“Yêu cầu chuyển đổi kép ngày càng trở nên cấp thiết”

Quan điểm được GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội, Viện trưởng Viện kinh tế và phát triển doanh nghiệp, nêu ra tại hội thảo “Chuyển đổi số - xanh: Động lực phát triển doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới”, sáng 30/3.

Nếu chuyển đổi số được xem là động lực của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, theo ông Quốc Anh, chuyển đổi xanh là con đường tất yếu để các quốc gia hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, giảm phát thải carbon và bảo vệ môi trường sống của nhân loại.

“Hai xu thế này không tồn tại độc lập mà đang ngày càng hội tụ, tạo nên một quá trình được nhiều tổ chức quốc tế gọi là “chuyển đổi kép”. Trong đó, công nghệ số trở thành công cụ quan trọng thúc đẩy các mục tiêu phát triển xanh và bền vững”, ông Mạc Quốc Anh chia sẻ.

Với Việt Nam, yêu cầu chuyển đổi kép này càng trở nên cấp thiết khi nền kinh tế đang hội nhập ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Chính phủ cũng đang thúc đẩy mạnh mẽ chương trình chuyển đổi số quốc gia nhằm xây dựng nền kinh tế số, xã hội số và chính phủ số.

“Những định hướng này cho thấy rõ một điều: chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với cộng đồng doanh nghiệp”, vị chuyên gia nói.

Số liệu thống kê cho thấy Việt Nam hiện có khoảng 900.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó 97% là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp bắt đầu quan tâm đến chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Khoảng 60% doanh nghiệp đã bắt đầu ứng dụng công nghệ số ở mức cơ bản, trong khi 20% doanh nghiệp có chiến lược chuyển đổi số rõ ràng. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 5% doanh nghiệp đạt mức chuyển đổi số toàn diện.

Trong lĩnh vực chuyển đổi xanh, ông Mạc Quốc Anh dẫn khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy khoảng 40% doanh nghiệp bắt đầu quan tâm đến các tiêu chuẩn ESG (tiêu chuẩn bền vững về môi trường, xã hội và quản trị), nhưng chỉ khoảng 10% doanh nghiệp thực sự triển khai các mô hình sản xuất xanh quy mô lớn.

“Điều này cho thấy quá trình chuyển đổi của doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu và còn nhiều dư địa để phát triển. Quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh của doanh nghiệp hiện nay đang phải đối mặt với nhiều thách thức”, ông Quốc Anh nêu quan điểm.

Còn Tiến sĩ Đào Xuân Hưng, Tổng biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cũng nhấn mạnh, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, ứng dụng khoa học, công nghệ, mà còn tạo điều kiện mở rộng không gian phát triển thông qua thương mại điện tử, kết nối thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe, đặc biệt các quy định liên quan đến phát thải và bảo vệ môi trường, doanh nghiệp không thể tiếp tục mô hình tăng trưởng tuyến tính, tiêu tốn tài nguyên. Thay vào đó, việc chuyển sang kinh tế nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn là yêu cầu bắt buộc.

Chung quan điểm, PGS.TS Phạm Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch, nhận định ngành nông nghiệp Việt Nam đang đối mặt với áp lực môi trường và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường, đòi hỏi một cách tiếp cận mang tính hệ thống.

Những hạn chế nội tại của ngành hiện nay như sản xuất phân tán, tổn thất sau thu hoạch cao và giá trị gia tăng thấp. Trong khi đó, các yêu cầu mới đặt ra cần bảo đảm truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin, giảm phát thải và nâng cao giá trị sản phẩm.

“Áp lực kép từ biến đổi khí hậu và cạnh tranh thị trường đang buộc ngành nông nghiệp phải thay đổi mạnh mẽ”, ông Phạm Anh Tuấn nhìn nhận.