Tài xế xe tải nghi cán người đi bộ: Có thể xử lý tội danh nào?

Công an tỉnh Đồng Nai đang tạm giữ tài xế Đ.V.N. (34 tuổi, ở xã Lộc Quang, tỉnh Đồng Nai) để điều tra vụ tai nạn giữa ô tô tải và người đi bộ khiến một người tử vong tại chỗ. 

Theo công an, sáng 9/12, N. lái ô tô tải trên đường ĐT757, tới địa phận xã Tân Hưng (Đồng Nai) thì va chạm với ông Phạm Văn Đực (66 tuổi, người địa phương) đang đi bộ qua đường. Dữ liệu camera cho thấy sau khi va chạm, chiếc xe dừng lại nhưng sau đó vài giây đã tiếp tục cán qua khiến nạn nhân tử vong tại chỗ. 

Dữ liệu hình ảnh được lan truyền trên mạng khiến nhiều người không khỏi phẫn nộ. Độc giả Nguyen Khanh viết: "Không chỉ là tai nạn, cần xem xét dấu hiệu tội giết người". 

"Không có tiền đền cho người ta thì cũng có ai làm gì chúng bay đâu mà tàn ác như vậy, triệt tiêu con đường sống của người khác. Cần nghiêm trị hành vi này", chủ tài khoản SS2023 bình luận. 

"Tài xế thường truyền tai nhau rằng nếu bị va chạm mà nạn nhân còn sống thì phải nuôi, thiệt hại hơn nên thường cố cán cho người khác tử vong. Đây là tư duy hết sức "bệnh hoạn" ác độc không khác gì cầm dao, cầm súng đoạt mạng người khác, chỉ khác công cụ gây án là cái xe", bạn đọc L Dân phẫn nộ. 

Vậy dưới góc độ pháp lý, những vấn đề nào cần làm rõ để xác định trách nhiệm của tài xế xe tải? 

Luật sư Dương Đức Thắng (Giám đốc Công ty Luật Đức Trí Tín, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) đánh giá với những tình tiết hiện có, chưa thể khép tội hay đưa ra bất cứ kết luận nào về trách nhiệm pháp lý đối với tài xế này. Cơ quan điều tra sẽ tiếp tục củng cố hồ sơ, làm căn cứ xem xét xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật. 

Theo ông Thắng, đối với trường hợp này, vấn đề mấu chốt cần được làm rõ là trạng thái tinh thần của tài xế ở thời điểm sau va chạm và ý chí chủ quan của người này khi để phương tiện chèn qua người nạn nhân. Từ đó, có thể dẫn tới 2 tình huống pháp lý như sau: 

Thứ nhất, nếu kết quả xác minh cho thấy sau khi xảy ra va chạm mạnh, tài xế rơi vào trạng thái hoảng loạn, sợ hãi, mất kiểm soát phương tiện dẫn tới việc để phương tiện tiếp tục lăn bánh, chèn lên người và gây ra cái chết cho nạn nhân, hậu quả chết người khi đó được xác định xuất phát từ lỗi vô ý bởi hành vi vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ của tài xế Tân. 

Nếu rơi vào trường hợp này, kết hợp với những hành vi có dấu hiệu vi phạm khác như chuyển làn ẩu, thiếu quan sát, không đảm bảo khoảng cách an toàn hay không tuân thủ các nguyên tắc xử lý khi xảy ra tai nạn, tài xế có thể bị xử lý về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ theo Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015. Với tình tiết định khung làm chết một người, mức phạt cao nhất người phạm tội có thể đối mặt là 5 năm tù. 

Trong trường hợp kết quả xác minh cho thấy tài xế dương tính với chất cấm khi điều khiển phương tiện hoặc không có bằng lái xe phù hợp, mức phạt có thể áp dụng là 3-10 năm tù. 

Thứ hai, nếu kết quả xác minh cho thấy sau khi xảy ra va chạm, nam tài xế chưa rơi vào tình trạng hoảng loạn, mất kiểm soát về tinh thần, biết được việc nạn nhân đã ngã ra nhưng vẫn cố tình điều khiển phương tiện chèn qua, bỏ mặc hậu quả chết người, đây là hành vi có tính chất đặc biệt nguy hiểm và có dấu hiệu của tội Giết người theo Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015. 

"Một người bình thường, có đầy đủ nhận thức và năng lực hành vi cần phải hiểu rằng việc tiếp tục để phương tiện di chuyển, chèn qua khi nạn nhân đã ngã xuống đường là hành vi hết sức nguy hiểm, hoàn toàn có thể tước đoạt ngay lập tức tính mạng của người khác. Bởi vậy, nếu tài xế cố tình để phương tiện di chuyển và cán qua nạn nhân, dù có ý chí nhằm tước đoạt mạng sống của người khác hay không, đây vẫn là hành vi có dấu hiệu của tội Giết người theo Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015", luật sư Thắng bình luận.