân Hoàng gia Anh
Chuyến bay "chui" đi vào lịch sử Không quân Hoàng gia Anh

(Dân trí) - Một cựu phi công quân sự Anh đã đi vào lịch sử nước này khi ông thực hiện chuyến bay "chui" đặc biệt nhằm thể hiện sự phản đối với các chính sách và quyết định liên quan tới không quân Anh của các cơ quan chính phủ.

Thứ năm, 05/04/2018 - 07:54

Mỹ sắp tung đòn trừng phạt nhằm vào giới tài phiệt Nga
Mỹ sắp tung đòn trừng phạt nhằm vào giới tài phiệt Nga

(Dân trí) - Trong tuần này, Mỹ sẽ công bố các lệnh trừng phạt nhằm vào giới tài phiệt Nga để đáp trả cáo buộc Moscow can thiệp vào bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016, Reuters dẫn nguồn thạo tin cho biết ngày 4/4.

Thứ năm, 05/04/2018 - 07:42

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ "mượn" cô gái đứng cạnh ông Putin trong buổi chụp hình
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ "mượn" cô gái đứng cạnh ông Putin trong buổi chụp hình

(Dân trí) - Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã điều chỉnh vị trí của những người phụ nữ đứng cạnh người đồng cấp Nga Vladimir Putin khi hai nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Ankara.

Thứ năm, 05/04/2018 - 06:53

Ông Putin: Điều Nga muốn không phải lời xin lỗi từ Anh về vụ cựu điệp viên
Ông Putin: Điều Nga muốn không phải lời xin lỗi từ Anh về vụ cựu điệp viên

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng, điều mà Moscow chờ đợi không phải lời xin lỗi từ Anh vì những cáo buộc "vô căn cứ" liên quan đến vụ cựu điệp viên hai mang Sergei Skripal mà là "sự chiến thắng của lương tri" và vụ việc nhanh chóng khép lại.

Thứ năm, 05/04/2018 - 06:20

Nga nhận được phản hồi đáng kể duy nhất về vụ cựu điệp viên nghi bị đầu độc
Nga nhận được phản hồi đáng kể duy nhất về vụ cựu điệp viên nghi bị đầu độc

(Dân trí) - Đại diện thường trực của Nga tại Tổ chức chống phổ biến vũ khí hóa học (OPCW) cho biết chỉ nhận được phản hồi đáng kể duy nhất từ cơ quan này liên quan đến cuộc điều tra nghi vấn cựu điệp viên hai mang Nga Sergei Skripal bị đầu độc tại Anh.

Thứ tư, 04/04/2018 - 09:56

Syria “tố” Mỹ giúp IS giành quyền kiểm soát mỏ dầu thô
Syria “tố” Mỹ giúp IS giành quyền kiểm soát mỏ dầu thô

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao Syria đã cáo buộc Mỹ dường như đang giúp tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS kiểm soát các mỏ dầu thô của nước này.

Thứ tư, 04/04/2018 - 09:35

Malaysia lên tiếng về việc xét xử vụ ông Kim Jong-nam bị sát hại
Malaysia lên tiếng về việc xét xử vụ ông Kim Jong-nam bị sát hại

Theo New Strait Times, ngày 4/4, Thượng viện Malaysia khẳng định chính phủ nước này không cho phép bất cứ bên thứ 3 nào can thiệp và tác động vào vụ sát hại người được cho là ông Kim Jong-nam, người anh cùng cha khác mẹ của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, để đảm bảo cho việc xét xử diễn ra suôn sẻ.

Thứ tư, 04/04/2018 - 08:50

Dàn sao K-pop vừa trở về, Triều Tiên gay gắt chỉ trích Hàn Quốc
Dàn sao K-pop vừa trở về, Triều Tiên gay gắt chỉ trích Hàn Quốc

(Dân trí) - Ngay khi dàn nghệ sĩ K-pop của Hàn Quốc trở về nước sau chuyến lưu diễn 4 ngày tới Bình Nhưỡng nhằm cải thiện quan hệ song phương, Triều Tiên đã lên tiếng chỉ trích Hàn Quốc.

Thứ tư, 04/04/2018 - 08:35

Mỹ tính mở thêm căn cứ ở “chảo lửa” Syria dù tuyên bố sớm rút quân?
Mỹ tính mở thêm căn cứ ở “chảo lửa” Syria dù tuyên bố sớm rút quân?

(Dân trí) - Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây tuyên bố sẽ sớm rút quân khỏi “chảo lửa” Syria, nhưng một số nguồn thạo tin cho biết quân đội Mỹ dường như đang tính mở thêm căn cứ quân sự tại đất nước này, theo RT.

Thứ tư, 04/04/2018 - 07:45

Video nhân viên sân bay Nhật Bản lau hành lý cho khách gây sốt
Video nhân viên sân bay Nhật Bản lau hành lý cho khách gây sốt

(Dân trí) - Đoạn video ghi lại cảnh một nhân viên làm việc tại sân bay Nhật Bản lau chùi hành lý của khách đã thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng sau khi được đăng tải.

Thứ tư, 04/04/2018 - 07:22

ĐÁNG QUAN TÂM
Phía sau lời xin lỗi của Triều Tiên với phóng viên Hàn Quốc
Phía sau lời xin lỗi của Triều Tiên với phóng viên Hàn Quốc

(Dân trí) - Vốn không phải là quốc gia sẵn sàng nhượng bộ, song Triều Tiên sẵn sàng gửi lời xin lỗi hiếm hoi tới Hàn Quốc với tư cách là nước chủ nhà đón tiếp đoàn nghệ thuật của quốc gia láng giềng.

Thứ tư, 04/04/2018 - 03:51

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung: Trung Quốc tung đòn đáp trả 50 tỷ USD
Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung: Trung Quốc tung đòn đáp trả 50 tỷ USD

(Dân trí) - Ngay sau khi Mỹ công bố quyết định đánh thuế 25% đối với hàng nhập khẩu trị giá khoảng 50 tỷ USD của Trung Quốc, Bắc Kinh cũng đưa ra biện pháp đáp trả tương xứng.

Thứ tư, 04/04/2018 - 03:45

Chuyên gia lo ngại ông Trump yếu thế khi hội đàm với lãnh đạo Triều Tiên
Chuyên gia lo ngại ông Trump yếu thế khi hội đàm với lãnh đạo Triều Tiên

(Dân trí) - Một cuộc hội đàm đơn giản với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un khi mà Tổng thống Mỹ Donald Trump có vốn hiểu biết ít ỏi về Bình Nhưỡng và không có nhiều sự chuẩn bị có thể sẽ là quá rủi ro, một chuyên gia nhận định.

Thứ tư, 04/04/2018 - 03:32

Sức mạnh “bất khả chiến bại” của siêu xe tăng Nga Armata T-14
Sức mạnh “bất khả chiến bại” của siêu xe tăng Nga Armata T-14

(Dân trí) - Sở hữu dàn khí tài “khủng” cùng cấu tạo hiện đại và kiên cố, xe tăng Armata T-14 của Nga được gọi với danh hiệu “bất khả chiến bại” nhờ khả năng chống chọi mọi đòn tấn công và có thể tung ra những “nấm đấm” hỏa lực mạnh mẽ.

Thứ tư, 04/04/2018 - 03:22

Vụ ám sát Kim Chol: Bất ngờ phát hiện Đoàn Thị Hương từng đến Hàn Quốc
Vụ ám sát Kim Chol: Bất ngờ phát hiện Đoàn Thị Hương từng đến Hàn Quốc

Hộ chiếu của nghi phạm Đoàn Thị Hương cho thấy cô từng có chuyến thăm đảo Jeju (Hàn Quốc) kéo dài 4 ngày hồi tháng 11/2016.

Thứ tư, 04/04/2018 - 02:50

Tình tiết mới vụ máy bay MH17 bị bắn rơi
Tình tiết mới vụ máy bay MH17 bị bắn rơi

(Dân trí) - Các nhà điều tra Hà Lan cho rằng, tên lửa bắn rơi máy bay chở khách MH17 của hãng hàng không Malaysia Airlines đã bay quá nhanh khiến radar của Nga không thể phát hiện được, hãng tin TASS cho biết.

Thứ tư, 04/04/2018 - 02:21

Rơi trực thăng quân sự Mỹ, 4 người nghi thiệt mạng
Rơi trực thăng quân sự Mỹ, 4 người nghi thiệt mạng

(Dân trí) - Toàn bộ 4 thành viên phi hành đoàn bị nghi đã thiệt mạng saukhi một trực thăng của quân đội Mỹ gặp sự cố trong lúc huấn luyện ở California hôm 3/4.

Thứ tư, 04/04/2018 - 01:09

Các con ông Lý Quang Diệu lại lục đục vì chuyện nhà cổ
Các con ông Lý Quang Diệu lại lục đục vì chuyện nhà cổ

(Dân trí) - Hướng xử lý ngôi nhà cổ theo hay không theo di nguyện của cố Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu, một lần nữa trở thành chủ đề gây tranh cãi giữa các con của nhà lập quốc Singapore sau một thời gian tưởng như lắng xuống.

Thứ tư, 04/04/2018 - 11:55

Anh thiếu nhất quán trong vụ cáo buộc Nga đầu độc cựu điệp viên
Anh thiếu nhất quán trong vụ cáo buộc Nga đầu độc cựu điệp viên

(Dân trí) - Anh dường như đã thể hiện sự thiếu nhất quán trong các phát ngôn cáo buộc Nga đầu độc cựu điệp viên khi một quan chức cấp cao của London tuyên bố họ có bằng chứng rằng Nga có liên quan, nhưng phía phòng thí nghiệm của Anh lại không thể xác nhận thông tin này.

Thứ tư, 04/04/2018 - 11:53

Tại sao Nga làm tất cả vì Syria?
Tại sao Nga làm tất cả vì Syria?

Sự ảnh hưởng của Nga tại Syria cho phép họ tiếp tục tăng cường lực lượng ở khu vực này và đặc biệt là xây dựng căn cứ Tartus chống lại NATO.

Thứ tư, 04/04/2018 - 11:42

Uy lực “vệ binh” canh giữ bầu trời Nga S-400
Uy lực “vệ binh” canh giữ bầu trời Nga S-400

(Dân trí) - Hệ thống tên lửa phòng không S-400 Triumf được xem là niềm tự hào của quân đội Nga, thậm chí được đánh giá là không có đối thủ trên thế giới.

Thứ tư, 04/04/2018 - 11:30

Tổng thống Trump: Không ai cứng rắn với Nga hơn tôi
Tổng thống Trump: Không ai cứng rắn với Nga hơn tôi

(Dân trí) - Giữa lúc có nhiều ý kiến trái chiều về thông tin ông chủ Nhà Trắng mời người đồng cấp Nga Vladimir Putin tới Mỹ hội đàm, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng "không ai cứng rắn với Nga hơn tôi".

Thứ tư, 04/04/2018 - 10:10