Gia Lai:

Nghệ nhân giữ hồn nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Jrai

Dân trí Đối với nghệ nhân Rơ Lan Pel (làng Phung 1, xã Biển Hồ, TP Pleiku, Gia Lai) thì dệt thổ cẩm truyền thống không chỉ là nghề mà còn là niềm đam mê. Chị luôn mong nghề dệt thổ cẩm được bảo tồn và phát triển ngay trên quê hương mình.

Chị Pel kể rằng: Từ lúc chị còn rất nhỏ đã tò mò, thích thú với hình ảnh các bà, các mẹ trong làng ngày ngày ngồi bên khung dệt, miệt mài với từng đường tơ, sợi chỉ để làm nên những bộ quần áo đẹp. Bà và mẹ chị thường lấy hình tượng người múa xoang và hình tượng nhà mồ để dệt hoa văn trên vải, bởi đó là những hình ảnh rất quen thuộc đối với đời sống văn hóa tâm linh của người Jrai.

“Tôi được học dệt từ chính người mẹ của mình. Từ đó đến nay cũng đã hơn 30 năm tôi gắn bó với nghề dệt.” – Chị Pel chia sẻ.

Chị Pel bên khung dệt nhỏ của mình.
Chị Pel bên khung dệt nhỏ của mình.

Vải thổ cẩm của người Jrai có nhiều đặc điểm riêng so với các dân tộc Tây Nguyên khác. Những tấm vải thổ cẩm Jrai không có nhiều màu sắc, kim tuyến sặc sỡ như của người Ba Na hay Ê Đê; họa tiết cũng đơn sơ, mộc mạc hơn, thể hiện đúng bản chất con người Jrai chân chất, gần gũi với núi rừng đại ngàn.

Việc lựa chọn nguyên liệu và cách nhuộm sợi, ở mỗi nhóm người, mỗi gia đình Jrai có thể khác nhau, song cũng có những điểm tương đồng. Màu được ưa thích của họ thường là màu đen, màu trắng, điểm xuyết thêm màu vàng và màu đỏ.

Hiện chị Pel là một trong những người dệt thổ cẩm đẹp nhất xã Biển Hồ. Nhờ đôi bàn tay tài hoa và khéo léo, những họa tiết hoa văn truyền thống của người Jrai được chị thể hiện hài hòa, bắt mắt trên từng tấm vải thổ cẩm.

Chị Pel chụp ảnh cùng những học viên trong lớp dệt thổ cẩm
Chị Pel chụp ảnh cùng những học viên trong lớp dệt thổ cẩm

Sau thời gian trên nương rẫy, chị Pel luôn tranh thủ trở về bên góc nhỏ của mình để say mê với từng hoa văn tỉ mẩn, tinh xảo. Sản phẩm dệt của chị như quần áo, túi xách, khăn… chủ yếu phục vụ cho nhu cầu của người thân trong gia đình hay bà con ở làng trong các dịp lễ, tết, cưới hỏi.

Với lòng yêu nghề và mong muốn giữ gìn nét đẹp truyền thống dân tộc, năm 2002, chị được công nhận là Nghệ nhân dệt thổ cẩm truyền thống và được tín nhiệm bầu làm Chủ nhiệm Câu lạc bộ Dệt thổ cẩm xã Biển Hồ.

Chị và các chị em trong câu lạc bộ luôn chủ động trao đổi kinh nghiệm với nhau để giữ lòng yêu nghề dệt thổ cẩm. Có nhiều đơn vị hay cá nhân ở các địa phương khác như Chư Pưh, Chư Sê,… khi biết được tay nghề của chị Pel cũng đã tới đặt hàng với số lượng lớn. Những lúc nhận được đơn hàng như thế, chị vui mừng gọi các chị em trong làng tới cùng nhau làm để họ có thêm thu nhập.

Chị Pel truyền lửa đam mê cho thế hệ trẻ đối với nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Jrai.
Chị Pel truyền lửa đam mê cho thế hệ trẻ đối với nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Jrai.

Để giữ nghề truyền thống của dân tộc, chị Pel còn nhiệt tình tham gia các lớp dạy dệt thổ cẩm cho những người chưa biết nghề, tay nghề còn yếu, nhất là thế hệ trẻ. Năm 2016, từ nguồn vốn của Quỹ Hỗ trợ bảo tồn Nghệ thuật Văn hóa dân gian thuộc Trung tâm Trao đổi giáo dục với Việt Nam (CEEVN), chị dạy được cho gần 30 học viên là thanh niên trên địa bàn tỉnh Gia Lai.

Sau khi học xong, các học viên của chị đều có thể về nhà tự dệt phục vụ nhu cầu trong gia đình. Chị Pel chia sẻ: “Dệt thổ cẩm không khó nhưng cần sự tỉ mỉ, nếu không có sự ham thích thì không làm được. Khó nhất ở chỗ tạo hoa văn. Mình phải có trí nhớ và sự tưởng tượng phong phú. Học để biết dệt thì cần tối thiểu trong 6 tháng, khó như vậy nhưng các em trẻ đều quyết tâm theo được hết lớp học.”

Hiện giá thành của 1 bộ váy áo khoảng 1,4 đến 1,7 triệu đồng. Số tiền ấy không hề nhỏ nhưng so với công sức bỏ ra của một người nghệ nhân thì lại tương đối rẻ. Đối với nghệ nhân lành nghề như chị Pel thì cũng phải mất hơn một tuần mới hoàn thành được 1 bộ hoàn chỉnh, còn các chị em khác thì cẩn tỉ mỉ cả tháng may ra mới làm xong.

“Mặc dù giá cả của các loại trang phục hiện đại rất rẻ và tiện lợi cho cuộc sống lao động, sinh hoạt hiện nay nhưng những trang phục truyền thống lại rất đẹp, mang cả cái hồn dân tộc Jrai trong đó, hơn nữa vải thổ cẩm cực kỳ bền, một bộ nếu giữ gìn mặc cả đời cũng không hư, không lỗi thời.” – Chị Pel tự hào nói.

Bà Ng Líu – Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Biển Hồ, cho biết: Hiện ở xã Biển Hồ còn khoảng 50 gia đình tham gia nghề dệt thổ cẩm, tập trung chủ yếu ở làng Phung 1 và làng Phung 2. Vì đầu ra chưa ổn định, lúc nhiều lúc ít nên phần lớn các chị em chỉ ngồi vào khung dệt khi có người đặt hàng.

Vì nhiều lý do khác nhau, nghề dệt thủ công truyền thống của người Jrai đang ở trong tình trạng dần bị mai một. Chỉ có tình yêu của những người nghệ nhân như chị Rơ Lan Pel mới có thể thắp lên niềm tin cho thế hệ trẻ tiếp nối nghề truyền thống này và gúp nó không hoàn toàn biến mất giữa cuộc sống hiện đại đương thời.

Quốc Huy

MỚI NHẤT
Vén màn cuộc sống "dát vàng" của Hoàng tử xứ Ả rập
Vén màn cuộc sống "dát vàng" của Hoàng tử xứ Ả rập

(Dân trí) - Sống trong cung điện của riêng mình, tậu hẳn một chiếc Airbus A380 làm phương tiện di chuyển hay sở hữu cả bộ sưu tập trang sức vô cùng xa xỉ cùng “kho” siêu xe khiến bất kỳ ai cũng phải ghen tị là những nét phác thảo về cuộc sống “trên tiền” của Hoàng tử Ả rập Xêut Alwaleed bin Talal.

Thứ bảy, 25/02/2017 - 08:32

Những kỹ năng mua hàng ở siêu thị các bà nội trợ cần "bỏ túi"
Những kỹ năng mua hàng ở siêu thị các bà nội trợ cần "bỏ túi"

(Dân trí) - Việc mua sắm đồ ở siêu thị mang đến rất nhiều tiện ích nhưng đôi khi lại làm ta phát sinh những chi phí không đáng có, nhất là việc bỏ tiền ra để mua các món đồ giảm giá “sốc” mà trên thực tế ta lại chẳng bao giờ đụng đến nó.

Thứ bảy, 25/02/2017 - 08:13

“Nghệ thuật” dạy con ngoan mà không cần la mắng, roi vọt
“Nghệ thuật” dạy con ngoan mà không cần la mắng, roi vọt

(Dân trí) - “Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” là câu được nhiều người hay nhắc đến trong việc dạy con cái. Tuy nhiên, việc sử dụng những trận đòn roi hay những lời quát mắng chưa phhải là một cách dạy con hay và không hẳn đã đúng”, TS. Phạm Thị Thu Hoa, Giảng viên bộ môn Tâm lí học, trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân Văn cho biết.

Thứ bảy, 25/02/2017 - 07:28

CMG.ASIA – Câu chuyện truyền thông và cầu nối đưa doanh nghiệp lên một tầm cao mới
CMG.ASIA – Câu chuyện truyền thông và cầu nối đưa doanh nghiệp lên một tầm cao mới

Chủ tịch của CMG.ASIA – ông Randy Dobson cho biết, sử dụng chiến dịch truyền thông khôn ngoan chính là bí quyết thành công hàng đầu đưa CMG.ASIA trở thành Hệ sinh thái nâng cao chất lượng cuộc sống hàng đầu Việt Nam.

Thứ bảy, 25/02/2017 - 07:00

Chủ tịch TP Huế nói gì về vận động thắp sáng mặt tiền nhà ngày cuối tuần?
Chủ tịch TP Huế nói gì về vận động thắp sáng mặt tiền nhà ngày cuối tuần?

(Dân trí) - Ngày 23/2, ông Nguyễn Văn Thành, Chủ tịch UBND TP Huế cho biết, việc vận động chiếu sáng mặt tiền trụ sở, nhà ở, khách sạn, nhà hàng khu vực trung tâm vào các ngày cuối tuần, ngày lễ của TP Huế là mang đến lợi ích cho chính người dân Huế, cho cố đô của Việt Nam, cho ngành du lịch chứ hoàn toàn không vì ai.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 07:31

Phòng ăn trong tư dinh triệu đô của các sao thế giới có gì đặc biệt?
Phòng ăn trong tư dinh triệu đô của các sao thế giới có gì đặc biệt?

(Dân trí) - Mỗi căn phòng đều sở hữu cho mình một phong cách và nét đẹp riêng. Từ hiện đại, phá cách cho đến cổ kính trầm mặc, song tựu trung lại vẫn là sự sang trọng và đẳng cấp vốn có của một không gian “triệu đô”.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 01:41

Đức: Hài cốt được khảm ngọc và vàng
Đức: Hài cốt được khảm ngọc và vàng

(Dân trí) - Được nạm kín với ngọc và mặc bộ quần áo may từ vàng lóng lánh, đây chắc chắn là những bộ hài cốt mặc đẹp nhất trong lịch sử.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 11:05

Thu lợi nhuận "khủng" từ nuôi ong mật tự nhiên
Thu lợi nhuận "khủng" từ nuôi ong mật tự nhiên

(Dân trí) - Mộc Châu là cao nguyên rộng lớn và xinh đẹp nhất vùng núi phía Bắc thuộc tỉnh Sơn La. Ngoài những đồi chè bát ngát, nơi đây còn có nhiều trại nuôi ong, đem lại nguồn thu nhập chính cho người dân Mộc Châu.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 09:16

Xem siêu bồi bàn thể hiện tuyệt kỹ "bê chục bát canh trên đầu một lúc"
Xem siêu bồi bàn thể hiện tuyệt kỹ "bê chục bát canh trên đầu một lúc"

(Dân trí) - Ở tuổi 66, người đàn ông này có thâm niên làm bồi bàn trong suốt 38 năm qua. Cùng lúc, ông có thể bê cả chục bát canh phục vụ thực khách mà chưa lần nào bị rơi vỡ.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 09:00

13 bí mật của các đầu bếp sushi chuyên nghiệp
13 bí mật của các đầu bếp sushi chuyên nghiệp

(Dân trí) - Phải mất đến hàng năm để một đầu bếp sushi học từ cách nấu cơm đến cắt cá, và mất đến cả cuộc đời để họ mở một nhà hàng sushi của riêng mình.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 08:04

Vị tỉ phú mua 9 quả trứng hết 2.200 tỉ đồng
Vị tỉ phú mua 9 quả trứng hết 2.200 tỉ đồng

Ông là người duy nhất ở nước Nga và trên thế giới dám bỏ số tiền cực lớn để mua về 9 quả trứng bằng vàng và đá quý tinh xảo.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 07:06

Sở hữu căn hộ 5 sao ven biển Mỹ Khê, trải nghiệm thiên đường Maldives
Sở hữu căn hộ 5 sao ven biển Mỹ Khê, trải nghiệm thiên đường Maldives

Trải nghiệm sống hàng đầu tại Đà Nẵng cùng cơ hội khám phá đảo thiên đường Maldives sẽ không còn là điều xa vời với nhiều người, khi mà chương trình ưu đãi đặc biệt dành cho các khách hàng có nhu cầu sở hữu căn hộ cao cấp 5 sao ven biển Mỹ Khê - Luxury Apartment, đã được khởi động.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 05:30

ĐÁNG QUAN TÂM
Mô hình “Đô thị thông minh” đến với khu vực trung du và miền núi phía Bắc Việt Nam
Mô hình “Đô thị thông minh” đến với khu vực trung du và miền núi phía Bắc Việt Nam

Những giải pháp thiết thực từ mô hình đô thị thông minh đã và đang nhận được ngày càng nhiều sự quan tâm của UBND các tỉnh và thành phố. Với trọng tâm là phục vụ cho lợi ích của người dân, giải pháp đô thị thông minh không chỉ phù hợp với các thành phố mà còn đem đến cơ hội phát triển kinh tế, thu hút du lịch, tối ưu hiệu quả của chính quyền các tỉnh trung du và các tỉnh miền núi.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 04:10

Chất lượng sống nâng cao nhờ cải tiến đột phá trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe
Chất lượng sống nâng cao nhờ cải tiến đột phá trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe

Theo bảng xếp hạng tuổi thọ do Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) thực hiện, người Việt đang đứng thứ 56 trong tổng số 138 nước, đạt tuổi thọ trung bình 75,6 tuổi. Nhiều cải tiến đột phá về chăm sóc sức khỏe trên thế giới được ứng dụng tại Việt Nam đã giúp giải quyết không ít thử thách về y học, kéo dài tuổi thọ và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người Việt.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 04:04

Phan Anh tiếp tục là "người vận chuyển" trong dự án kết nối yêu thương
Phan Anh tiếp tục là "người vận chuyển" trong dự án kết nối yêu thương

Sáng ngày 18/2/2017, MC Phan Anh đã khiến nhiều người không khỏi tò mò khi bất ngờ bật mí: “Tôi đang thực hiện nhiệm vụ “người vận chuyển” tại Đà Nẵng” trong phần truyền hình trực tiếp (live stream) trên facebook cá nhân của mình.

Thứ sáu, 24/02/2017 - 03:00

Tuyệt chiêu “hô biến” nhà sạch bóng đơn giản
Tuyệt chiêu “hô biến” nhà sạch bóng đơn giản

(Dân trí) - “Nhà sạch thì mát…” nên việc dọn dẹp giữ gìn nhà cửa sáng bóng là rất quan trọng. Hơn nữa, dọn dẹp nhà cửa không chỉ giúp ngôi nhà sạch sẽ, ngăn nắp mà còn tạo cảm hứng sống, sự thư giãn cho bạn.

Thứ năm, 23/02/2017 - 03:04

Hầm trú bom trở thành nhà ở của cả triệu người dân Bắc Kinh
Hầm trú bom trở thành nhà ở của cả triệu người dân Bắc Kinh

(Dân trí) - Một “thế giới ngầm” trong lòng đất được xây dựng từ thời kỳ Chiến tranh lạnh ngay bên dưới những con phố sầm uất ở Bắc Kinh. Ngày nay, nó lại trở thành nhà ở của hơn 1 triệu người dân thành phố này.

Thứ năm, 23/02/2017 - 02:21

10 sự thật thú vị ít biết về tỷ phú "lập dị" Jack Ma
10 sự thật thú vị ít biết về tỷ phú "lập dị" Jack Ma

(Dân trí) - Được biết đến như là ông trùm của ngành thương mại điện tử nhưng thậm chí ngay cả chiếc ipad của mình, Jack Ma còn chưa sử dụng thành thạo. Xung quanh vị tỷ phú giàu có và lập dị này là không ít điều thú vị.

Thứ năm, 23/02/2017 - 10:15

Kiếm 30 triệu mỗi đêm ở Hàn Quốc từ việc chỉ ăn và ăn
Kiếm 30 triệu mỗi đêm ở Hàn Quốc từ việc chỉ ăn và ăn

Nghe có vẻ khó tin nhưng chỉ cần ngồi ăn một cách ngon lành, ăn càng nhiều càng tốt là bạn có thể kiếm hàng trăm triệu mỗi tháng.

Thứ năm, 23/02/2017 - 07:59

Muôn kiểu tập thể dục của người Hà Nội
Muôn kiểu tập thể dục của người Hà Nội

(Dân trí) - Tập thể dục từ lâu đã là một thói quen của người dân Hà Nội dù mùa đông hay mùa hè, dù trời nắng hay mưa. Có lẽ, cũng không quá nếu gọi đây là một nét đẹp trong nếp sống của người Thủ đô.

Thứ năm, 23/02/2017 - 05:29

Quảng Ngãi: Ngư dân liên tiếp trúng đậm "lộc biển"
Quảng Ngãi: Ngư dân liên tiếp trúng đậm "lộc biển"

(Dân trí) - Sau tôm hùm nhí và ruốc, trong những ngày qua, ngư dân Quảng Ngãi lại vui mừng khi tiếp tục trúng đậm cá cơm, cá nục. Những chuyến biển đầu năm thuận lợi mang đến không khí vui mừng cho bà con ngư dân.

Thứ năm, 23/02/2017 - 05:00

Khánh thành trường Đèn Đom Đóm thứ 20 tại Hàm Cần
Khánh thành trường Đèn Đom Đóm thứ 20 tại Hàm Cần

Trường mẫu giáo Hàm Cần - ngôi trường Đèn Đom Đóm thứ 20 đã được xây dựng và đưa vào hoạt động chính thức vào tháng 1/2017. Công trình là minh chứng cho nỗ lực không ngừng nghỉ của nhãn hàng Cô Gái Hà Lan chung tay cùng với cộng đồng để vun đắp cho tương lai Việt Nam trong suốt 20 năm qua.

Thứ năm, 23/02/2017 - 04:00

Tranh cãi xung quanh vụ người phụ nữ phải đeo biển “tôi là kẻ trộm”
Tranh cãi xung quanh vụ người phụ nữ phải đeo biển “tôi là kẻ trộm”

(Dân trí) - Hình ảnh một người phụ nữ bị bắt vì tội ăn cắp và phải đeo tấm biển “Tôi là kẻ trộm” trên cổ đang gây ra làn sóng tranh luận dữ dội trong cộng đồng mạng Trung Quốc.

Thứ tư, 22/02/2017 - 02:00

Vườn cảnh tiền tỷ của lão nông chơi cây nổi tiếng Hà thành
Vườn cảnh tiền tỷ của lão nông chơi cây nổi tiếng Hà thành

(Dân trí) - Vườn cây của ông Nguyễn Văn Ngọ đủ loại cây cảnh đặc sắc, có cây được định giá vài trăm triệu, có cây lên tới cả chục tỷ đồng.

Thứ tư, 22/02/2017 - 11:38