Khi người hưu trí qua đời, thân nhân được hưởng các khoản trợ cấp nào?

Tùng Nguyên

(Dân trí) - Người đang hưởng lương hưu mà qua đời thì thân nhân của họ được hưởng 2 khoản trợ cấp là mai táng phí và trợ cấp tuất.

Ông ngoại của ông T.Anh hưởng chế độ hưu trí từ năm 1987, đến tháng 3/2025 thì ông mất. Bà ngoại của ông T.Anh cũng đã mất từ năm 1988.

Gửi câu hỏi đến Cổng thông tin Chính phủ, ông T.Anh thắc mắc: “Ông ngoại tôi có 2 người con gái, hiện đều trên 50 tuổi. Vậy 2 người con có được hưởng chế độ mai táng phí hoặc tử tuất không?”.

Khi người hưu trí qua đời, thân nhân được hưởng các khoản trợ cấp nào? - 1

Người đang hưởng lương hưu qua đời thì thân nhân được nhận trợ cấp tuất và mai táng phí (Ảnh minh họa: AI).

Trả lời ông T.Anh, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam cho biết: “Theo quy định của Luật BHXH năm 2014, người đang hưởng lương hưu khi chết thì người lo mai táng, thân nhân được hưởng chế độ tử tuất gồm: Trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất hằng tháng hoặc trợ cấp tuất một lần”.

BHXH Việt Nam trích dẫn Luật BHXH năm 2014 vì ông ngoại của ông T.Anh qua đời vào tháng 3/2025, thời điểm Luật BHXH năm 2014 còn hiệu lực.

Trợ cấp mai táng được quy định tại Khoản 2 Điều 66 Luật BHXH năm 2014. Theo đó, người lo mai táng được nhận một lần trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức lương cơ sở tại tháng mà người đang hưởng lương hưu chết.

Đối chiếu với quy định trên, nếu thân nhân của ông là con và là người lo mai táng thì được nhận trợ cấp mai táng theo quy định.

Trợ cấp tuất hằng tháng được quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 67 Luật BHXH năm 2014. Theo đó, thân nhân là con của người đang hưởng lương hưu được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng khi chưa đủ 18 tuổi; từ đủ 18 tuổi trở lên nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; được sinh khi người bố chết mà người mẹ đang mang thai.

Mức trợ cấp tuất hằng tháng được quy định tại Điều 68 Luật BHXH năm 2014. Mức trợ cấp tuất hằng tháng đối với mỗi thân nhân bằng 50% mức lương cơ sở; trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì mức trợ cấp tuất hằng tháng bằng 70% mức lương cơ sở. Số thân nhân được hưởng trợ cấp này không quá 4 người.

Trợ cấp tuất một lần được quy định tại Khoản 2 và Khoản 3 Điều 69 Luật BHXH năm 2014. Theo đó, thân nhân là con của người đang hưởng lương hưu được xem xét hưởng trợ cấp tuất một lần nếu không thuộc các trường hợp được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng; hoặc thuộc các trường hợp được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng nhưng có nguyện vọng hưởng trợ cấp tuất một lần (trừ trường hợp con dưới 6 tuổi hoặc con bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.)

Mức trợ cấp tuất một lần được quy định tại Khoản 2 Điều 70 Luật BHXH năm 2014. Theo đó, mức trợ cấp tuất một lần được tính theo thời gian người mất đã hưởng lương hưu. Nếu chết trong 2 tháng đầu hưởng lương hưu thì tính bằng 48 tháng lương hưu đang hưởng. Nếu chết vào những tháng sau đó, cứ hưởng thêm 1 tháng lương hưu thì mức trợ cấp giảm đi 0,5 tháng lương hưu, mức thấp nhất bằng 3 tháng lương hưu đang hưởng.

Trong năm 2026, chế độ tử tuất được áp dụng theo Luật BHXH năm 2024, quy định tại Mục 4 Chương V với 10 điều (từ Điều 84 đến Điều 93).

Nội dung quy định về chế độ tử tuất này cơ bản tương đồng với Luật BHXH năm 2014, không có điều chỉnh về đối tượng hưởng, mức hưởng trợ cấp (mai táng phí, trợ cấp tuất).

Luật BHXH năm 2024 chỉ điều chỉnh về căn cứ tính trợ cấp từ "lương cơ sở" thành "mức tham chiếu". Theo đó, khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Tại thời điểm mức lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu không thấp hơn mức lương cơ sở.