Tết lặng lẽ trong căn nhà cổ kính của con trai vua Bảo Đại ở Pháp

Mồng 1 Tết nguyên đán, trong căn nhà cổ kính ở TP Strabourg (Pháp) hướng ra dòng sông êm đềm, ông Patrick-Édouard Bloch bày biện hoa quả lên góc thờ cúng nhỏ, nơi đặt chân dung vua Bảo Đại và bà Christiane - mẹ ông.

Hương trầm thoang thoảng lan tỏa nhẹ nhàng trong không gian. Ngồi trên chiếc sofa giữa phòng khách, ông Patrick nhớ lại ký ức năm xưa. 

Trong một lần đi săn, bà Christiane - mẹ ông - và vị Hoàng đế cuối cùng của triều đại nhà Nguyễn phải lòng nhau. Ông Patrick-Édouard Bloch chào đời năm 1958 là kết quả của tình yêu này.

Năm 7 tuổi, trong một lần đi chơi, ông mới biết mình là con trai của vua Bảo Đại. Dù cha mẹ không chung sống nhưng Patrick-Édouard luôn nhận được trọn vẹn sự quan tâm từ cựu hoàng. 

"Với tôi, Tết là lúc để tưởng nhớ người cha đã qua đời và hướng lòng mình về với tổ tiên từ nơi đất khách", ông Patrick-Édouard Bloch nói với phóng viên Dân trí.

10 tuổi - lần đầu tiên biết đến Tết Việt

Năm lên 10 tuổi, lần đầu tiên ông được vua Bảo Đại nói về ý nghĩa, phong tục của ngày Tết. Thời điểm đó, cậu bé Patrick không quan tâm nhiều, vì chỉ thích tìm hiểu về ô tô và máy bay. 

"Cựu hoàng giải thích cho tôi về ngày Tết rất đơn giản và dễ hiểu. Đó là lúc gia đình sum họp, cùng nhau tưởng nhớ tổ tiên, gửi lời chúc hạnh phúc, may mắn, thịnh vượng trong bầu không khí vui vẻ", ông Patrick hồi tưởng.

Theo ông Patrick, khi còn ngồi trên ngai vàng, bên cạnh duy trì những nghi lễ truyền thống dịp Tết như ban sóc, lau dọn ấn tín, dựng cây nêu, mời tổ tiên về ăn Tết... vua Bảo Đại còn mang đến phong cách đón năm mới với nhiều nét hiện đại. 

Ở Strasbourg, cộng đồng người gốc châu Á không đông đúc như tại Paris, không khí Tết lặng lẽ hơn và đời sống vẫn diễn ra gần như thường nhật.

Thế nhưng, với ông Patrick, Tết luôn là khoảng thời gian đặc biệt - “thuần khiết và yên bình”, gắn liền với sự tưởng niệm và hướng về cội nguồn.

Vài ngày trước Tết, ông chỉnh trang lại bàn thờ nhỏ trong nhà, cẩn thận lau chùi từng món đồ, sắp xếp hoa quả.

Đó không chỉ là một thói quen, mà là cách để ông bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên.

Ông kể, sau khi rời Việt Nam sang Pháp, cựu hoàng Bảo Đại vẫn đón Tết, dù không còn những yến tiệc cung đình thịnh soạn. Vị vua cuối cùng của chế độ quân chủ tại Việt Nam thường mời bạn bè tới nhà trò chuyện hoặc thăm hỏi một vài gia đình người Việt.

"Những cuộc gặp gỡ đó mang đến nhiều hoài niệm về quê hương, ngày Tết xưa cho cha tôi", ông cho biết.

Hàng chục năm trôi qua, điều khiến ông Patrick cảm thấy day dứt nhất là chưa từng có cơ hội đón Tết bên cha. Một phần do mối quan hệ không vui vẻ giữa ông với bà Monique Baudot - người vợ cuối cùng của cựu hoàng.

“Đến năm 1997, khi cha qua đời, tôi mới nhận thấy tầm quan trọng của ngày Tết và việc tưởng nhớ tổ tiên", ông Patrick trải lòng. 

Dịp Tết Âm lịch, ông Patrick thắp nén nhang lên bàn thờ rồi tới một ngôi chùa tại Strabourg cùng mọi người xem màn múa lân, múa rồng sôi động. 

Mỗi dịp đầu xuân, ông thường ghé thăm nhà bạn bè, cùng nhau thưởng thức mâm cỗ Tết đậm đà hương vị Việt. Ông đặc biệt yêu thích món thịt kho, bánh chưng dẻo bùi, những chiếc nem giòn rụm và đĩa dưa hành muối chua thanh dịu.

"Tôi thích ăn mứt gừng và mứt dừa... Theo quan niệm của mọi người, các sợi mứt dài  tượng trưng cho sức khỏe dồi dào, tài lộc và trường thọ", ông bày tỏ.

Dù là con trai của cựu hoàng, ông Patrick vẫn hòa mình vào những buổi đón năm mới giản dị như bao bà con Việt kiều khác. Ông không xem đó là dịp để nhắc đến thân thế hay danh vị, mà là khoảng thời gian lắng lòng, hướng về quá khứ và tưởng nhớ tổ tiên, giữ sợi dây kết nối bền chặt với cội nguồn.

Ký ức về vua Bảo Đại

Thời thơ ấu, ông Patrick sống cùng mẹ và chồng của bà là Georges Bloch. Suốt nhiều năm, Patrick tin rằng Georges là cha ruột. Sự thật ông là một đứa con ngoài giá thú.

Theo ông Partrick, do biết rõ mối quan hệ ngoài hôn nhân của vợ với vua Bảo Đại nên ông Georges luôn giữ gương mặt lạnh lùng. Sự im lặng trong những bữa cơm hằn sâu vào ký ức tuổi thơ của cậu bé, để lại những khoảng trống tình cảm khó lấp đầy.

Những năm đó, ông Georges Bloch thường xuyên vắng nhà vì đi làm ăn ở Algeria. Vì vậy, vua Bảo Đại có nhiều thời gian dành cho đứa con trai thứ 13 của mình. 

Trong ký ức của ông, hình ảnh vua Bảo Đại gắn liền với nụ cười ấm áp. Cựu hoàng thường xuất hiện trên chiếc xe sang trọng, lớp sơn bóng loáng lăn bánh dọc con đường làng, thu hút mọi ánh nhìn dưới nắng chiều.

“Kết thúc buổi học, tôi được cha đưa đi dạo công viên, ăn tối ở nhà hàng. Những khoảnh khắc ấy sưởi ấm tâm hồn non nớt, thiếu thốn tình cảm của một đứa trẻ”, ông Patrick bồi hồi nhớ lại.

Trải qua nhiều biến cố và sóng gió của cuộc đời, ông Patrick chọn sống, nâng niu từng kỷ vật và giữ ký ức về cha và mẹ. Dù chưa một lần trở về Việt Nam, trong lòng ông, hình ảnh quê nội luôn đ   ẹp đẽ và thân thương nhờ những lời kể của vua Bảo Đại lúc sinh thời. 

Qua báo chí, ông biết Việt Nam đã vượt qua khó khăn, vươn mình trở thành một nền kinh tế năng động, tăng trưởng nhanh hàng đầu thế giới. Tại Pháp, ông Patrick tích cực tham dự các chương trình do cộng đồng kiều bào Việt Nam tổ chức.

Mỗi lần được trò chuyện, tiếp xúc với bà con, ông đều cảm nhận rõ sự ấm áp, chân tình và cởi mở của người Việt. Những niềm vui giản dị ấy đã giúp ông thấy mình gần gũi hơn với quê cha đất tổ.

"Nếu có dịp trở về Việt Nam, tôi mong được thăm Huế và Đà Lạt - 2 địa danh gắn với cuộc đời của vua Bảo Đại. Việt Nam là quốc gia đang phát triển toàn diện, tôi ước cựu hoàng được nhìn thấy những hình ảnh đó, có lẽ ông sẽ rất hạnh phúc", ông bày tỏ.