Nếu phương tiện công cộng thuận tiện, tôi tự nguyện bỏ xe xăng, xe cá nhân

Tại kỳ họp thứ 28, HĐND TP Hà Nội dự kiến sẽ xem xét nội dung đề nghị ban hành nghị quyết để thay thế Nghị quyết số 47/2024/NQ-HĐND ngày 12/12/2024 quy định thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn. 

Theo đó, UBND TP Hà Nội đề xuất không đầu tư mới và thực hiện đăng ký mới có kiểm soát các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch khi thải bỏ phương tiện giao thông cũ đã hết hạn lưu thông, đặc biệt đối với các phương tiện thuộc sở hữu của tổ chức. Bên cạnh đó, cấm lưu thông xe tải có khối lượng toàn bộ trên 3.500kg sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đồng thời tiến tới cấm ô tô không đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4 lưu thông vào vùng phát thải thấp theo khung giờ/thời điểm hoặc khu vực.

Xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động kinh doanh trên nền tảng ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải bị đề xuất cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp, mô tô, xe gắn máy khác bị đề xuất cấm lưu thông vào vùng phát thải thấp theo khung giờ/thời điểm hoặc khu vực.

Dự kiến từ ngày 1/7/2026 sẽ thực hiện vùng phát thải thấp thí điểm tại một số khu vực trong vành đai 1, gồm 9 phường là Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ.

Trong bối cảnh Hà Nội là một trong những thành phố ô nhiễm hàng đầu thế giới, việc thực hiện đồng thời các biện pháp, trong đó có việc giảm phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch là cần thiết. Tuy nhiên, từ giờ tới thời điểm dự kiến thực hiện là 1/7/2026, cơ quan chức năng sẽ còn hàng loạt "bài toán" nan giải liên quan trực tiếp tới quyền lợi của người dân. 

Bày tỏ quan điểm về chủ trương của thành phố, độc giả Hungthanh cho biết đây là động thái cần thiết, song phải thực hiện đồng bộ với nhiều biện pháp khác để đạt được hiệu quả, tránh ảnh hưởng đời sống người dân. 

"Cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, bao gồm chuyển đổi giao thông công cộng sang xe điện; có chính sách hỗ trợ, huy động nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ, giảm bớt gánh nặng về kinh tế cho người dân bởi không phải ai cũng sẵn tiền để chuyển đổi sang xe điện. Quan trọng nhất, đó là tạm dừng xây nhà cao tầng trong nội đô, đồng thời đưa các cơ quan, trường đại học ra vành đai ngoại thành", người này đưa ra giải pháp. 

Bạn đọc có nickname Xuong Tang cho rằng đường sắt đô thị (metro) sẽ là chìa khóa vàng quyết định chính sách, chủ trương của thành phố có đạt hiệu quả hay không. 

"Cấp bách nhất là phát triển mạng lưới metro, làm sao để hệ thống phát triển nhanh như vũ bão trong 3-5 năm tới, từ đó đảm bảo việc đi lại của người dân. Còn trong tương lai gần (dưới 1 năm tới), nên thí điểm chuyển tất cả xe công nghệ hay giao hàng sang xe máy điện. Đối với xe cá nhân, khi metro đã đáp ứng được phần nào thì có thể tiến tới cấm hoàn toàn ở vùng phát thải thấp, chỉ để xe công nghệ và giao hàng thôi.

Mấu chốt của vấn đề là việc metro có kịp phủ khắp thành phố hay không. Nếu được, việc cấm xe máy cá nhân là khả thi, vừa giảm thiểu mệt mỏi, bớt gánh nặng lên hạ tầng lại giảm bớt tai nạn giao thông", độc giả này bình luận. 

"Tựu chung lại là phải cấm. Hiện xe máy của Việt Nam đã quá nhiều và tăng theo cấp số nhân từng năm", bạn đọc Nguyen Anh Nghi tiếp lời. 

"Thu nhập ở nước ta ở mức trung bình thấp, dân nghèo còn nhiều và hạ tầng còn hạn chế nên xe máy vẫn là phù hợp nhất và chiếm đa số. Nếu cải thiện được hạ tầng và mạng lưới giao thông công cộng thì việc vận động người dân bỏ xe máy sẽ dễ dàng hơn", anh Quang Anh bình luận. 

"Tôi có dịp sang Nhật Bản chơi 1 tuần, để ý đường phố của họ gần như hoàn toàn không có xe máy cá nhân, thi thoảng chỉ có bóng dáng của những nhân viên giao hàng. Người dân chủ yếu di chuyển bằng tàu điện, xe buýt hoặc ô tô cá nhân. Bởi vậy, đường phố của họ thông thoáng, sạch sẽ, không khí trong lành, bầu trời lúc nào cũng xanh ngát. 

Tuy nhiên, để làm được như vậy, họ đã phát triển một hệ thống metro và phương tiện công cộng thuộc hàng siêu đẳng, đảm bảo tiếp cận được mọi ngóc ngách, thuận tiện cho việc đi lại của người dân. Khi nào Việt Nam phát triển được hệ thống giao thông công cộng chỉ cần bằng 30% của Nhật Bản, tôi sẵn sàng bỏ xe máy cá nhân để sử dụng phương tiện công cộng", độc giả Hoàng Linh dẫn chứng. 

Bên cạnh bài toán về hạ tầng và đi lại, vấn đề về kinh tế cũng sẽ là điều cần được tìm ra lời giải trong ít nhất 6 tháng tới. 

Độc giả HungleHR đặt ra bài toán như sau: "Nếu cấm như vậy, người lao động đi vào từ ngoài 9 phường cấm sẽ đi ra sao? Hơn nữa, nhà hiện có 3-4 người dùng xe máy, xe điện mỗi chiếc trung bình khoảng 30-40 triệu đồng thì lấy đâu tiền để đổi xe, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế khó khăn? Còn về phương tiện công cộng, chắc chắn hiện chưa đáp ứng được nhu cầu khổng lồ của người dân". 

"Cấm cũng được, nhưng vấn đề là người lao động thu nhập ở mức trung bình và thấp thì lấy đâu ra một số tiền tương đối lớn để mua xe điện? Mức trợ giá hiện tại còn khá thấp, khó để giúp người dân chuyển đổi ngay lập tức", anh Phạm Văn Đại băn khoăn. 

Đặt ra bài toán từ chính gia đình mình, độc giả Quý Nguyễn nêu vấn đề: "Gia đình tôi 5 người gồm một ô tô, 4 xe máy, xuất phát từ Đông Ngạc (Vành đai 3) đi làm ở phường Ba Đình, Ngã Tư Vọng... đều là những khu vực phát thải thấp, nghĩa là nếu không đổi xe thì không đi làm được, nhưng nguồn lực đâu để đổi cùng lúc nhiều xe như vậy? Trong khi có những xe vừa mới mua và cả ô tô là phương tiện đắt tiền.

Và nếu bỏ xe máy thì phương tiện công cộng nào đáp ứng được nhu cầu đi lại của chúng tôi? Nếu tàu điện đáp ứng được và tốt hơn thì không cấm chúng tôi cũng tự bỏ xe xăng, xe cá nhân".