Vụ Formosa: “Chất ô nhiễm vẫn tồn lưu trong trầm tích mặt đáy biển”

Dân trí Trao đổi với PV Dân trí, GS Mai Trọng Nhuận- nguyên Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng chất ô nhiễm mà Formosa thải ra tồn lưu trong trầm tích mặt đáy biển nên việc lựa chọn công nghệ xử lý cần dựa vào các kết quả đánh giá mức độ và phạm vi ô nhiễm.
>>Vụ cá chết: Thiệt hại thực tế của người dân là bao nhiêu?
>>Formosa xả độc tố khiến cá chết, cam kết bồi thường 500 triệu USD


GS Mai Trọng Nhuận (Ảnh nhân vật cung cấp)

GS Mai Trọng Nhuận (Ảnh nhân vật cung cấp)

Phóng viên: Ông đánh giá thế nào về nỗ lực, quyết tâm của Chính phủ, Bộ Tài nguyên-Môi trường và các bộ, ngành liên quan trong việc tìm ra nguyên nhân dẫn tới hiện tượng hải sản chết hàng loạt, cũng như chỉ rõ thủ phạm gây ra việc đó là Formosa?

Giáo sư Mai Trọng Nhuận: Đây là một sự cố môi trường biển lớn nhất và nghiêm trọng nhất, lần đầu tiên xảy ra tại Việt Nam. Phạm vi xảy ra sự cố môi trường biển rất rộng kéo dài trên 4 tỉnh có đặc điểm địa hình, hải văn, khí tượng phức tạp.

Từ khi xảy ra sự cố môi trường, Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường và các bộ, ban ngành liên quan để tiến hành khẩn trương, bài bản, khách quan, khoa học, chặt chẽ, đúng pháp luật, kết hợp đồng bộ nhiều phương pháp với sự huy động tham gia đông đảo của các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành trong và ngoài nước để đánh giá toàn diện nguyên nhân gây ra hiện tượng hải sản chết.

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan nỗ lực thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và đạt được kết quả như hôm nay. Kết quả này là thành công thể hiện bản lĩnh và cam kết của Chính phủ với nhân dân Việt Nam và cộng đồng quốc tế.

Sau khi kết luận được Chính phủ công bố, theo ông, những công việc cần phải làm ngay để khắc phục sự cố môi trường này là gì?

Thứ nhất, theo tôi là phải tiếp tục triển khai các giải pháp ổn định đời sống, sản xuất, kinh doanh của người dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng; tiếp tục thực hiện giám sát quy trình sản xuất và xả thải của nhà máy để đảm bảo không xảy ra sự cố tương tự.

Thứ hai, xác định mức độ ô nhiễm và khoanh vùng ô nhiễm môi trường biển để công bố thông tin cho nhân dân được biết, đánh giá mức độ suy thoái của hệ sinh thái và tài nguyên sinh vật, đồng thời khẩn trương đánh giá tổng thể thiệt hại kinh tế - xã hội, tài nguyên, môi trường do sự cố và triển khai công tác bồi thường cho người dân ven biển bốn tỉnh miền Trung.

Thứ ba là tiến hành các giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường biển, hồi phục các hệ sinh thái quan trọng và các giải pháp đảm bảo môi trường biển an toàn lâu dài, áp dụng công nghệ giám sát môi trường tại các khu vực trọng điểm nhằm ngăn ngừa những sự cố môi trường tương tự xảy ra trong tương lai; xây dựng giải pháp nâng cao năng lực của hệ thống để ứng phó tốt hơn các sự cố môi trường tương tự nếu chúng xảy ra trong tương lai.

Về lâu dài, cần xây dựng và thực hiện kế hoạch quốc gia ứng phó các sự cố/thảm hoạ môi trường; thành lập Ủy ban Quốc gia ứng phó với tình huống khẩn cấp, trong đó có những tình huống khẩn cấp quốc gia liên quan đến môi trường, thiên tai...

Với công nghệ hiện nay, chúng ta có thể xử lý triệt để vấn đề ô nhiễm do Formosa gây ra hay không và phải mất thời gian khoảng bao lâu?

Theo kết quả quan trắc môi trường biển hàng ngày được công bố trên báo đài trong những tháng vừa qua đã cho thấy các thông số ô nhiễm môi trường nước biển đã trở về trong ngưỡng cho phép theo Quy chuẩn kỹ thuật môi trường quốc gia.

Nhưng chất ô nhiễm do sự cố môi trường này vẫn tồn lưu trong trầm tích mặt đáy biển. Việc lựa chọn công nghệ xử lý trầm tích biển bị ô nhiễm cần dựa vào các kết quả đánh giá mức độ và phạm vi ô nhiễm đang được tiến hành. Kinh nghiệm xử lý sự cố môi trường của các nước trên thế giới cho thấy việc này đòi hỏi nguồn lực, kinh phí và thời gian dài.

Vấn đề cần đặc biệt lưu ý là phải nghiên cứu và áp dụng các giải pháp hồi phục các hệ sinh thái (như san hô, cỏ biển,...), tài nguyên sinh vật bị tổn thương do sự cố môi trường này. Việt Nam đã có kinh nghiệm trong việc phục hồi rạn san hô qua các dự án trồng mới tại Phú Quốc và Cù Lao Chàm. Việc tổ chức thực hiện, chăm sóc phục hồi để san hô có thể sống khoẻ cần khoảng thời gian từ 5 đến 10 năm. Nhưng có thể cần tới khoảng 50 năm để hồi phục hoàn toàn hệ sinh thái san hô....

Trong thời gian tới, chúng ta cần tăng cường công tác quản lý để không xảy ra sự cố môi trường thông qua giám sát, kiểm soát quy trình vận hành hệ thống xử lý chất thải, việc thực hiện các yêu cầu của các cơ quan quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường và tài nguyên cũng như chất lượng nước thải trước khi thải ra môi trường.

Đến nay chưa có thống kê thiệt hại thực tế mà người dân 4 tỉnh miền Trung phải gánh chịu từ sự việc Formosa gây ô nhiễm là bao nhiêu
Đến nay chưa có thống kê thiệt hại thực tế mà người dân 4 tỉnh miền Trung phải gánh chịu từ sự việc Formosa gây ô nhiễm là bao nhiêu

Ông có cho rằng đồng thời với việc xử lý ô nhiễm trên biển thì Việt Nam cần tiến hành rà soát, đánh giá lại toàn bộ nhà máy, công nghệ mà Formosa đang sử dụng, xử lý nước thải ra biển như thế nào hay không? Thậm chí mời cả các tổ chức uy tín quốc tế vào đánh giá việc này?

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã kết hợp với các ban ngành, các nhà khoa học để thực hiện nhiệm vụ này. Kết quả các nhà khoa học đã đánh giá công nghệ sản xuất, xử lý chất thải, phòng ngừa sự cố và xây dựng các kế hoạch, yêu cầu cụ thể để khắc phục tồn tại, đảm bảo không xảy ra sự cố môi trường tương tự trong tương lai.

Cần kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải vào vùng ven biển để đảm bảo nước thải được xử lý triệt để trước khi thải ra môi trường, dựa vào cả nồng độ chất ô nhiễm và tổng tải lượng nước thải; ngăn chặn kịp thời các nguồn thải vượt tiêu chuẩn/quy chuẩn môi trường vào môi trường biển.

Các cơ quan quản lý về môi trường cần thanh tra, kiểm tra, quan trắc và giám sát chất lượng môi trường và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường để đảm bảo không xảy ra sự cố môi trường như vừa qua.

Theo ông có nên thành lập một uỷ ban hoặc tổ chức giám sát toàn bộ quá trình xử lý ô nhiễm, khắc phục sự cố và trách nhiệm của Formosa trong việc này?

Từ kinh nghiệm điều tra nguyên nhân của sự cố môi trường, Chính phủ và Nhà nước cần làm rõ trách nhiệm của các cơ quản quản lý nhà nước về quản lý, giám sát các sự cố môi trường; cần thành lập một uỷ ban hoặc tổ chức giám sát toàn bộ quá trình xử lý ô nhiễm, khắc phục sự cố và trách nhiệm của Formosa trong việc này. Mặt khác cần xây dựng và tổ chức thực hiện Kế hoạch quốc gia về ứng phó sự cố môi trường đến năm 2030 và Thành lập Ủy ban Quốc gia ứng phó với tình trạng khẩn cấp để tổ chức triển khai việc quản lý các sự cố môi trường tương tự.

Xin cảm ơn ông!

Thế Kha (thực hiện)

MỚI NHẤT
Hà Nội: Hoảng loạn vì cột điện bất ngờ bốc cháy dữ dội
Hà Nội: Hoảng loạn vì cột điện bất ngờ bốc cháy dữ dội

(Dân trí) - Khoảng 20h ngày 1/7, một cây cột điện trong ngõ số 113, đường Yên Hòa (phường Yên Hòa, Cầu Giấy – Hà Nội) đã bất ngờ bốc cháy dữ dội khiến nhiều người dân hoảng loạn. Hậu quả, nhiều dây điện và hộp chứa đồng hồ điện bị ngọn lửa thiêu rụi, gây mất điện tại khu vực này.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 11:18

Người phụ nữ nước ngoài rơi từ tầng 8 chung cư, tử vong tại chỗ
Người phụ nữ nước ngoài rơi từ tầng 8 chung cư, tử vong tại chỗ

(Dân trí) - Sau khi đốt sạch hộ chiếu và giấy tờ tuỳ thân, người phụ nữ mang quốc tịch Philippines ra ban công căn hộ chung cư rồi bất ngờ rơi từ tầng 8 xuống đất, chết tại chỗ.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 11:10

Hướng dẫn viên người Hoa nói cố đô Huế thuộc TQ
Hướng dẫn viên người Hoa nói cố đô Huế thuộc TQ

Một hướng dẫn viên trẻ đang thuyết minh trên xe thì bị người TQ giật mic, bảo "Biển Đông là biển Nam TQ". Một người Hoa khác giới thiệu "cố đô Huế giống kiến trúc TQ vì trước đây khu vực này là của Trung Hoa".

Thứ sáu, 01/07/2016 - 09:25

Ô tô 4 chỗ tông xe tải, tài xế kẹt trong ghế lái
Ô tô 4 chỗ tông xe tải, tài xế kẹt trong ghế lái

(Dân trí) - Hai xe đang lưu thông ngược chiều nhau trên quốc lộ 50 thì bất ngờ ô tô 4 chỗ tông mạnh vào hông xe tải. Sau đó tài xế xe 4 chỗ bị kẹt trong ghế lái nên người dân phải cạy cửa xe đưa đi cấp cứu.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 08:06

4 xe máy bất ngờ bốc cháy dữ dội tại Đại học Quốc gia Hà Nội
4 xe máy bất ngờ bốc cháy dữ dội tại Đại học Quốc gia Hà Nội

(Dân trí) - Sau tiếng nổ khá lớn, 4 chiếc xe máy đang để ở nhà xe của Trung tâm phát triển nằm trong khuôn viên trường Đại học Quốc gia Hà Nội bốc cháy dữ dội. Chỉ trong chốc lát, ngọn lửa đã thiêu rụi cả 4 chiếc xe này.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 07:33

Nạp thẻ, trả phí tự động như điện thoại trên cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình
Nạp thẻ, trả phí tự động như điện thoại trên cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình

(Dân trí) - Hoạt động thu phí không dừng sử dụng công nghệ RFID (ETC) trên cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình được thử nghiệm từ hôm nay (1/7). Với công nghệ ETC lần đầu tiên được áp dụng tại Việt Nam, chủ phương tiện được cấp miễn phí thẻ E-tag và kích hoạt tài khoản nạp tiền như điện thoại để trả phí tự động.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 06:49

"6 tháng tinh giản 10.000 biên chế vẫn là quá thấp"
"6 tháng tinh giản 10.000 biên chế vẫn là quá thấp"

(Dân trí) - Bộ trưởng Nội vụ Lê Vĩnh Tân cho biết, 6 tháng đầu năm, cả nước thực hiện tinh giản được 10.000 biên chế. Con số này được đánh giá là… rất thấp so với yêu cầu giảm 1,5% biên chế mỗi năm (tương đương 40.000 người)…

Thứ sáu, 01/07/2016 - 04:55

Hàng nghìn tỷ đổ vào cá độ mùa EURO chứng tỏ tiền đọng trong dân rất lớn
Hàng nghìn tỷ đổ vào cá độ mùa EURO chứng tỏ tiền đọng trong dân rất lớn

(Dân trí) - Bộ trưởng Công an Tô Lâm thốt lên như thế tại phiên họp Chính phủ chiều 1/7 khi nói về tình hình trật tự xã hội. Thượng tướng Tô Lâm phân tích, hàng nghìn tỷ đồng cá độ đổ vào mùa bóng đá năm nay, hàng nghìn tỷ đồng các tổ chức kinh doanh đa cấp huy động được dễ dàng… cho thấy lượng tiền tồn đọng trong dân rất lớn.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 04:51

Tướng Thước: Formosa gây thiệt hại đến đâu phải đền bù đến đó
Tướng Thước: Formosa gây thiệt hại đến đâu phải đền bù đến đó

(Dân trí) - “Bất kể ai gây ra hậu quả nặng nề như vậy đều phải bị xử lý thích đáng theo pháp luật. Nhà nước không được nhân nhượng, du di cho đối tượng gây ra thảm họa môi trường ở biển miền Trung. Thiệt hại đến đâu, họ phải đền bù đến đó”, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước trao đổi với PV Dân trí.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 03:41

Cháy sát chợ Bình Tây, tiểu thương nháo nhào chạy tài sản
Cháy sát chợ Bình Tây, tiểu thương nháo nhào chạy tài sản

(Dân trí) - Ngọn lửa bùng lên tại cửa hàng buôn bán hoa vải, cây lá nhựa, sau đó lan sang các ki ốt kế bên khiến hàng chục tiểu thương hốt hoảng di chuyển tài sản.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 02:34

Tìm thấy thi thể cuối cùng trong vụ lật xuồng trên hồ thủy điện
Tìm thấy thi thể cuối cùng trong vụ lật xuồng trên hồ thủy điện

(Dân trí) - Ngày 1/7, lực lượng cứu hộ tỉnh Lâm Đồng cho biết, đơn vị đã tìm thấy thi thể cuối cùng trong số 3 nạn nhân bị mất tích sau vụ lật xuồng trên hồ thủy điện Đại Ninh (huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng) xảy ra ngày 25/6.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 01:00

Rừng đặc dụng “chảy máu”: An ninh rừng mất ổn định
Rừng đặc dụng “chảy máu”: An ninh rừng mất ổn định

(Dân trí) - Liên quan đến vụ rừng đặc dụng trong Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông bị khai thác trái phép, qua kiểm tra của ngành chức năng, tình hình an ninh rừng trong khu vực này còn mất ổn định. Đã có hàng chục cây gỗ bị đốn hạ, con số vượt xa so với báo cáo của Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 12:50

ĐÁNG QUAN TÂM
Ngư dân mong biển sạch trở lại, để tàu thuyền lại tấp nập ra khơi
Ngư dân mong biển sạch trở lại, để tàu thuyền lại tấp nập ra khơi

(Dân trí) - Sau khi Chính phủ công bố thủ phạm gây ra tình trạng cá chết thời gian qua, ngư dân các tỉnh miền Trung rất phấn khởi vì sự thật đã được làm sáng tỏ. Tuy nhiên điều mà ngư dân mong muốn nhất là Nhà nước sớm có biện pháp khắc phục môi trường biển, để bà con phấn khởi vươn khơi, đem về những tàu cá sạch.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 10:58

Hà Nội làm rõ phát ngôn “thô lỗ” của Phó Tổng Giám đốc Công ty Đường sắt
Hà Nội làm rõ phát ngôn “thô lỗ” của Phó Tổng Giám đốc Công ty Đường sắt

(Dân trí) - Thành ủy Hà Nội vừa chỉ đạo UBND TP làm rõ, báo cáo những vấn đề liên quan đến việc ông Trần Anh Tú - Phó Tổng Giám đốc Cty TNHH Một thành viên Đường sắt Hà Nội có những phát ngôn “thô lỗ” khi nói về dự án xe buýt nhanh Yên Nghĩa - Kim Mã.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 10:46

Thủ tướng: Lên kế hoạch sử dụng 11.500 tỷ đền bù của Formosa
Thủ tướng: Lên kế hoạch sử dụng 11.500 tỷ đền bù của Formosa

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc giao Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng cùng chỉ đạo để cuối tháng 7 xây đựng dược phương án xử lý khoản tiền 11.500 tỷ đồng đền bù của Formosa sao cho hiệu quả.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 10:23

Thí sinh, phụ huynh trong "cuộc đua" THPT quốc gia 2016
Thí sinh, phụ huynh trong "cuộc đua" THPT quốc gia 2016

(Dân trí) - Sáng nay 1/7, hầu hết các thí sinh THPT quốc gia 2016 dự thi tại cụm số 3 tại ĐH Thủy Lợi (Hà Nội) được phụ huynh đưa đến tận nơi. Sau khoảnh khắc chia tay nơi công trường, cả phụ huynh và thí sinh bắt đầu khoảng thời gian căng thẳng trong "cuộc chạy đua" quan trọng nhất sau 12 năm ăn học.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 10:21

Công an Hà Nội điều tra động cơ chiếu tia laser vào máy bay
Công an Hà Nội điều tra động cơ chiếu tia laser vào máy bay

(Dân trí) - Công an TP Hà Nội vừa được yều cầu điều tra, làm rõ động cơ, mục đích, đối tượng thực hiện các vụ chiếu tia laser vào máy bay, xảy ra trên địa bàn từ tháng 2/2016 đến nay, để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 10:04

Liệt sĩ CASA-212: Cha ra đi khi con mới chào đời!
Liệt sĩ CASA-212: Cha ra đi khi con mới chào đời!

(Dân trí) - Cùng với những người đồng đội trong phi hành đoàn CASA- 212, 19h tối 30/6, tro cốt Thiếu tá Lê Văn Đình đã về đến gia đình, quê hương phường Đại Yên, TP Hạ Long, Quảng Ninh.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 09:07

"Truy" sai phạm của Sở Tài nguyên và Môi trường Đắk Lắk
"Truy" sai phạm của Sở Tài nguyên và Môi trường Đắk Lắk

(Dân trí) - Vừa qua, Thanh tra tỉnh Đắk Lắk đã có kết luận về những sai phạm tại Sở Tài nguyên và Môi trường (TNMT) tỉnh khi bỏ ra hàng chục tỷ đồng để mua sắm các trang thiết bị không đúng nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ và không được đem ra sử dụng. Đồng thời, Sở này còn để xảy ra tình trạng bị nhà thầu lừa tiền dẫn đến mất 2 tỷ đồng tiền ngân sách.

Thứ sáu, 01/07/2016 - 08:06

Hành trình truy tìm chất kịch độc dưới đáy biển
Hành trình truy tìm chất kịch độc dưới đáy biển

(Dân trí) - Để tìm ra thủ phạm Phenol, Xyanua… kết hợp với Hydroxit sắt tạo thành hỗn hợp kịch độc “hút” hết oxy trong nước biển khiến hải sản chết đồng loạt, khoanh vùng đối tượng xả thải và truy ra lò luyện cốc của Formosa, các nhà khoa học đã phải qua hành trình đi ngược theo dấu vết dưới đáy biển…

Thứ sáu, 01/07/2016 - 07:00

Vụ cá chết: Thiệt hại thực tế của người dân là bao nhiêu?
Vụ cá chết: Thiệt hại thực tế của người dân là bao nhiêu?

(Dân trí) - Luật sư Nguyễn Văn Hậu - Phó Chủ tịch Hội luật gia TPHCM - đặt câu hỏi như vậy trước việc Formosa cam kết bồi thường xử lý ô nhiễm và phục hồi môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung của Việt Nam với tổng số tiền 500 triệu USD (tương đương trên 11.500 tỷ đồng).

Thứ sáu, 01/07/2016 - 05:00

Cả làng dùng lưới tìm học sinh chết đuối dưới biển
Cả làng dùng lưới tìm học sinh chết đuối dưới biển

(Dân trí) - Nhận được tin báo một học sinh lớp 8 chết đuối dưới biển, cả làng đã huy động nhiều thợ lặn và đội kéo rùng (còn gọi lưới kéo) để tìm học sinh này.

Thứ năm, 30/06/2016 - 10:55

Mỗi ngày TPHCM tăng... 1.000 xe máy
Mỗi ngày TPHCM tăng... 1.000 xe máy

(Dân trí) - Ông Nguyễn Ngọc Tường - Phó Ban chuyên trách Ban An toàn giao thông TPHCM cho biết, phương tiện cá nhân ở TPHCM tăng nhanh trong khi chưa có giải pháp nào kéo giảm. Mỗi ngày TPHCM tăng 1.000 xe máy, 180 ô tô. Trong khi đó, theo Cục CSGT thì 80% TNGT do mô tô, xe máy gây ra.

Thứ năm, 30/06/2016 - 10:46

Lật ghe gần nơi 9 học sinh chết đuối, 1 người tử vong
Lật ghe gần nơi 9 học sinh chết đuối, 1 người tử vong

(Dân trí) - Khoảng 7h30 ngày 30/6, trên sông Trà Khúc đoạn qua xã Nghĩa Dũng, TP Quảng Ngãi, xảy ra vụ lật ghe khi đang vận chuyển phân bón từ bờ ra bãi bồi giữa sông. Hậu quả một lão nông 52 tuổi tử nạn.

Thứ năm, 30/06/2016 - 10:42