Những hiểm hoạ từ đồng ruộng

Trong kì nghỉ hè, một em học sinh phải nhờ đến sự can thiệp của bác sĩ khi bỗng dưng nổi mụn đỏ khắp cả tay vì vô tình nhặt những bao bì thuốc bảo vệ thực vật vương vãi trên bờ đê trong lúc theo cha ra đồng.

Đây là những trường hợp bị thương tích hay nhiễm trùng do sự bất cẩn của con người khi sử dụng những thiết bị hỗ trợ hay thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất nông nghiệp.

Trong những năm gần đây, nhiều trang trại hay nhà vườn không chỉ đơn thuần dùng đèn led để chiếu sáng mà còn sử dụng như một dụng cụ để cải thiện năng suất cây trồng một cách tự nhiên mà không cần sự hỗ trợ nhiều của phân bón hay chất kích thích. Hơn nữa với tính năng tiết kiệm điện năng, giảm thiểu lượng nước bốc hơi hơn đèn chiếu sáng thông thường nên đèn led có vai trò rất lớn trong sản xuất nông nghiệp khi giúp cho người nông dân gia tăng năng suất và cải thiện chất lượng cây trồng.

Tuy nhiên, việc sử dụng công cụ chiếu sáng này cũng gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Giống như tất cả các sản phẩm đèn điện chiếu sáng khác, đèn led cũng phải được lắp đặt và vận hành đúng theo tiêu chuẩn an toàn điện như không đặt trong môi trường ẩm ướt, nóng hay dễ bắt lửa. Tuy nhiên không ít nơi, đặc biệt là trên những cánh đồng trồng rau màu hay hoa, hệ thống điện được lắp đặt một cách sơ sài và không an toàn sử dụng dây dẫn có tiết diện nhỏ, kém chất lượng, dây dẫn điện còn giăng mắc lên cây xanh, để dưới đất, dưới nước hoặc giăng mắc lên các cây gỗ mục…

Chính vì những việc này mà có những tai nạn do điện giật hay cháy nổ mà đôi khi trả giá bằng tính mạng con người. Bên cạnh đó, mặc dù được sản xuất với vỏ ngoài chất liệu tốt như mika, hợp kim nhưng những tác động bên ngoài sản phẩm trong thời gian dài sẽ khiến đèn led bị hư hỏng, vỡ ra gây nguy hiểm cho môi trường và người nông dân nếu không xử lý đúng cách và an toàn. Ở một góc độ khác, việc sử dụng những sản phẩm kém chất lượng cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến môi trường sống và sức khỏe con người.

Sự phát triển trong lĩnh vực hóa học, sinh học đã kéo theo nhiều thay đổi trong việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đã mang lại nhiều mặt tích cực cho cây trồng như bảo vệ cây trồng hoa màu, giúp kiểm soát các loại côn trùng, dịch bệnh, cỏ dại, nấm và các dịch hại không mong muốn khác.

Chính những lợi ích này đã mang lại lợi nhuận cho người nông dân trong những năm gần đây như bảo toàn năng suất cây trồng, duy trì nguồn lương thực cung cấp trong khi sử dụng ít đất canh tác hơn...

Tuy nhiên do bị lạm dụng, thiếu kiểm soát hay bỏ qua những qui định an toàn cho người sử dụng nên mặt tiêu cực của việc sử dụng thuốc đã bộc lộ dần trong thời gian qua. Có những người nông dân khi phun thuốc bảo vệ thực vật mà quên đi những khuyến cáo như phải mặc đồ bảo hộ lao động phù hợp, thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh cá nhân trước, trong và sau khi phun thuốc … nên đã có những hậu quả đáng tiếc xảy ra: ói mửa, ngất xỉu và thậm chí phải đến bệnh viện cấp cứu do thuốc bảo vệ thực vật xâm nhập vào cơ thể qua da, mắt mũi hay miệng.

Ở một góc độ khác, việc không tuân thủ những qui định bảo quản và xử lý bao bì sau khi sử dụng còn ảnh hưởng đến người khác. Bao bì phải thu gom và đưa về đúng nơi qui định để tiêu hủy an toàn, tuyệt đối không được tái sử dụng.

Đây là những nguyên tắc vàng để bảo vệ môi trường và con người. Nhiều thùng rác chứa bao bì thuốc bảo vệ thực vật được đặt bên cạnh những cánh đồng lúa, rau màu nhưng vẫn còn đâu đó những vỏ thuốc, bao bì, chai lọ vương vãi do thói quen bỏ rác không đúng nơi qui định của nhiều người. Chính vì sự bất cẩn này mà nguồn nước, đất hay không khí bị ô nhiễm gây nguy hiểm cho sức khỏe của những người nông dân và ngay cả cộng đồng.

Khoa học và công nghệ mang lại lợi ích cho người nông dân trên những trang trại, nhà vườn hay ruộng lúa nhưng mặt trái của nó cũng ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống con người. Đó là những gì từ thực tế cuộc sống mà trong đó ý thức con người mới là điều quan trọng để giảm thiểu đi những hiểm họa trên vùng đất mà mình đang sinh sống.    

Lê Tấn Thời