Day dứt của cựu Bộ trưởng Kim Tiến về 2 bệnh viện gần 10.000 tỷ đồng

Sau hơn hai ngày xét hỏi và tranh luận, phiên tòa sơ thẩm xét xử cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 9 bị cáo trong vụ án xảy ra tại dự án Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 bước vào thời gian nghị án.

Do tính chất phức tạp của vụ án, HĐXX sơ thẩm Tòa án nhân dân TP Hà Nội quyết định nghị án kéo dài và sẽ tuyên án vào 15h ngày 27/5.

Những lời xin lỗi muộn màng

Là người đầu tiên nói lời sau cùng trước khi tòa tuyên án, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến giọng chậm rãi gửi lời xin lỗi Đảng, Nhà nước và nhân dân vì những sai phạm trong công tác quản lý, điều hành dẫn đến thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước tại hai dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2.

Bị cáo cho biết bản thân nhận thức sâu sắc trách nhiệm của người đứng đầu khi để xảy ra những sai phạm kéo dài tại dự án trọng điểm của ngành y tế.

“Đây là bài học đau xót, sâu sắc đối với bị cáo trong công tác quản lý đầu tư xây dựng, đặc biệt là quản lý nguồn vốn Nhà nước”, bà Tiến trình bày trước tòa.

Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế cũng cảm ơn cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Hội đồng xét xử đã giúp bản thân nhận thức rõ những thiếu sót, sai phạm của mình, đồng thời đánh giá vụ án khách quan, công minh, đúng người, đúng tội.

Giữa những day dứt, bà Tiến nói vẫn cảm thấy phần nào được an ủi khi hai bệnh viện hiện đã được khánh thành và từng bước đưa vào hoạt động phục vụ người dân.

“Đây là niềm vui của chúng tôi và cũng là niềm an ủi về ước mơ xây dựng những bệnh viện mang tầm quốc tế để người dân được sử dụng”, bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến phân trần.

Trước bục khai báo, cựu Bộ trưởng Kim Tiến tha thiết kính mong Hội đồng xét xử xem xét, vận dụng chính sách khoan hồng, giảm nhẹ hình phạt cho tất cả các bị cáo trong vụ án, đặc biệt là những người có nhiều tình tiết giảm nhẹ, sức khỏe yếu hoặc tuổi cao.

Ở phần luận tội và đề nghị mức án, bà Nguyễn Thị Kim Tiến bị VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt 5-6 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Không chỉ riêng bà Tiến, nhiều bị cáo khác trong vụ án cũng cúi đầu xin lỗi và bày tỏ sự ăn năn trước khi tòa bước vào nghị án.

Bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm (đại diện chủ đầu tư phía Bộ Y tế), gửi lời xin lỗi Đảng, Nhà nước, gia đình và người thân vì để xảy ra lãng phí đối với công trình được đầu tư bằng nguồn vốn rất lớn của Nhà nước.

Nhắc lại quãng thời gian từng tham gia quân ngũ, chiến đấu bảo vệ Tổ quốc rồi tiếp tục học tập, công tác sau khi trở về, bị cáo Thắng cho biết nay tuổi đã cao, sức khỏe giảm sút nên mong được Hội đồng xét xử xem xét khoan hồng.

Trong khi đó, bị cáo Trần Văn Sinh, cựu Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình y tế, Bộ Y tế cũng nghẹn ngào cúi đầu xin lỗi Đảng, Nhà nước và nhân dân.

“Tôi đã nhận ra lỗi lầm của mình, kính mong HĐXX cho tôi được hưởng sự khoan hồng của pháp luật để sớm trở về với gia đình”, bị cáo Sinh trình bày.

Đáng chú ý, bị cáo Nguyễn Doãn Tú, cựu Phó vụ trưởng Vụ trang thiết bị công trình y tế, Bộ Y tế trình bày, bản thân suy sụp khi phải đứng trước tòa sau nhiều năm công tác trong ngành y tế.

Ông phân trần, chưa bao giờ nghĩ có ngày bản thân phải đứng trước phiên tòa với tư cách bị cáo.

"Những tháng ngày vừa qua là khoảng thời gian vô cùng nặng nề, áp lực, trong khi sức khỏe ngày càng suy giảm. Có lúc bị cáo nghĩ mình không đủ sức khỏe để đi hết quá trình giải quyết vụ án này”, bị cáo Tú nghẹn giọng.

Những lời khai thể hiện sự day dứt của cựu Bộ trưởng

Trong hơn hai ngày xét hỏi và tranh luận tại tòa, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nhiều lần thể hiện sự day dứt khi nhắc đến hai dự án bệnh viện gần 10.000 tỷ đồng bị đình trệ suốt thời gian dài.

Trong phần trả lời thẩm vấn, bà Tiến thừa nhận với vai trò Bộ trưởng Bộ Y tế thời điểm đó, bà chịu trách nhiệm chung trong quản lý, điều hành, kiểm tra và giám sát quá trình triển khai dự án.

Cựu Bộ trưởng cho biết, bà đã ký nhiều văn bản quan trọng như phê duyệt chủ trương đầu tư, kế hoạch lựa chọn nhà thầu, phê duyệt tư vấn nước ngoài, thiết kế kiến trúc… dựa trên các tờ trình và kết quả thẩm định của đơn vị chuyên môn.

“Từ những phê duyệt chủ trương như thế cũng là tiền đề bước đầu làm cho dự án chậm, kéo dài và dẫn đến sai phạm, lãng phí”, bà Tiến trình bày và nói bản thân luôn day dứt, kể cả sau khi nghỉ hưu, vì công trình kéo dài nhiều năm nhưng chưa thể phát huy hiệu quả như kỳ vọng ban đầu.

Theo lời khai của cựu Bộ trưởng, thời điểm triển khai hai dự án, đây là những công trình y tế có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của ngành y tế, với kỳ vọng xây dựng các bệnh viện hiện đại ngang tầm khu vực.

Lãnh đạo Bộ Y tế thời điểm đó kỳ vọng đây sẽ là những cơ sở điều trị hiện đại, giúp người dân không phải ra nước ngoài chữa bệnh, đồng thời là nơi nghiên cứu, phát triển kỹ thuật cao.

Để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và tiến độ, Bộ Y tế khi đó chủ trương tìm kiếm các đơn vị tư vấn, thiết kế nước ngoài nhằm xây dựng mô hình bệnh viện theo tiêu chuẩn quốc tế.

Nhắc đến việc “gợi ý” cấp dưới tìm hiểu Công ty VK tham gia tư vấn thiết kế dự án, bà Tiến khai, bản thân từng tham dự lễ khánh thành một bệnh viện tư nhân có thiết kế hiện đại theo phong cách châu Âu nên đã trao đổi với bị cáo Nguyễn Chiến Thắng về việc nghiên cứu mô hình tương tự.

Theo bị cáo, sau đó Bộ Y tế vẫn yêu cầu mời thêm nhiều công ty khác của Mỹ, Nhật Bản cùng tham gia để lựa chọn phương án tối ưu nhất cho dự án nhưng họ đều từ chối. Qua tìm hiểu, đánh giá, Bộ Y tế chọn Công ty VK là đơn vị tư vấn lập dự án cho hai bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2

Không ai đong đếm được hậu quả xã hội của vụ án

Tại tòa, bà Tiến cũng thừa nhận đã nhận tiền từ cấp dưới trong thời gian triển khai dự án.

Cụ thể, năm 2016 bà nhận 2,5 tỷ đồng từ bị cáo Nguyễn Chiến Thắng. Đến năm 2018, bị cáo tiếp tục nhận 5 tỷ đồng từ bị cáo Nguyễn Hữu Tuấn, cựu Giám đốc Ban quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình y tế, Bộ Y tế.

“Những anh em đã mang đến nhà mà khai thì chắc là sự thật, tôi nhận của anh Tuấn 5 tỷ đồng”, bà Tiến khai và cho rằng việc mình nhận tiền là sai.

Song cựu Bộ trưởng khẳng định bản thân không gợi ý, không thỏa thuận với cấp dưới về việc đưa tiền và cũng không biết nguồn gốc số tiền này.

Theo hồ sơ vụ án, trong quá trình triển khai hai dự án bệnh viện, các bị cáo Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn bị cáo buộc nhận hối lộ của nhiều nhà thầu với tổng số tiền hơn 100 tỷ đồng.

Quá trình điều tra, hai bị cáo khai đã nhiều lần đưa tiền cho bà Nguyễn Thị Kim Tiến với tổng số gần 18 tỷ đồng và 100.000 USD.

Tuy nhiên tại tòa, cựu Bộ trưởng chỉ thừa nhận đã nhận tổng cộng 7,5 tỷ đồng. Theo Viện kiểm sát, trong quá trình điều tra và truy tố, bà Tiến đã tự nguyện nộp khắc phục hậu quả 14,5 tỷ đồng.

Đối đáp với các luật sư và các bị cáo về hậu quả vụ án, đại diện Viện KSND TP Hà Nội khẳng định chủ trương xây dựng Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 là hoàn toàn đúng đắn, nhằm đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh, nghiên cứu khoa học và đảm bảo an sinh xã hội.

Theo đại diện VKS, đây là công trình trọng điểm quốc gia nên Bộ Y tế đã thành lập Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm để thay mặt Bộ làm chủ đầu tư triển khai dự án. Tuy nhiên, kết quả điều tra cho thấy ngay từ giai đoạn lựa chọn đơn vị tư vấn, nhà thầu và thực hiện thủ tục chuẩn bị đầu tư đã xuất hiện hàng loạt sai phạm. Những vi phạm này khiến dự án kéo dài nhiều năm, không thể đưa vào sử dụng đúng kế hoạch.

Cơ quan tố tụng đánh giá, sai phạm của hai dự án xảy ra ở nhiều khâu, từ đơn vị chủ quản đến các vụ, cục, ban chuyên môn, dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về mặt xã hội.

"Nhiều người dân không có cơ hội được khám chữa bệnh; nhiều công trình nghiên cứu khoa học không thể đưa vào thực tiễn tại hai cơ sở này”, kiểm sát viên nêu quan điểm và cho rằng việc hai bệnh viện quy mô lớn bị bỏ hoang suốt thời gian dài không chỉ gây lãng phí nguồn lực Nhà nước mà còn làm giảm niềm tin của người dân đối với ngành y tế.