Vụ hoa Tết rớt nước mắt ở làng mai bạc tỷ

Sau Tết Nguyên đán, không khí tại các làng mai ở phường An Nhơn Đông và An Nhơn Bắc (Gia Lai) trở nên khẩn trương với hoạt động chăm sóc vườn mai. Những chậu mai "ế" cùng số cây dự kiến bán trong vụ tới đều được cắt tỉa cành, thay đất, chuẩn bị cho mùa hoa mới.

Theo người trồng mai, việc cắt tỉa cành sau Tết là khâu then chốt, quyết định chất lượng hoa của năm sau. Sau thời gian ra hoa rực rỡ, cây mai thường bị mất sức. Việc loại bỏ cành già, cành sâu bệnh giúp cây tập trung nuôi chồi mới, đảm bảo sự phát triển khỏe mạnh.

Trên diện tích hơn 1.000m2, vợ chồng ông Bùi Xuân Tân (50 tuổi) và bà Hồ Thị Hạnh (49 tuổi), tổ dân phố Thuận Thái, phường An Nhơn Đông, cặm cụi làm việc suốt nhiều ngày. Ông Tân cho biết, việc cắt tỉa sớm là cần thiết để cây kịp hồi phục.

"Sau khi ra hoa, cây mai mất nhiều sức. Nếu không cắt tỉa cành kịp thời, cây sẽ chậm phát triển, ảnh hưởng mùa sau", ông Tân chia sẻ.

Theo ông Tân, trận bão lũ cuối năm 2025 đã gây thiệt hại nặng nề, khiến nhiều chậu mai rụng lá, nở sớm, gãy tán, vỡ chậu. Cả vụ Tết vừa qua, gia đình ông chỉ bán được 26 chậu, thu về 12 triệu đồng, trong khi chi phí đầu tư đã vượt quá 60 triệu đồng.

"Có lúc vợ chồng tôi tính bỏ nghề, nhưng tuổi đã lớn, không trồng mai cũng chẳng biết làm gì", ông Tân thở dài.

Tương tự, ông Tôn Văn Lực (59 tuổi, phường An Nhơn Đông) cũng đối mặt với nhiều khó khăn. Ông thuê 1.500m2 đất, trồng hơn 2.000 chậu mai 1-5 năm tuổi. Dịp Tết vừa qua, ông chỉ bán được 20 cây, thu chưa nổi 10 triệu đồng, không đủ chi phí phân thuốc, chưa kể công chăm sóc suốt một năm.

Khó khăn chồng chất khi hợp đồng thuê đất 5 năm hết hạn, chủ đất lấy lại mặt bằng, khiến hàng nghìn chậu mai không còn chỗ để. Ông Lực buộc phải bán tháo. Mai 4-5 năm tuổi chỉ còn 50.000 đồng/cây; mai hơn một năm tuổi đã vào chậu chỉ 20.000 đồng/cây, nhưng thương lái cũng chỉ chọn cây đẹp.

"Riêng tiền chậu đã 15.000 đồng, còn cây mai chăm sóc hơn 4 năm mà họ mua "giải cứu" với giá 60.000 đồng/chậu. Gọi là giải cứu nhưng thực chất vẫn là ép giá. Biết vậy, nhưng không bán cũng không biết để đâu", ông Lực ngậm ngùi nói.

Con trai ông Lực, anh Tôn Tuấn Long (33 tuổi), chọn hướng trồng mai bonsai nhưng cũng trắng tay trong dịp Tết. Sau Tết, anh chỉ bán được 2 cây với giá 200.000 đồng/cây.

Trong khi đó, vườn mai của gia đình ông Hạnh có gần 1.000 chậu mai 6-7 năm tuổi cũng rơi vào cảnh ế ẩm. Những năm trước, mỗi cây bán khoảng 1 triệu đồng, nhưng năm nay thương lái chỉ trả 300.000 đồng/cây. Gia đình ông đành giữ lại, chờ vụ sau.

Theo thống kê của UBND phường An Nhơn Bắc, địa phương hiện có khoảng 150ha mai. Vụ hoa Tết Bính Ngọ vừa qua, doanh thu toàn vùng đạt khoảng 89 tỷ đồng, giảm 40 tỷ đồng so với năm trước.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Chủ tịch UBND phường An Nhơn Bắc, nhận định đây là một trong những năm khó khăn nhất của nghề trồng mai do ảnh hưởng kép từ bão lũ cuối năm 2025 và sức mua giảm mạnh.

Trước mắt, địa phương khuyến cáo người dân không mở rộng diện tích, tập trung chăm sóc vườn hiện có. Về lâu dài, chính quyền sẽ rà soát, quy hoạch lại vùng trồng, ưu tiên khu vực Nhơn Hạnh cũ, đồng thời phân tích thị trường để định hướng phát triển bền vững.

Tại phường An Nhơn Đông, địa phương có hơn 130ha với khoảng 800.000 cây mai, nhưng sức mua năm nay cũng giảm đáng kể. Nhiều nhà vườn không còn dựng sạp dọc tuyến tránh quốc lộ 1 như mọi năm mà phải chở mai đi các tỉnh tìm đầu ra.

Ông Phan Long Hùng, Phó Chủ tịch UBND phường An Nhơn Đông, cho biết thiên tai dồn dập trong năm 2025 cùng dịch bệnh kéo theo chi tiêu cho mai Tết trầm lắng.