Xây dựng hồ sơ đề cử Vân Long, Kim Bảng, Tam Chúc là di sản thế giới

Đề cử thêm di sản thế giới mới

UBND tỉnh Ninh Bình vừa có văn bản gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Bộ VH-TT&DL) về việc hoàn thiện hồ sơ khoa học đề cử Cảnh quan văn hóa - sinh thái, voọc mông trắng Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc, trình UNESCO ghi danh là di sản thế giới và đề nghị phê duyệt báo cáo đưa vào danh mục Di sản thế giới của UNESCO.

Văn bản của UBND tỉnh Ninh Bình cho hay, thực hiện công văn Bộ VH-TT&DL, ý kiến góp ý của các bộ, ngành trung ương, Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia đối với hồ sơ khoa học khu Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long trình UNESCO công nhận là Di sản thế giới, tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, các nhà khoa học và chuyên gia có liên quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Bộ và Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia.

Trong quá trình hoàn thiện hồ sơ (hồ sơ Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long trình UNESCO công nhận là Di sản thế giới), tỉnh Ninh Bình đã tập trung làm rõ các giá trị nổi bật của khu vực đề cử, bao gồm cảnh quan karst nhiệt đới điển hình, hệ sinh thái đất ngập nước, giá trị đa dạng sinh học đặc sắc, đặc biệt là quần thể voọc mông trắng (Trachypithecus delacouri).

Ngoài ra, tỉnh cũng bổ sung, làm rõ các nội dung liên quan đến phạm vi, ranh giới, vùng lõi, vùng đệm, tên gọi hồ sơ và cơ chế quản lý, bảo vệ di sản, bảo đảm phù hợp với Công ước về Bảo vệ Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới năm 1972 và Hướng dẫn thực hiện Công ước Di sản thế giới của UNESCO…

Tỉnh Ninh Bình đã thống nhất tên hồ sơ đề cử di sản thế giới mới của tỉnh là Cảnh quan văn hóa - sinh thái, voọc mông trắng Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc.

Để bảo đảm việc xây dựng hồ sơ đề cử Di sản thế giới thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật Việt Nam và quy định, hướng dẫn của UNESCO, UBND tỉnh Ninh Bình đề nghị Bộ VH-TT&DL trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt việc đưa khu Cảnh quan văn hóa - sinh thái, voọc mông trắng Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc vào danh mục dự kiến sản thế giới (Tentative List) của Việt Nam, làm cơ sở để gửi tới Trung tâm Di sản Thế giới (UNESCO), bảo đảm tuân thủ các quy định của Công ước Di sản thế giới năm 1972, Hướng dẫn thực hiện Công ước và các quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam.

UBND tỉnh Ninh Bình cũng đề nghị Bộ VH-TT&DL báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, cho phép và giao tỉnh xây dựng Hồ sơ đề cử Cảnh quan văn hóa - sinh thái, voọc mông trắng Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc, trình UNESCO xem xét, ghi danh vào danh mục Di sản thế giới theo quy định của Công ước Di sản thế giới năm 1972 và pháp luật Việt Nam.

Quá trình xây dựng hồ sơ đề cử chính thức, UBND tỉnh Ninh Bình đề nghị Bộ hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn để bảo đảm tuân thủ đầy đủ các tiêu chí, yêu cầu kỹ thuật, quy trình và thông lệ quốc tế của UNESCO.

Giá trị nổi bật của di sản đề cử

Theo báo cáo tóm tắt đề cử di sản dự kiến khu vực Cảnh quan văn hóa - sinh thái, voọc mông trắng Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc, nơi đây là một hệ sinh thái karst và đất ngập nước nội địa độc đáo, có giá trị nổi bật toàn cầu, nằm trọn vẹn trong địa giới tỉnh Ninh Bình (tỉnh Ninh Bình và Hà Nam cũ).

Di sản có diện tích khoảng 11.000ha, được cấu thành bởi ba hợp phần chính gồm: Khu bảo tồn đất ngập nước Vân Long, Khu bảo tồn loài - sinh cảnh voọc mông trắng Kim Bảng và Quần thể danh thắng, khảo cổ học Tam Chúc, được kết nối bởi hành lang sinh thái liên tục, tạo thành một chỉnh thể thống nhất.

Đây là khu vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi hiện đang bảo tồn hơn 90% quần thể voọc mông trắng ngoài tự nhiên trên toàn thế giới - loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam, có nguy cơ tuyệt chủng cao và được coi là biểu tượng cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học toàn cầu.

Câu chuyện văn hóa của di sản đề cử gắn bó chặt chẽ với quá trình tiến hóa tự nhiên, trải dài suốt tiến trình lịch sử hơn 30.000 năm. Việc công nhận tầm quan trọng của khu vực này ở cấp độ di sản thế giới không chỉ có ý nghĩa sống còn đối với sự sinh tồn của loài linh trưởng đặc hữu này và sinh cảnh của nó mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của loài này như một biểu tượng cho việc bảo tồn linh trưởng, là hành động thực tiễn tốt nhất để giải quyết, cuộc khủng hoảng đa dạng sinh giới toàn cầu.

Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình đang tích cực phối hợp với các bộ, ngành Trung ương, các sở, ngành liên quan cùng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học để hoàn thiện hồ sơ khoa học đề cử Cảnh quan văn hóa - sinh thái, voọc mông trắng Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc trình UNESCO xem xét, ghi danh vào danh mục Di sản thế giới.

Lãnh đạo Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết, hồ sơ đề cử đang được hoàn thiện theo đúng quy định của Công ước Di sản thế giới năm 1972, đảm bảo tiến độ đưa vào Danh sách dự kiến và trình UNESCO xem xét trong thời gian tới.

Với những giá trị nổi bật về cảnh quan, sinh thái và văn hóa, cùng sự chuẩn bị công phu, bài bản, Ninh Bình kỳ vọng khu vực Cảnh quan văn hóa - sinh thái, voọc mông trắng Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc sẽ sớm được ghi danh là Di sản thế giới, góp phần nâng cao vị thế của tỉnh trên bản đồ di sản toàn cầu và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.