"Cái chết của bò tót chắc chắn liên quan đến thuốc mê"

Dân trí "Con bò tót nhút nhát lắm. Đã có nhiều câu chuyện về chăn dắt bò tót về lại thiên nhiên thành công và rất nhẹ nhàng, ta bắn thuốc mê là to chuyện rồi. Chắc chắn có liên quan đến thuốc mê mà bò chết".
>>“Nói bò tót chết vì bị tiêm nhiều thuốc mê là hơi quá!”
>>Bò tót trong sân bay Phú Bài chết do mất nước?

Liên quan đến vụ việc cứu hộ không thành công chú bò tót quý hiếm ở Huế, PV Dân trí đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Võ Văn Phú - chuyên gia về động vật học ở Khoa Sinh, ĐH Khoa học Huế.

Xin ông cho biết về tình hình phân bố bò tót tại miền Trung, đặc biệt ở Huế có bò tót hay không?

Bò tót có nhiều ở vùng rừng Bắc Trường Sơn thuộc miền Trung như ở Tà Rụt, Đakrông (Quảng Trị) - trước đây xuất hiện rất nhiều đàn về hàng năm. Ở Phong Điền (TT-Huế) và dãy Bạch Mã (một phần thuộc địa phận TT-Huế) chắc chắn có bò tót. Bò về là chuyện bình thường vì hệ sinh thái của bò là hệ sinh thái vùng đồi phải ăn cỏ. Do đó, nó có thể đi từ rừng xuống đồi tìm thức ăn rồi lạc là điều bình thường thôi.

 PGS.TS. Võ Văn Phú (phải) trao đổi với PV Dân trí.
 PGS.TS. Võ Văn Phú (phải) trao đổi với PV Dân trí.

Cụ thể tại Bạch Mã và một số nơi khác của Huế, người ta thấy dấu vết chính xác của bò tót chứ chưa nhìn thấy. Trong các sách vở và cả Dư Địa Chí TT-Huế rồi đề án tổng kết thành lập Bảo tàng tự nhiên tỉnh của Sở Khoa học và Công nghệ cũng ghi và xác nhận ở Thừa Thiên Huế có bò tót.

Chỉ tiếc là con bò về đây rồi chết. Rồi sân bay phải dừng chuyến bay với hàng ngàn hành khách thiệt hại kinh tế khá lớn. Và phải mời chuyên gia từ Sài Gòn ra bắn thuốc mê khá tốn kém. 

Có cách nào khác để không cần bắn thuốc mê mà vẫn đưa được bò ra khỏi sân bay và về rừng không thưa ông?

Theo tôi, không cần đánh thuốc mê vì bò là một trong những nhóm ăn cỏ, là động vật hiền. Nó chỉ húc ai khi tự vệ, khác với con hổ khi thấy người là nó vồ. Vì vậy chúng ta chăn dắt bò tót được chứ không cần bắn thuốc mê cũng như hủy chuyến bay.

Chăn dắt bò có nghĩa là dùng lực lượng, tiếng động rồi xua nó đi, thậm chí cầm roi đập sau mông nó thì nó cũng chạy nữa. Càng về đêm thì đưa nó vào rừng càng dễ vì nó là loài thú hay ăn đêm, có tính sợ hãi (sợ các thú lớn hơn, thú ăn thịt...). Tôi khẳng định nó rất dễ chăn dắt. Mình không nên tỏ ra hận thù nó. Bằng cách nào đó để nó phải sợ mình. Dắt nó đi ban đêm qua khu dân cư, thông báo cho người dân thậm chí sơ tán dân tạm thời một lúc ngắn, rồi sau đó nó sẽ tự đi vào rừng.

PGS Phú Nếu làm theo phương pháp chăn dắt thì có lẽ bò đã không chết
PGS Phú "Nếu làm theo phương pháp chăn dắt thì có lẽ bò đã không chết"

Nếu ta dùng các phương tiện cơ giới lớn như máy cày đến bắn, đuổi nó đi - tình huống đã xảy ra trong buổi chiều 24/7 - thì chúng ta đã áp đặt nó nên con bò tót phải tự vệ, lao vào húc xe. Con bò đã bị bắn thuốc mê quá nhiều, thứ hai là kiệt sức, ăn uống không có nên điều đáng tiếc đã xảy ra.

Theo ông có phải bị mất nước nhiều mà bò tót chết?

Nghe nói có bò tót về là chúng ta sợ, lại nghe nó húc chết người (cụ bà Thí chết trên đường nghi bị bò húc - PV) thì lại càng sợ và muốn diệt nó, đưa nó đi xa chứ không cho nó hòa đồng với người dân, vì thế mà quên chuyện tiếp nước cho nó.

Con bò nặng 1,2 tấn thì thuộc dạng là phó đàn hay trưởng đàn. Nó nhút nhát lắm. Đã có nhiều câu chuyện về chăn dắt bò tót về lại thiên nhiên thành công và rất nhẹ nhàng, không tốn quá nhiều về vật lực. Chắc chắn có liên quan đến thuốc mê mà bò chết. Ngay ở TPHCM cũng nghĩ đến phương án bắn thuốc mê là to chuyện rồi.

Nghi vấn bò tót chết vì mất nước hoặc bị bắn thuốc mê quá liều

Nghi vấn bò tót chết vì mất nước hoặc bị bắn thuốc mê quá liều

Ông có những nhận định nào về nguyên nhân xuất hiện bò tót tại Huế?

Bò tót có hiện tượng đi kiếm ăn, có thể nó về từ vùng đồi núi nương rẫy phía Bắc rồi đi xuống các đồng cỏ và lạc về vùng này. Gặp xe nhiều, đèn sáng nên nó mất phương hướng và lạc.

Đặc biệt bộ động vật móng guốc như bò tót này vì ở sâu trong rừng nên rất thiếu chất muối. Do đó, nó đi kiếm nguồn thức ăn bổ sung muối là than gồm những gốc cây, rạ bị cháy sau khi rừng bị cháy. Kinh nghiệm người đi săn cũng hay đến các đám cháy là có nhiều thú rừng, trong đó có bò tót đến ăn than. Vì thế bò tót về đồng bằng cũng là chuyện bình thường.

Bò đực tháng 7 cũng là mùa động dục mạnh mẽ nhất nên có khả năng nó đi tìm bò cái. Sau tháng 7, bò cái có thai và sau 5 tháng đến mùa xuân năm sau, khí hậu tốt tươi là sinh nở. Tuy nhiên, giả thiết cao nhất của tôi về con bò tót này là nó về đồng bằng kiếm ăn, kiếm muối rồi bị lạc.

Có giả thiết đặt ra là do bị mất môi trường sống tự nhiên từ việc con người làm các đập, hồ thủy điện nên bò tót về xuôi?

Đó là điều kiện cần chứ chưa có điều kiện đủ.

Có khả năng con bò này từ Quảng Trị, nơi có nhiều bò tót, lạc sang hay không thưa ông?

Không hẳn thế, vì bò có phải có địa lý hành chính đâu. Nó có thể xuất hiện từ các vùng rừng núi nơi nào có bò.

Ông thấy chúng ta cứu hộ và ứng xử với con bò như vậy đã chuyên nghiệp chưa?

Con bò chết rất uổng. Con người không hiểu được bản chất của con bò, vì nó chỉ ăn thực vật, không bao giờ giết người. Bò tót chỉ tấn công khi bị người ta làm sao đó nên nổi lên bản năng tự vệ của nó. Không cần phải đao to búa lớn vào áp đặt con bò mà phải dùng bài toán: chăn dắt, lừa nó, đón nó để đưa vào nơi mà nó cũng muốn như mình là ở rừng. Con hổ thì phải bắn ngay, gây mê ngay vì là bản chất thú ăn thịt, vồ mồi, còn con bò thì không.

Nghi vấn bò tót chết vì mất nước hoặc bị bắn thuốc mê quá liều
Bò được cho lên xe cứu hộ sơ sài rồi chở về trại voi dưỡng sức. Nó đã chết khi cách chuồng 30m trên đường di chuyển vào

Cứ lừa nó, xử lý nhẹ nhàng với nó thì nó đi chứ xử lý thô bạo nó tưởng tấn công nó thì chết. Tôi nhấn mạnh lại là từ chăn dắt. Nếu có người tư vấn sớm thì đã không có chuyện đáng tiếc như trên. Vì không có chuyên môn cao thì người ta cứ nghĩ con nào cũng bắn gây mê rồi bỏ vào chuồng nhốt. Bò tót ăn đêm nên cũng hay di chuyển về đêm, chúng ta dựa vào điều này mà chăn dắt nó về rừng ban đêm là hợp lý nhất. Rất uổng cho con bò, uổng lắm.

Nếu may mắn bò tót còn sống, chúng ta có nên giữ lại?

Giữ lại thì cũng không được. Phải nuôi dưỡng rồi trả về thiên nhiên thôi. Vì quần thể này đếm trên đầu ngón tay nên chúng ta không thể nuôi nhốt được.

Số lượng đàn bò bót trên khắp Việt Nam hiện còn lại khoảng bao nhiêu con thưa ông?

Sao la cũng gần giống nhóm bò là bộ động vật có xương sống, hiện còn khoảng 600 con. Sao la quý vì là loài mới, có giá trị đặc hiệu cho vùng. Bò ít hơn sao la nhiều nên là loài đặc biệt quý hiếm. 

Theo ông Phú, con bò tót này bị chết tiềm sinh (một dạng chết thực vật do não đã ngưng hoạt động). Qua kết luận về nhiều điểm xuất huyết ở trong theo như báo cáo của kiểm lâm TT-Huế (phổi, khí quản có xung huyết; tim xuất huyết và tụ huyết ở cơ tim và vành mở cơ tim; gan, mật bị sưng; ruột non - ruột già xuất huyết và bên trong có máu, manh tràng có xuất huyết, hạch màng treo ruột sưng; trực tràng xuất huyết nặng...), đối chiếu với dấu hiệu chết tiềm sinh thì trong cơ thể bò lúc đó máu vẫn chảy, lưu thông và bị xuất huyết. Các dấu hiệu này không phải do bệnh mà có thể là dấu hiệu của chết tiềm sinh.

Đại Dương

MỚI NHẤT
Nam sinh trường y chết đuối khi tắm sông
Nam sinh trường y chết đuối khi tắm sông

(Dân trí) - Chiều 26/7, ông Hoàng Mạnh Trung - Chủ tịch UBND xã Tân Lộc, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) - cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra một vụ chết đuối thương tâm, nạn nhân là nam sinh viên Đại học Y Dược Huế.

Thứ sáu, 27/07/2012 - 08:24

Người lính trở về từ chiến trường khi đã có giấy báo tử
Người lính trở về từ chiến trường khi đã có giấy báo tử

(Dân trí) - “Bị lọt vào ổ phục kích của địch, toàn tiểu đội trúng đạn, đồng chí trung đội phó hy sinh tại chỗ, 10 anh em bị thương nặng và bị địch bắt... Sau này trở về địa phương tôi mới biết mình có giấy báo tử...”, thương binh Phạm Quốc Phòng chia sẻ.

Thứ sáu, 27/07/2012 - 08:06

Miền Bắc còn mưa rải rác, lũ trên sông dâng cao
Miền Bắc còn mưa rải rác, lũ trên sông dâng cao

(Dân trí) - Rãnh áp thấp gây mưa, giông rải rác khắp miền Bắc. Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4, lũ trên hệ thống sông miền Bắc đang lên cao sau đợt mưa lớn.

Thứ sáu, 27/07/2012 - 07:47

Gặp lại nữ Tiểu đoàn trưởng “Tiểu đoàn bà Thao”
Gặp lại nữ Tiểu đoàn trưởng “Tiểu đoàn bà Thao”

(Dân trí) – Những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên chiến trường quân khu V có một tiều đoàn với hơn 400 cô gái làm nhiệm vụ gùi gạo, tải đạn, tiếp lửa cho chiến trường. Đó là Tiểu đoàn vận tải nữ 232 (Cục hậu cần Quân khu 5), được người dân gọi với cái tên bình dị và đầy tự hào “Tiểu đoàn bà Thao”.

Thứ sáu, 27/07/2012 - 07:38

Hạnh phúc sau chiến tranh
Hạnh phúc sau chiến tranh

(Dân trí) -Mất đi một phần cơ thể nơi chiến trường ác liệt, những người lính trở về với vết chân tròn vẫn luôn tự hào về sự hy sinh ấy cho Tổ quốc. Hôm nay, gặp lại những người con kiên trung của đất nước, vẫn thấy vẹn nguyên một khí phách, sức sống thời trai trẻ...

Thứ sáu, 27/07/2012 - 06:30

Thủ tướng chỉ đạo tiến độ các dự án trọng điểm tại Hải Phòng
Thủ tướng chỉ đạo tiến độ các dự án trọng điểm tại Hải Phòng

Trong buổi làm việc với lãnh đạo chủ chốt TP Hải Phòng, sáng 26/7 tại huyện Cát Hải, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lưu ý Hải Phòng phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành TƯ trong việc đảm bảo đúng tiến độ triển khai thực hiện các dự án trọng điểm trên địa bàn thành phố.

Thứ năm, 26/07/2012 - 05:57

Mất tích khi cố đi xe máy vượt ngầm nước lũ
Mất tích khi cố đi xe máy vượt ngầm nước lũ

(Dân trí) - Nạn nhân là ông Trần Văn Trường, sinh năm 1965, trú xã Thạch Quán, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, là công nhân Công ty cổ phần khoáng sản 3 có cơ sở làm việc tại xã Hợp Thành, thành phố Lào Cai.

Thứ năm, 26/07/2012 - 05:24

Hiện trường chôn bò tót được bảo vệ ít nhất 5 ngày
Hiện trường chôn bò tót được bảo vệ ít nhất 5 ngày

(Dân trí) - Ngày 26/7, theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh TT-Huế, vì bò tót là loài vật quý hiếm và bị nhiều người theo dõi nên công tác chôn cất, tiêu hủy được tiến hành nghiêm ngặt để đảm bảo các mẫu chôn bò tót không bị lấy trộm.

Thứ năm, 26/07/2012 - 05:10

Cuối tuần này diễn ra mưa sao băng
Cuối tuần này diễn ra mưa sao băng

(Dân trí) - Trận mưa sao băng South Delta Aquarids sẽ diễn ra từ ngày 12/7 đến ngày 23/8, đạt cực điểm trong hai ngày 28 và 29/7.

Thứ năm, 26/07/2012 - 04:44

Đau đáu Trường Sa!
Đau đáu Trường Sa!

(Dân trí) - 64 người con Việt Nam đã ngã xuống trong cuộc chiến đấu bảo vệ đảo Gạc Ma năm 1988. Nỗi đau rồi sẽ nguôi ngoai, những người mẹ liệt sĩ Trường Sa vẫn gửi về nơi tiền tiêu của Tổ quốc một ước vọng duy nhất: Sớm tìm được hài cốt các anh.

Thứ năm, 26/07/2012 - 03:28

Hơn 20 năm lặn lội tìm được 300 hài cốt đồng đội
Hơn 20 năm lặn lội tìm được 300 hài cốt đồng đội

(Dân trí) - Nghỉ hưu năm 1990, từ đó đến nay, hơn 20 năm ông Nguyễn Đình Tham (trú quận Thanh Khê, Đà Nẵng) - cựu chiến binh đơn vị đặc công 489 chuyên trách Hậu cứ Đà Nẵng - lặn lội đi khắp chiến trường Quảng - Đà xưa, tìm được hơn 300 hài cốt đồng đội.

Thứ năm, 26/07/2012 - 03:08

Bị đất vùi tử vong khi đi mót vàng
Bị đất vùi tử vong khi đi mót vàng

(Dân trí) - Tin từ Công an xã Hòa Bắc (huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng), tối 25/7, trên địa bàn xã vừa xảy ra một vụ tại nạn khiến một người chết khi đang mót vàng.

Thứ năm, 26/07/2012 - 02:42

ĐÁNG QUAN TÂM
Hổ gốc Nam Phi hạ sinh 3 hổ con ở Nghệ An
Hổ gốc Nam Phi hạ sinh 3 hổ con ở Nghệ An

Ngày 24/7, một con hổ vàng (nguồn gốc Nam Phi) sinh sống tại Khu du lịch sinh thái Trại Bò (Diễn Lâm, Diễn Châu, Nghệ An) đã chuyển dạ sinh 3 chú hổ con, trong đó có 2 con hổ vàng và đặc biệt có 1 chú hổ trắng.

Thứ năm, 26/07/2012 - 11:56

Lũ lớn lại dâng cao trên thượng nguồn sông Hồng
Lũ lớn lại dâng cao trên thượng nguồn sông Hồng

(Dân trí) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 4, trên địa bàn các tỉnh miền núi phía Bắc, trong đó có tỉnh Lào Cai hai ngày qua mưa rất to, làm cho mực nước các sông suối ngột dâng cao.

Thứ năm, 26/07/2012 - 11:05

Hà Nội “thúc” tiến độ cấp sổ đỏ cho dân
Hà Nội “thúc” tiến độ cấp sổ đỏ cho dân

(Dân trí) - UBND thành phố Hà Nội vừa yêu cầu các quận, huyện xác định rõ tồn đọng và đẩy mạnh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân.

Thứ năm, 26/07/2012 - 10:41

Gặp người suốt 40 năm chăm sóc mộ phần liệt sĩ vô danh
Gặp người suốt 40 năm chăm sóc mộ phần liệt sĩ vô danh

(Dân trí) - “Tôi nghĩ nếu báo được tin với người thân của em thì chắc gia đình em sẽ vui lắm, tôi cũng mong chờ tìm được hài cốt em mình nên tôi hiểu”, bà Đào Thị Minh, người chôn cất và trông coi hài cốt liệt sĩ Dương Thành Hiến suốt 40 năm, tâm sự.

Thứ năm, 26/07/2012 - 10:40

Đóng tàu lớn, mua máy bay phục vụ tìm kiếm cứu nạn
Đóng tàu lớn, mua máy bay phục vụ tìm kiếm cứu nạn

Chiều 25/7, Thiếu tướng Phạm Hoài Giang, Cục trưởng Cục Tìm kiếm Cứu nạn (Bộ Quốc phòng) kiêm Chánh văn phòng Ủy ban Quốc gia TKCN cho biết, Chính phủ đang giao cho Ủy ban và Bộ KH&ĐT nghiên cứu, tranh thủ nguồn vốn ODA đóng một số tàu lớn để làm nhiệm vụ TKCN ở biển xa.

Thứ năm, 26/07/2012 - 09:51

Lần tìm dấu vết kẻ bắt cóc cháu bé 5 tuổi tại trường mầm non
Lần tìm dấu vết kẻ bắt cóc cháu bé 5 tuổi tại trường mầm non

(Dân trí) - Ngay sau khi tiếp nhận nghi án bắt cóc cháu bé 5 tuổi xảy ra tại trường Mầm non xã Dĩnh Trì - TP Bắc Giang, cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Giang đã triển khai các mũi trinh sát đến các khu vực giáp ranh biên giới, khoanh vùng truy bắt hung thủ.

Thứ năm, 26/07/2012 - 09:50

Cái bẫy chết người trên tuyến đường đang thi công
Cái bẫy chết người trên tuyến đường đang thi công

(Dân trí) - Không rào chắn, không đèn báo, một hạng mục trên công trường cải tạo đường 26/3 TP Hà Tĩnh vốn đông người đi lại đang trở thành một cái bẫy chết người.

Thứ năm, 26/07/2012 - 09:40

Không bản đồ nào của Trung Quốc trước 1909 có Hoàng Sa, Trường Sa
Không bản đồ nào của Trung Quốc trước 1909 có Hoàng Sa, Trường Sa

Việt Nam (VN) vừa công bố tấm bản đồ “Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” (Địa dư toàn đồ tới các tỉnh của Trung Quốc (TQ) được thực hiện dưới thời nhà Thanh) xuất bản năm 1904 ghi rõ cực nam TQ là đảo Hải Nam, không hề bao gồm Hoàng Sa, Trường Sa.

Thứ năm, 26/07/2012 - 09:05

Không chần chừ được nữa
Không chần chừ được nữa

Những lời tuyên bố không bằng chứng từ phía Trung Quốc về đường lưỡi bò đã bị quốc tế phản đối, các nhà khoa học xem đó là sản phẩm sinh ra từ sự tưởng tượng của lòng tham.

Thứ năm, 26/07/2012 - 09:00

Liệt sĩ Nguyễn Hữu Tiến - Người vẽ lá cờ Tổ quốc
Liệt sĩ Nguyễn Hữu Tiến - Người vẽ lá cờ Tổ quốc

(Dân trí) - Có thể nhiều người chưa biết, người vẽ lá cờ đỏ sao vàng - Quốc kỳ của nước CHXHCN Việt Nam - là một chiến sĩ cộng sản, liệt sĩ Nguyễn Hữu Tiến, một người con ưu tú của quê hương Hà Nam.

Thứ năm, 26/07/2012 - 08:40

Ủy ban ATGTQG thăm đại gia đình có 7 người bị xe tông chết
Ủy ban ATGTQG thăm đại gia đình có 7 người bị xe tông chết

(Dân trí) - Chiều 25/7, đại diện Ủy ban ATGT Quốc gia đã đến xã Quảng Điền (huyện Krông Ana, Đắk Lắk) thăm hỏi, động viên đại gia đình có 7 nạn nhân thiệt mạng trong vụ tai nạn thương tâm ở huyện Núi Thành (Quảng Nam) hôm 21/7.

Thứ năm, 26/07/2012 - 08:15

Vụ nhà báo bị hành hung ở Văn Giang: 2 công an, 3 dân phòng tham gia
Vụ nhà báo bị hành hung ở Văn Giang: 2 công an, 3 dân phòng tham gia

Ông Dương Văn Cảnh, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Hưng Yên, khẳng định: Không đủ căn cứ để khởi tố hình sự vụ 2 nhà báo Nguyễn Ngọc Năm và Hán Phi Long thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) bị hành hung tại xã Xuân Quan, huyện Văn Giang - Hưng Yên.

Thứ năm, 26/07/2012 - 08:02