Những già bản trên đỉnh Tây Côn Lĩnh lần đầu được siêu âm, xét nghiệm

Từ sáng sớm 23/5, sân Trường PTDTBT Tiểu học - THCS Cao Bồ (xã Cao Bồ, tỉnh Tuyên Quang) đã đông kín người dân đến chờ thăm khám. Nhiều cụ già người Dao chống gậy, đầu vấn khăn truyền thống ngồi xếp hàng từ rất sớm để được các bác sĩ tuyến Trung ương kiểm tra sức khỏe.

Bà Đặng Thị Phúc (86 tuổi, dân tộc Dao), liên tục xoa hai cánh tay đau nhức trong lúc chờ đến lượt khám.

Bà Phúc cho biết mắt trái gần như không còn nhìn thấy, chân bị suy giãn tĩnh mạch nặng, vai và tay đau nhức kéo dài nhiều ngày nay. Những năm trước, bà vẫn cố gắng xuống bệnh viện huyện khám bệnh định kỳ. Thế nhưng tuổi ngày một cao, đường núi xa xôi, đi lại khó khăn nên việc thăm khám cũng thưa dần.

“Người tôi nhiều bệnh lắm, gần như tuần nào cũng phải đi lấy thuốc. Trước còn khỏe thì vẫn xuống huyện khám. Khoảng một năm nay sức khỏe yếu hơn, nghĩ đến cảnh ngồi xe máy xuống núi, đường vừa xóc vừa quanh co là tôi ngại nên ít đi hơn”, bà Phúc chia sẻ.

Nghe tin có đoàn bác sĩ từ Hà Nội lên khám bệnh miễn phí cho bà con trong xã, bà vui suốt nhiều ngày.

Hưởng ứng chủ trương của Đảng, Nhà nước về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, ngày 23/5, báo Dân trí phối hợp với Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương và chính quyền địa phương triển khai chương trình "Tư vấn chuyên sâu về gan, tư vấn sức khỏe tổng quát" cho người dân xã Cao Bồ, tỉnh Tuyên Quang.

Theo ông Nguyễn Văn Dương, Chủ tịch UBND xã Cao Bồ, toàn xã có 11 thôn với 798 hộ, 4.200 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc Dao chiếm khoảng 95%. Đây là địa bàn đặc biệt khó khăn, hiện còn 81 hộ nghèo.

Cao Bồ cũng là một trong những xã vùng cao nằm trên dãy Tây Côn Lĩnh. Trong đó, thôn Lùng Tao là khu vực xa xôi, hẻo lánh nhất, ở độ cao khoảng 2.000m so với mực nước biển. Địa hình đồi núi chia cắt khiến việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn, nhất là vào mùa mưa.

Hàng năm, địa phương vẫn tổ chức các hoạt động khám, chữa bệnh cho người dân. Tuy nhiên, do cơ sở vật chất và nhân lực tại Trạm Y tế xã còn hạn chế nên chủ yếu mới đáp ứng được nhu cầu khám sàng lọc ban đầu.

Mỗi khi cần khám chuyên sâu, người dân phải đi hơn 20km đường đồi núi xuống trung tâm của huyện cũ.

“Việc tiếp cận y tế chuyên sâu của người dân địa phương còn rất hạn chế. Đặc biệt với người cao tuổi hoặc đang đau ốm, việc di chuyển quãng đường xa, hiểm trở để đi khám bệnh là điều không dễ dàng”, Chủ tịch UBND xã Cao Bồ nhấn mạnh.

Ông Dương cho biết, chính quyền và nhân dân xã Cao Bồ rất vui mừng khi báo Dân trí tổ chức chương trình ý nghĩa này, để bà con chỉ cần đi bộ cũng có thể được các y bác sĩ tuyến Trung ương thăm khám.

Không chỉ người cao tuổi, nhiều người trẻ tại Cao Bồ cũng lần đầu được tiếp cận các thiết bị y tế chuyên sâu như: máy siêu âm, máy đo độ xơ hóa gan hay test sàng lọc viêm gan B.

Chị Tráng Thị Nhừn (30 tuổi) là một trong những trường hợp được phát hiện có tổn thương xơ gan khi kiểm tra bằng máy đo độ xơ hóa gan.

Qua khai thác tiền sử bệnh, các bác sĩ xác định chị từng phát hiện mắc viêm gan B từ năm 2018, khi sinh con thứ 2. Tuy nhiên, do chủ quan và chưa nhận thức đầy đủ mức độ nguy hiểm của bệnh, chị không điều trị thường xuyên. Theo các bác sĩ, đây là nguyên nhân khiến bệnh tiến triển âm thầm dẫn tới xơ gan.

“Trước đây, tôi mắc viêm gan B nhưng chủ quan không uống thuốc. Hôm nay, may được các bác sĩ phát hiện tổn thương xơ gan và hướng dẫn cách điều trị. Sau đợt khám này, tôi sẽ lên tuyến trên kiểm tra lại và tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ”, chị Nhừn cho biết.

Theo BS Nguyễn Phúc Khánh, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, trong chương trình, bệnh viện đã phối hợp khám Mắt, Tai - Mũi - Họng, Răng - Hàm - Mặt, Nội, test nhanh viêm gan B để tư vấn bệnh cho người dân.

Bên cạnh đó, đoàn còn thực hiện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại như siêu âm, đo độ xơ hóa gan bằng máy FibroScan.

Trong chương trình tư vấn sức khỏe lần này, người có công, người cao tuổi, trẻ em và người dân có hoàn cảnh khó khăn được ưu tiên thăm khám, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc.

Kết quả sàng lọc ban đầu cho thấy, vấn đề sức khỏe đáng lưu ý nhất tại địa phương là bệnh lý tuyến giáp.

“Qua thống kê nhanh trong buổi sáng, khoảng 30-40% người dân từ 45-50 tuổi đến khám mắc các bệnh lý tuyến giáp. Đặc biệt, chúng tôi phát hiện khoảng 7-10 trường hợp siêu âm có dấu hiệu nghi ngờ ung thư tuyến giáp”, BS Nguyễn Phúc Khánh cho biết.

Theo bác sĩ Khánh, tỷ lệ mắc bệnh tuyến giáp tại đây đang ở mức khá cao so với khu vực đồng bằng. Nguyên nhân có thể liên quan tới yếu tố dịch tễ, chế độ dinh dưỡng kéo dài nhiều năm cũng như việc người dân chưa có thói quen khám sức khỏe định kỳ.

“Với số lượng ca mắc bệnh lý tuyến giáp và nghi ngờ ung thư cao như vậy, việc đẩy mạnh khám sàng lọc ban đầu cho bà con là rất cần thiết”, BS Khánh nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, kết quả test nhanh cũng cho thấy tỷ lệ người dân mắc viêm gan B tại địa phương khá cao. Cụ thể, có 12 ca dương tính viêm gan B, đáng chú ý có ca cả mẹ và con mắc viêm gan B.

Các bác sĩ cho rằng, việc phát hiện bệnh sớm thông qua siêu âm và thăm khám lâm sàng sẽ giúp người dân có cơ hội điều trị kịp thời, hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

Ở chiều ngược lại, một tín hiệu tích cực là tình trạng u xơ tử cung và các khối u phần phụ ở phụ nữ tại địa phương khá ít và hiếm gặp.

Trong buổi sáng 23/5, hơn 300 người dân tại xã Cao Bồ đã được khám sức khỏe và sàng lọc viêm gan B miễn phí.

Trên đường trở về nhà sau buổi khám, chị Đặng Thị Thương cùng hai con nhỏ ríu rít trò chuyện suốt quãng đường vắt qua sườn núi. Người phụ nữ Dao cho biết, điều khiến chị vui nhất là các con đều có kết quả sức khỏe tốt.

Các bác sĩ khám rất kỹ và tận tình. Có nhiều máy móc lần đầu tôi mới thấy nên mấy đứa trẻ cứ tò mò hỏi mãi. Ngoài khám bệnh, bác sĩ còn hướng dẫn tôi cách chăm sóc và chế độ dinh dưỡng cho các con”, chị Thương cười nói.

Ảnh: Đình Tùng