Không dùng phần mềm lậu

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành công điện số 38 chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Trong đó, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu lực lượng chức năng ra quân, tập trung nguồn lực, triển khai thực hiện ngay các biện pháp cần thiết đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn quốc từ ngày 7/5 đến 30/5 với tinh thần xử lý nghiêm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Đáng chú ý, Bộ Công an được giao chủ trì, phối hợp xác minh, điều tra, khởi tố một số vụ án xâm phạm nghiêm trọng quyền tác giả, quyền liên quan, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý theo quy định pháp luật. Đồng thời chủ trì, phối hợp triệt phá các website và tổ chức điều hành website vi phạm bản quyền trực tuyến có lượng truy cập lớn, nhất là các website lưu trữ, cung cấp phim, âm nhạc, trò chơi điện tử di động, chương trình truyền hình lậu có dùng tiếng Việt và tiếng nước ngoài.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao tổ chức ngay các cuộc kiểm tra việc chấp hành quy định về bản quyền chương trình máy tính tại các doanh nghiệp và bản quyền phim, âm nhạc, chương trình truyền hình, trò chơi điện tử trên môi trường mạng; tập trung xử lý ngay hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền để xử lý các vụ việc vi phạm nghiêm trọng, bảo đảm số vụ việc được xử lý tăng ít nhất 20% so với tháng 5/2025.

Trong những năm qua, công tác đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã có nhiều chuyển biến tích cực, và công điện lần này tiếp tục thể hiện quyết tâm, sự vào cuộc mạnh mẽ của Chính phủ, các cơ quan chức năng đối với việc xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ.

Là người hoạt động trong lĩnh vực truyền thông, tiếp thị và chuyển đổi số, tôi rất ủng hộ chỉ đạo quyết liệt nêu trên, đặc biệt trong bối cảnh đòi hỏi của các đối tác quốc tế về tính tuân thủ yếu tố bản quyền ngày một gắt gao và chặt chẽ.

Bên cạnh các giải pháp tiếp cận từ góc độ đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, thiết nghĩ chúng ta cũng cần tích cực hợp tác với các đối tác nước ngoài, tạo điều kiện cho họ bán hàng tại Việt Nam phù hợp với quy định pháp luật, hoặc giúp người dùng ở Việt Nam mua hàng hóa, dịch vụ thuận tiện hơn.

Có thể thấy, trong mảng phần mềm, game (trò chơi điện tử), phim ảnh hay truyền hình, một số công ty nước ngoài thực tế đã có chiến lược nội địa hóa giá cả cho từng thị trường, phù hợp với mức thu nhập địa phương. Ví dụ, Netflix tại Việt Nam có giá tương đương khoảng một nửa so với Mỹ; game trên Steam thường có giá rẻ hơn so với khu vực Bắc Mỹ; hay các gói HBO tại Việt Nam cũng được điều chỉnh theo thị trường.

Điều này khá quan trọng, vì với mặt bằng thu nhập tại Việt Nam, nếu giữ nguyên mức giá ở thị trường Mỹ thì rất khó để phần lớn người dùng tiếp cận. Như vậy, một khi chi phí bản quyền trở nên "hợp lý", động cơ tìm đến các phần mềm bẻ khóa (bản crack) hay nguồn lậu sẽ giảm đi đáng kể.

Ngoài giá cả, còn một yếu tố khác là phí USD trong thanh toán. Nhiều dịch vụ quốc tế hiện vẫn thanh toán bằng USD qua Visa/Mastercard, dẫn đến phát sinh phí giao dịch quốc tế. Có ngân hàng thu tối thiểu 9.000-11.000 đồng mỗi giao dịch, nghĩa là một gói chỉ khoảng 100.000 đồng nhưng riêng phí thanh toán đã chiếm gần 10%. Với người dùng phổ thông, đây là trải nghiệm không mấy dễ chịu. Chưa kể, không phải ai cũng có thẻ quốc tế.

Adobe là ví dụ dễ thấy. Hãng này hiện gần như không có chính sách giá riêng phù hợp cho thị trường Việt Nam. Mức 30-50 USD/tháng, tương đương khoảng 700.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng, là con số khá cao nếu đặt trong bối cảnh người dùng còn phải trả thêm nhiều dịch vụ số khác.

Vì vậy, theo góc nhìn cá nhân, tôi cho rằng một hướng đi về lâu dài là giúp các doanh nghiệp quốc tế tiếp cận thị trường Việt Nam thuận lợi hơn — trên cơ sở phù hợp với quy định pháp luật như đã nêu ở trên: từ cổng thanh toán, quy đổi nội tệ, chi phí giao dịch cho tới khả năng nội địa hóa giá bán.

Điểm sáng hiện nay là một số đơn vị, đơn cử như MoMo, đã hợp tác với Netflix hay Apple để cho phép người dùng Việt thanh toán trực tiếp bằng VND, giảm đáng kể rào cản thẻ quốc tế. Không rõ mô hình như vậy là hoàn toàn do MoMo tự làm việc với Netflix/Apple, hay đã được sự hỗ trợ từ Nhà nước về chính sách để quy trình thuận lợi hơn?

Được biết, gần đây OpenAI mở gói ChatGPT Go đầu tiên tại Ấn Độ với mức giá thấp hơn rất nhiều so với gói 20 USD tiêu chuẩn (mức giá chỉ 120.000 đồng). Tất nhiên, Ấn Độ là thị trường tiêu dùng rất lớn nên các công ty thường có chính sách riêng, song điều này cũng đặt ra một câu hỏi: ngoài việc chờ doanh nghiệp tự điều chỉnh, liệu Việt Nam có nên chủ động hơn trong việc tạo điều kiện để các dịch vụ quốc tế dễ nội địa hóa giá và giúp người dùng trong nước thanh toán thuận lợi hơn hay không?

Theo tôi, đây có thể coi là chính sách nhằm thu hút nội địa hóa dịch vụ. Và khi làm được điều đó, chắc chắn sẽ góp phần làm thay đổi hành vi người dùng.

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!