Hưởng ứng Cuộc thi Bác Hồ với các dân tộc thiểu số, các dân tộc thiểu số với Bác Hồ kính yêu:

Chuyện Bác Hồ với cha con thủ lĩnh Vương Chí Sình

Dân trí Ngày 22/8/2012, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Giàng Seo Phử đã ký Quyết định số 197/QĐ-UBDT thành lập Ban Tổ chức Cuộc thi ''Bác Hồ với các dân tộc thiểu số; các dân tộc thiểu số với Bác Hồ kính yêu''.

Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền - Ủy ban Dân tộc Chu Tuấn Thanh là thành viên trong Ban Giám khảo Cuộc thi cho biết: ''Đến nay, Ban Tổ chức đã nhận được nhiều bài dự thi có giá trị''. Được sự đồng ý của Ban Tổ chức, chúng tôi xin trích giới thiệu tới bạn đọc một trong những bài dự thi của tác giả Đinh Đức Cần.

 

***

Hoàn cảnh, xuất thân và quá trình trở thành thủ lĩnh vùng Mèo Đồng Văn

 

Đại đoàn kết dân tộc là trụ cột quan trọng bậc nhất trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời là phương châm chiến lược của Cách mạng Việt Nam. Có vô vàn những câu chuyện, sự kiện,văn bản... về sự quan tâm, tình cảm Bác dành cho đồng bào dân tộc thiểu số và vùng dân tộc miền núi, chiến khu Cách mạng Cao Bắc Lạng, Hà Tuyên Thái; về những nhân sỹ, trí thức, người tài năng, nổi tiếng theo Bác về với Cách mạng. Trong đó chuyện cha con Vua Mèo Vương Chí Sình là câu chuyện dài nhiều tình tiết ly kỳ, hấp dẫn nhất, đã làm tốn bao giấy mực.
 
Vua Mèo Vương Chính Đức.
Vua Mèo Vương Chính Đức. 
 

Tác giả loạt phóng sự tư liệu lịch sử này thấy mình có trách nhiệm phải chia sẻ, công bố những tư liệu đã cố gắng tìm hiểu, ghi chép, đối chiếu qua các văn bản, tài liệu lịch sử, cá nhân có liên quan với các sự kiện... mà hầu hết lần đầu tiên được công bố đối với bạn đọc. Tác giả mong muốn góp phần làm sáng tỏ sự thật điều mà lịch sử, xã hội và bạn đọc luôn trông đợi...

 

Nói tới khái niệm ''vùng Mèo'' phải được hiểu không chỉ có 4 huyện núi đá Hà Giang, mà còn bao gồm một phần đất phía Nam tỉnh Vân Nam và Quảng Tây Trung Quốc giáp Việt Nam. Sau cuộc khởi nghĩa chống nhà Thanh thất bại, quân binh Mèo rút lui về miền Nam Vân Nam Trung Quốc lập Thủ phủ Khai Hoa (hoa nở-tiếng mèo: pas Tơv kha). Nhà Thanh tiếp tục truy đuổi chiếm phủ Khai Hoa rồi đổi tên thành Khai Hoá (khai mở văn minh). Nghĩa quân rút về Đường Thượng (nay thuộc huyện Yên Minh-Hà Giang) tôn Sùng Chứ Đa làm thủ lĩnh.

 

Sùng Chứ Đa tự xưng là Thuận thiên Chủ, chia xã hội Mèo thành 4 cấp: Thiên chủ, nguyên soái, đầu binh và trưởng thôn. Xoá hết chế độ dòng họ Mèo do người cầm quyền dòng họ là thủ lĩnh, Sùng tập trung quyền lực vào cá nhân. Do vậy không được lòng thủ lĩnh các dòng họ khác. Họ bàn nhau lật đổ Sùng, giao cho họ Đào đang sống ở Phó Cáo thực hiện.

 

Họ Đào là họ của vợ Sùng nên dễ tiếp cận với lãnh chúa hơn. Họ Đào thuê hiệp thợ đang xây dinh thự cho Sùng và đã giết được Sùng vào mồng 2 tết năm 1827.
 
Vương Chí Sình và con trai.
Vương Chí Sình và con trai.

 

Đương thời Sùng Chứ Đa sử dụng một thanh niên trai trẻ thông minh là Vàng N´jiên N´tor (Vàng Zền Tơ) làm Đổng lý văn phòng. Khi Sùng bị hạ sát, Zền Tơ chạy sang Pa Pú thuộc huyện Ma Lập Pha, Vân Nam Trung Quốc lánh nạn. Tại đây, Tơ được nhà họ Lý thương tình gả con gái cho. Khi tình hình đã êm ắng, họ chuyển về đất Sà Phìn - nơi lối rẽ Xà Phìn đi Lũng Cú. Họ có 2 con trai là Vàng Pá Tro và Vàng Giống Lồng (nhiều sách viết là Vàng Dúng Lùng - vì nghe âm tiếng Mông rất khó, tôi phải nhờ cụ Sơn đọc từng nguyên âm, phụ âm để ghi, cụ Sơn có tên mèo là Vàng Giống Sính).Viết và đọc theo chữ và âm Hán Vàng Giống Lồng là Vương Chính Đức- sinh năm 1865 tại Pá Tró (tức con gấu) Sà Phìn.

 

Lúc ông Zền Tơ mất, Đức mới 12-13 tuổi. Nhà Đức nghèo xơ xác. Ngày ngày Đức đi lang thang gặp đám ma, đám cưới thì xin vào thổi khèn, múa võ để kiếm cơm. Bộ quần áo lanh bố mẹ may cho rách te tua, Đức lấy đá đột thành lỗ rồi dùng dây rừng túm lại che chỗ rách. Tới khi rách quá Đức mới chịu về nhà để mẹ vá cho, rồi lại biến đi. Để buộc chân Đức quy gia, bà Lý mang sính lễ sang bản Lũng Hòa, Sà Phìn hỏi con gái nhà họ Sùng làm vợ Đức. Song chứng nào tật nấy, ngay cả khi đã có con, gia đình cũng không ngăn được máu giang hồ của Đức. Đức có tài thổi khèn, múa võ rất giỏi, nên đi đâu cũng được yêu mến chào đón (chả thế mà ông có tới 3 bà vợ).

 

Khi quân Cờ đen của tướng Lưu Vĩnh Phúc rút đi năm 1885 chỉ còn 3 nhóm tàn quân ở lại: Lương Tam Kỳ giữ đất Tả Châu Định Hoá,Tuyên Quang. Hoàng Sùng Anh chiếm giữ Bảo Thắng, Bảo Nhai, Bảo Sen, Lào Cai, Yên Bái. Hà Quốc Trường chiếm đất Hà Giang.

 

Khi quân Pháp tấn công lên vùng dân tộc nhằm mở rộng bộ máy cai trị, chúng gặp phải sự kháng cự quyết liệt của lực lượng các thủ lĩnh Mèo, Thái, Tày.

 

Một trong số đó là thủ lĩnh mèo Vừ Phái Lồng - chiếm cứ một dải đất rộng lớn từ Nam Vân Nam Trung Quốc sang vùng núi đá Hà Giang. Sau khi đánh bại chúa Bảo Lạc lấy lại vùng đất của người Mèo, ông đã cho mở đường đi Mông Tự -Vân Nam, đường Bách Xác Quảng Tây xuống Cao Bằng, Hà Giang lưu thông buôn bán. Dân Mèo khi ấy thừa thãi hàng hoá, làm ăn phát đạt, no đủ.
 
Gia đình Vua Mèo Vương Chính Đức.
Gia đình Vua Mèo Vương Chính Đức.
 
Bờ tường vững chãi bao quanh nhà Vua Mèo.
Bờ tường vững chãi bao quanh nhà Vua Mèo.

 

Khi biết tin quân Pháp sẽ trở lại đánh lên Hà Giang, Hà Quốc Trường lo sợ cho mời Vừ Phái Lồng đến để bàn phối hợp đánh Pháp. Sau khi đánh bật quân Pháp khỏi vùng Mèo, Hà Quốc Trường đã phản bội giết chết Vừ.

 

Do chủ quan, tin vào sự thành thực của Trường, Vừ cưỡi la chỉ có 2 hộ vệ đủng đỉnh từ Linh Cảm bên kia sông Nho Quế đến gặp Trường. Vừa xuống la trước cửa thành Đồng Văn, ông bị lính của Trường chém chết.

 

Sau khi Vừ chết, Trường cho tàn quân Cờ đen mà đa phần là dân đầu trộm đuôi cướp, lục lâm thảo khấu tràn xuống vùng Mèo bắt bớ, cướp của, chém giết, hãm hiếp, cướp trẻ con mang sang Trung Quốc bán lấy tiền uống rượu, áp đặt chế độ hà khắc, đàn áp và phá bỏ các tập tục truyền thống của người Mèo.

 

Không chịu nổi sự o ép, các thủ lĩnh Mèo tập hợp lại thành lập Đảng ''Hươu Nai'' dưới sự lãnh đạo của Vàng Dí Tủa. Nghĩa quân rút vào rừng sâu, dựa vào thế núi non hiểm trở chống lại Hà Quốc Trường. Vương Chính Đức là một trong những thủ lĩnh dòng họ của nghĩa quân đó. Ông là thủ lĩnh giỏi khèn, giỏi võ, can trường, thông minh được nghĩa quân tin cậy, thán phục. Ở trong rừng sâu thiếu thốn, đói khát nên có một lần Vàng Dí Tủa đang đêm ghé qua nhà thăm vợ con.

 

Thấy chồng ốm yếu, vợ Tủa mời thầy thuốc đến thăm bệnh. Do ăn nhiều thứ củ, quả, lá rừng nên Tủa mắc đường tiêu hoá, chướng bụng. Sau khi tẩy độc, thầy thuốc dặn ông giữ gìn kiêng khem nghiêm nghặt, ăn uống từ từ từng tí một. Lúc đó đang mùa ngô chín (từ cụ Sơn dùng), thương chồng, vợ Tủa luộc ngô và đồ mèn mén để ông ăn và mang vào rừng. Do quá đói ông đã ăn quá no, nên đứt ruột mà chết.

 

Sau cái chết của Vàng Dí Tủa, Vương Chính Đức được suy tôn lên làm thủ lĩnh. Lên cầm quyền, thủ lĩnh họ vương khôi phục lại thiết chế dòng họ truyền thống của xã hội Mèo, dựa vào sự cố kết các dòng họ trong sự thống nhất chặt chẽ. Ông củng cố lực lượng, không chịu thế bị động trong rừng sâu. Một mặt ông chuẩn bị tấn công, đồng thời chỉ thị, truyền lệnh cho các dòng họ Mèo rằng: Khi nghĩa quân nổ súng, các gia đình Mèo có quân Trường ở, hãy vùng dậy dùng mọi vũ khí, dụng cụ, tìm mọi cách giết chúng. Khi nghĩa quân nổ súng tiến vào Linh Cảm bên kia sông Nho Quế, chỉ trong vài đêm quân của Trường bị sát hại nhanh chóng bằng tên độc, súng kíp, cắt cổ... Các toán quân đầu đuôi, sau trước không ứng cứu được cho nhau.

 

Hà Quốc Trường cùng vợ con chạy thục mạng về Quảng Tây bên kia biên giới (có tài liệu nói là Trường bị giết chết). Chấm dứt mộng xưng hùng xưng bá, mưu toan chiếm dải đất từ châu Vân Sơn, Vân Nam Trung Quốc kéo dài tới các huyện núi đá Hà Giang. Ngoài ra, ông Vương còn có công bang giao, gắn kết với người Mèo ở Trung Quốc, tích trữ lương thảo, súng đạn tính kế lâu dài. Cuộc chiến vũ trang đánh Pháp của người Mèo hai bên biên giới Việt - Trung từ 1909 -1913 là một mimh chứng cho tầm nhìn chiến lược của ông.

 

Đinh Đức Cần

(Còn nữa)

MỚI NHẤT
Cả ba miền đều nắng nóng
Cả ba miền đều nắng nóng

(Dân trí) - Áp thấp phía tây kết hợp với hiệu ứng phơn gây nắng nóng cục bộ tại miền Bắc và các địa phương miền Trung; có nơi trên 38 độ C. Khu vực Nam bộ những ngày này trời cũng như "đổ lửa"

Thứ bảy, 20/04/2013 - 08:15

Phát hiện thi thể hai cụ già cột chặt vào nhau trên biển Nha Trang
Phát hiện thi thể hai cụ già cột chặt vào nhau trên biển Nha Trang

(Dân trí) - 14 giờ chiều 19/3, người dân phát hiện xác hai người nam nữ lớn tuổi, cột chặt vào nhau bằng dây vải màu xanh, chết nổi trên mặt biển sát bờ tại khu vực Đường Đệ, phường Vĩnh Hòa, TP Nha Trang (Khánh Hòa).

Thứ bảy, 20/04/2013 - 08:12

Người Trung Quốc phun thuốc gì vào khóm non?
Người Trung Quốc phun thuốc gì vào khóm non?

Ngày 19/4, Công an Tiền Giang xác nhận cơ quan chức năng đang điều tra trường hợp 2 người Trung Quốc và nhiều người Việt Nam pha chế các loại phân, thuốc lạ có nguồn gốc từ Trung Quốc để phun vào trái khóm non ở huyện Tân Phước.

Thứ bảy, 20/04/2013 - 07:51

Tắm sông, hai học sinh lớp 4 chết đuối
Tắm sông, hai học sinh lớp 4 chết đuối

(Dân trí) - Trưa 18/4, tại thôn 4, xã Sơn Thọ, huyện Vũ Quang (Hà Tĩnh) xảy ra vụ đuối nước thương tâm khiến 2 học sinh lớp 4 tử vong.

Thứ bảy, 20/04/2013 - 07:04

Người dân đổ ra biển “xả hơi” ngày lễ
Người dân đổ ra biển “xả hơi” ngày lễ

(Dân trí) - Được nghỉ lễ, kèm theo thời tiết nóng nắng nên nhiều người đổ ra biển để “giải nhiệt”, “xả hơi” ngày lễ.

Thứ bảy, 20/04/2013 - 07:01

Hà Nội trang bị súng bắn đạn cao su đa năng cho Cảnh sát khu vực
Hà Nội trang bị súng bắn đạn cao su đa năng cho Cảnh sát khu vực

Súng bắn đạn cao su đa năng là một loại vũ khí mới đã thử nghiệm và được đánh giá là thuận tiện cho quá trình sử dụng. Loại vũ khí đa năng này sẽ được trang bị cho các cảnh sát khu vực (CSKV) ở Hà Nội.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 09:12

"Xe điên" tông liên hoàn, chồng chết, vợ nguy kịch
"Xe điên" tông liên hoàn, chồng chết, vợ nguy kịch

Vào khoảng 9 giờ ngày 19-4, trên Quốc lộ 70 đoạn qua xã Thượng Hà, huyện Bảo Yên - Lào Cai, một vụ tai nạm giao thông đặc biệt nghiêm trọng đã xảy ra làm 1 người chết, 3 người bị thương.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 09:04

Đôi nam nữ chết đuối dưới biển nghi tự tử
Đôi nam nữ chết đuối dưới biển nghi tự tử

(Dân trí) - Chiều 19/4, Công an quận Sơn Trà (Đà Nẵng) cho biết đang điều tra nguyên nhân về vụ chết đuối nước xảy ra trên địa bàn vào khuya ngày 18/4 ở khu vực biển Mỹ Khê.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 08:38

Khẳng định chủ quyền biển đảo trong ngày Quốc giỗ
Khẳng định chủ quyền biển đảo trong ngày Quốc giỗ

(Dân trí) - Cùng với việc dâng hương tượng niệm công ơn các Vua Hùng trong ngày giỗ Tổ, hàng chục tấm bia chủ quyền, hình ảnh biển đảo quê hương được trưng bày, triển lãm nhằm hướng tới tinh thần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 07:35

Xe đang đậu bỗng dưng... bốc cháy
Xe đang đậu bỗng dưng... bốc cháy

(Dân trí) - Một chiếc xe ô tô chở hàng tạp hóa đi bỏ mối đang đậu bên đường bỗng dưng bốc cháy ngùn ngụt.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 07:32

Thêm một lao động Việt tử vong ở Angola
Thêm một lao động Việt tử vong ở Angola

(Dân trí) - Đi xuất khẩu lao động ở Angola những mong sẽ được đổi đời, nhưng không may, vừa sang làm được hơn 3 tháng, anh Đậu Xuân Nam (1971, trú thôn Hồng Thịnh, xã Xuân Giang, Nghi Xuân, Hà Tĩnh) đã tử vong do bị sốt rét ác tính.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 04:59

Thi thể người đàn ông nổi trên hồ Xuân Hương
Thi thể người đàn ông nổi trên hồ Xuân Hương

(Dân trí) - Nạn nhân được xác định trạc tuổi 30, giới tính nam, mặc áo thun màu trắng, quần thể dục. Thi thể nổi trên mặt hồ Xuân Hương, đoạn gần sân Golf Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 02:34

ĐÁNG QUAN TÂM
Hàng vạn người đổ về Khu tưởng niệm các Vua Hùng
Hàng vạn người đổ về Khu tưởng niệm các Vua Hùng

(Dân trí) - Ngày 19/4 (nhằm ngày 10/3 âm lịch), hàng vạn người dân và du khách gần xa đã quy tụ về Khu tưởng niệm các Vua Hùng - Khu Công viên Lịch sử - Văn hóa dân tộc (quận 9, TPHCM) dâng hương ngày Giỗ Tổ.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 12:37

Di tích thành phế tích!
Di tích thành phế tích!

(Dân trí) - Xã Đồng Hóa, huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình) là địa danh từng diễn ra nhiều sự kiện lịch sử trong thời kỳ kháng chiến, như hang lèn Đại Hòa, Làng Còi - nơi thành lập Trung đoàn 18,... Những địa danh này đang dần bị quên lãng theo thời gian.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 12:01

Con Lạc, cháu Hồng chen chân về đất Tổ
Con Lạc, cháu Hồng chen chân về đất Tổ

(Dân trí) - Sáng nay 19/4 (tức 10/3 âm lịch), đại lễ dâng hương tưởng nhớ, tri ân công đức các vua Hùng tại khu di tích Đền Hùng (Phú Thọ) đã long trọng diễn ra với sự tham dự của nhiều vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước và hàng vạn người dân.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 11:51

Nhiều phụ nữ đi xét nghiệm HIV sau ngày xử án nghịch tử giết mẹ
Nhiều phụ nữ đi xét nghiệm HIV sau ngày xử án nghịch tử giết mẹ

Không ai ngờ rằng sau màn bi kịch giết mẹ của nghịch tử Bùi Hoàng Tùng ở thôn Trung Hậu (xã Lan Mẫu, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang) thì còn tiếp diễn một tấn bị kịch nữa, đó là đại dịch HIV mà nghịch tử này đã “trót gieo” cho những thiếu phụ trong thôn xóm.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 11:47

Một cụ ông chết đuối thương tâm khi đi vớt chuối
Một cụ ông chết đuối thương tâm khi đi vớt chuối

(Dân trí) - Trong lúc đang đi vớt những cây chuối trôi sông xin của một số người dân trong xã về làm thức ăn cho lợn, cụ Thiều Kim Uấn (SN 1930), trú xã Đông Tân, TP. Thanh Hoá, đã bị nước cuốn trôi, dẫn đến chết đuối.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 11:25

Bắt hơn 1 tấn heo, chó “lậu” đang tuồn vào thành phố
Bắt hơn 1 tấn heo, chó “lậu” đang tuồn vào thành phố

(Dân trí) – Hơn 1 tấn heo, chó sống không rõ nguồn gốc đang trên đường tuồn vào thành phố tiêu thụ đã bị lực lượng kiểm dịch phát hiện, bắt giữ.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 11:04

Trúng cả thùng vàng
Trúng cả thùng vàng

Nhiều người tình cờ trúng cả thùng vàng khi làm rẫy, rà phế liệu… Họ giàu lên trong lặng lẽ vì dù sao đó cũng là mồ hôi nước mắt của người khác phải ngậm đắng, nuốt cay bỏ lại vì cuộc binh biến.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 10:27

Mưa đá, giông lốc phá hỏng hàng chục nhà dân
Mưa đá, giông lốc phá hỏng hàng chục nhà dân

(Dân trí) - Hàng chục ngôi nhà bị sập và tốc mái sau một trận giông lốc xảy ra vào chiều ngày 18/4 trên địa bàn huyện Lang Chánh, Thanh Hóa.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 10:07

Tắm sông, 6 học sinh chết đuối
Tắm sông, 6 học sinh chết đuối

Đến 18 giờ chiều 18/4, thi thể của 6 học sinh khối 7 trường THCS Huỳnh Phước, xã Phước Hữu (Ninh Phước, Ninh Thuận) đã được vớt đưa lên bờ sông La Chữ.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 09:43

Xác lập kỷ lục bộ da cá nhám voi lớn nhất Việt Nam
Xác lập kỷ lục bộ da cá nhám voi lớn nhất Việt Nam

(Dân trí) - Ngày 18/4, tại huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu, Tổ chức Guinness Việt Nam đã trao bằng xác lập kỷ lục bộ da cá nhám voi lớn nhất đang được trưng bày tại Lăng Ông Nam Hải.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 09:25

Nghị lực phi thường của người đàn ông cao... 60cm
Nghị lực phi thường của người đàn ông cao... 60cm

(Dân trí) - Chỉ cao 60cm, đôi mắt bị mù, chân tay teo tóp, hơn 30 năm nằm liệt giường, nhưng anh Trịnh Thanh Sơn vẫn làm trang trại chăn nuôi, mở lò ấp trứng. Nghị lực vượt lên số phận của người đàn ông “đặc biệt” này khiến nhiều người khâm phục.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 09:18

"Điểm mặt" 4 cơ quan, đơn vị dùng đất công để kinh doanh
"Điểm mặt" 4 cơ quan, đơn vị dùng đất công để kinh doanh

(Dân trí) - Nhiều năm nay, một số cơ quan, đơn vị sử dụng đất công của đơn vị để cho thuê hoặc liên kết kinh doanh làm sân bóng đá mini, quán cà phê… nhằm “cải thiện đời sống” cán bộ, nhân viên.

Thứ sáu, 19/04/2013 - 08:54