Có gì ở mô hình "đội chăm sóc sức khỏe liên tục" thí điểm tại TPHCM?

Ngày 20/1, Sở Y tế TPHCM đã thông tin về việc thí điểm mô hình "đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn", hoạt động tại các trạm y tế phường, xã của địa phương.

5 hoạt động then chốt của mô hình mới

Theo mô hình đề xuất, mỗi đội nêu trên có tối thiểu một bác sĩ gia đình hoặc bác sĩ đa khoa làm đội trưởng; một điều dưỡng giữ vai trò điều phối chăm sóc; một dược sĩ hoặc dược tá phụ trách quản lý thuốc và theo dõi tuân thủ điều trị; một nhân viên y tế công cộng phụ trách tiêm chủng, phòng bệnh, sàng lọc và y tế dự phòng.

Cùng với đó, có 2-6 cộng tác viên sức khỏe tại khu dân cư. Các cộng tác viên này phụ trách trực tiếp từng cụm hộ gia đình và là "cầu nối" quan trọng giữa trạm y tế với người dân.

Tùy điều kiện, mỗi đội có thể được bổ sung thêm nữ hộ sinh, kỹ thuật viên phục hồi chức năng cơ bản, nhân viên tư vấn tâm lý - công tác xã hội hoặc y học cổ truyền.

Theo Sở Y tế, để mô hình này vận hành hiệu quả, trạm y tế cần chuyển từ thụ động sang chủ động, thông qua 5 hoạt động then chốt. Thứ nhất, người dân được đăng ký và quản lý theo danh sách gắn với từng đội chăm sóc, nhằm bảo đảm trách nhiệm chăm sóc liên tục.

Thứ hai, việc chăm sóc được tổ chức theo vòng đời và theo nhóm nguy cơ, tập trung vào trẻ em, phụ nữ mang thai và sau sinh, người cao tuổi, người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường và các vấn đề sức khỏe tâm thần hoặc nguy cơ xã hội.

Thứ ba, trạm y tế xây dựng lịch chăm sóc chủ động, tổ chức thăm hộ gia đình định kỳ; cộng tác viên và nhân viên y tế công cộng thường xuyên đi tuyến, bác sĩ và điều dưỡng thăm nhà khi cần thiết.

Thứ tư, thiết lập cơ chế chuyển tuyến có điều phối và theo dõi sau điều trị, bảo đảm người bệnh được tiếp tục quản lý tại cộng đồng sau khi ra viện. Thứ năm, duy trì họp giao ban đội hàng tuần, kết hợp giữa điều trị và y tế công cộng.

Song song với đổi mới mô hình hoạt động, chuyển đổi số y tế cơ sở là yêu cầu không thể thiếu.

Việc chuyển đổi số giúp trạm y tế chuyển từ quản lý hành chính sang quản lý sức khỏe, từ làm việc theo từng sự vụ sang theo dõi liên tục, chủ động và có hệ thống. Từ đó, giúp nâng cao chất lượng phục vụ, tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin của người dân.

Sẽ chọn một phường, xã điển hình thực hiện trước

Sở Y tế TPHCM nhận định, do đây là mô hình mới trong điều kiện thực tiễn của địa phương, việc triển khai thí điểm là rất cần thiết để rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng.

TPHCM có thể lựa chọn một phường, xã điển hình với quy mô 30.000-40.000 dân, chia thành 5-7 khu vực chăm sóc sức khỏe. Mỗi khu vực bố trí một đội phụ trách cố định để thực hiện các hoạt động then chốt, và các trạm y tế vận hành bảng điều khiển (dashboard) để theo dõi toàn bộ địa bàn thí điểm.

Kết quả thí điểm được đánh giá bằng các chỉ số cụ thể, như: tỷ lệ người dân được khám sức khỏe định kỳ và được lập hồ sơ sức khỏe điện tử; tỷ lệ quản lý bệnh mạn; tỷ lệ người dân quay lại trạm y tế; mức độ hài lòng của người dân. Trên cơ sở đó, mô hình được hoàn thiện và từng bước nhân rộng.

Sở Y tế nhận định, trong giai đoạn đầu thí điểm, mô hình trên có thể gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, từ thay đổi tư duy làm việc, tổ chức nhân lực, cơ chế phối hợp đến bảo đảm nguồn lực và phương thức đánh giá hiệu quả.

Vì vậy, quá trình này rất cần sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp chính quyền, sự đồng hành của các sở, ngành liên quan và sự chủ động, linh hoạt, quyết tâm đổi mới của chính đội ngũ y tế.

"Mô hình "đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn" không chỉ là giải pháp khắc phục những hạn chế kéo dài của y tế cơ sở, mà còn tạo nền tảng để trạm thực sự trở thành "điểm chạm y tế đầu tiên" của người dân.

Trạm y tế phải là nơi chăm sóc sức khỏe ban đầu một cách chủ động, liên tục và toàn diện, đúng với tinh thần Nghị quyết 72 và định hướng phát triển bền vững của ngành", lãnh đạo Sở Y tế TPHCM nhận định.