Xử lý ô nhiễm tiếng ồn ở TPHCM: Cần chế tài mạnh hơn

Thời gian qua, nhiều vụ mâu thuẫn về tiếng ồn dẫn đến vi phạm pháp luật đã xảy ra tại TPHCM. Trong đó, không ít trường hợp bắt nguồn từ việc hát karaoke bằng loa kéo trong khu dân cư.

Từ những lời nhắc nhở vì mở nhạc quá lớn, nhiều cuộc cãi vã đã leo thang thành xô xát, gây mất an ninh trật tự và để lại hậu quả đáng tiếc.

Từ cuộc nhậu karaoke đến án mạng

Hồi tháng 11/2025, Công an TPHCM đã bắt giữ Danh Phú (SN 1996) để điều tra về hành vi giết người. Nạn nhân là anh Đ.X.L. (SN 1996). Qua điều tra, công an xác định nguyên nhân vụ việc xuất phát từ việc giành hát karaoke trong tiệc sinh nhật tại xã Bà Điểm, dẫn đến vụ án mạng đau lòng.

Trước đó, cuối tháng 6/2025, Công an TPHCM bắt khẩn cấp Bùi Hữu Khánh (SN 1980, ngụ quận Bình Tân cũ) để điều tra về hành vi gây rối trật tự công cộng. Khánh được xác định là người phá cửa nhà hàng xóm sau khi bị nhắc nhở vì hát karaoke ồn ào tại phường Bình Hưng Hòa.

Theo nhiều người dân, tình trạng ô nhiễm tiếng ồn kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến việc sinh hoạt, nghỉ ngơi mà còn khiến các mối quan hệ hàng xóm dễ phát sinh mâu thuẫn. Không ít trường hợp người dân dù bức xúc, vẫn chọn im lặng vì lo ngại va chạm.

Trao đổi với Dân trí, luật sư Châu Minh Khoa, Đoàn Luật sư TPHCM, cho biết, theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, hộ gia đình, cá nhân có trách nhiệm không phát tán khí thải, gây tiếng ồn, độ rung và các tác động khác gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng xấu đến cộng đồng dân cư xung quanh.

Việc sử dụng loa kéo, dàn karaoke hoặc các thiết bị âm thanh gây tiếng ồn vượt mức cho phép là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính.

Nghị định 282/2025/NĐ-CP nêu rõ, người vi phạm quy định về bảo đảm sự yên tĩnh chung có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.

Ngoài ra, đối với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường mà chưa được quy định cụ thể trong Nghị định 282/2025/NĐ-CP, việc xử lý sẽ căn cứ theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP và các quy định pháp luật liên quan.

Theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP, hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật có thể bị phạt từ 1 triệu đồng đến 160 triệu đồng tùy mức độ vi phạm. Tuy nhiên, trên thực tế, việc xử lý ô nhiễm tiếng ồn vẫn gặp nhiều khó khăn.

Theo luật sư, nguyên nhân một phần xuất phát từ ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế. Bên cạnh đó, để xác định tiếng ồn có vượt ngưỡng cho phép hay không, lực lượng chức năng cần sử dụng thiết bị chuyên dụng và trực tiếp đo tại thời điểm phát sinh tiếng ồn. Nhiều trường hợp khi thấy cơ quan chức năng xuất hiện, người hát karaoke lập tức giảm âm lượng hoặc ngừng hát, gây khó khăn cho việc xử lý.

Đề xuất xử lý hình sự

Mới đây, Bộ Công an lấy ý kiến để sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự. Trong đó, cơ quan này đề xuất bổ sung 3 hành vi vi phạm môi trường vào nhóm tội phạm hình sự, gồm: đốt chất thải nguy hại; gây tiếng ồn, độ rung, mùi vượt tiêu chuẩn cho phép và hành vi tận diệt động vật bằng các công cụ, hóa chất có tính hủy diệt.

Theo luật sư Trần Minh Hùng, Đoàn Luật sư TPHCM, hành vi gây ô nhiễm tiếng ồn từ lâu đã trở thành vấn đề gây bức xúc trong xã hội, từ sinh hoạt đời thường đến sản xuất, kinh doanh.

“Tiếng ồn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe tinh thần và môi trường sống của người dân. Một đô thị văn minh không chỉ cần cây xanh hay không khí sạch mà còn phải bảo đảm môi trường âm thanh phù hợp”, luật sư Hùng cho hay.

Theo luật sư, việc bổ sung hành vi gây tiếng ồn vượt chuẩn vào nhóm tội phạm hình sự là cần thiết nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường sống và sức khỏe cộng đồng.

Nếu quy định này được thông qua, nhiều hành vi gây tiếng ồn nghiêm trọng trong sản xuất, kinh doanh hoặc sinh hoạt như hát karaoke bằng loa kéo công suất lớn, mở nhạc âm lượng cao kéo dài… có thể bị xem xét xử lý hình sự.

Luật sư Hùng cho biết thêm, việc đo tiếng ồn hiện nay thường được thực hiện bằng máy đo âm thanh chuyên dụng, sử dụng đơn vị decibel (dB). Tuy nhiên, việc xử lý thực tế vẫn gặp không ít trở ngại do người vi phạm thiếu hợp tác, tiếng ồn chấm dứt trước thời điểm kiểm tra hoặc lực lượng chức năng thiếu thiết bị đo chuyên dụng.

“Tôi cho rằng nếu quy định xử lý hình sự được bổ sung, cả người dân lẫn các cơ sở sản xuất, kinh doanh sẽ nâng cao ý thức hơn trong việc tuân thủ quy định về tiếng ồn. Khi đó, chất lượng sống của người dân cũng sẽ được cải thiện, hạn chế tình trạng bị “tra tấn” từ âm thanh vượt ngưỡng kéo dài”, luật sư Hùng nói.