Thời sự

Ưu tiên hoàn thiện quy hoạch ga Thủ Thiêm ở TPHCM để phát triển TOD

Thứ tư, 27/05/2026 - 11:49

(Dân trí) - Bộ Xây dựng cho biết sẽ đẩy nhanh tiến độ quy hoạch ga Thủ Thiêm của tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam để tạo điều kiện cho TPHCM xác định quỹ đất TOD xung quanh.

Bộ Xây dựng vừa ban hành kết luận của Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng tại buổi thị sát hiện trường và họp liên quan đến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam qua sân bay Long Thành (TP Đồng Nai) và ga Thủ Thiêm (TPHCM).

Một trong những nội dung quan trọng được lãnh đạo Bộ Xây dựng nhấn mạnh là việc đẩy nhanh tiến độ quy hoạch khu vực ga Thủ Thiêm nhằm tạo cơ sở pháp lý, đồng bộ hạ tầng cho TPHCM phát triển đô thị theo định hướng gắn với giao thông công cộng (TOD).

Ưu tiên hoàn thiện quy hoạch ga Thủ Thiêm ở TPHCM để phát triển TOD - 1 — Dự kiến quỹ đất quy hoạch TOD quanh tổ hợp ga Thủ Thiêm (Nguồn: Liên danh tư vấn).

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, hệ thống quy định pháp lý để TPHCM khai thác quỹ đất TOD xung quanh các nhà ga đường sắt nói chung và ga Thủ Thiêm nói riêng đã cơ bản đầy đủ, dựa trên các quy định của Luật Đường sắt mới, cơ chế thí điểm đặc thù cho đường sắt đô thị (Nghị quyết 188) và các văn bản hợp nhất về cơ chế đặc thù phát triển thành phố.

TOD (Transit - Oriented Development) là mô hình phát triển đô thị nén, mật độ cao, đa chức năng xung quanh các đầu mối giao thông lớn như ga metro.

Mô hình này hướng đến đa mục tiêu: tạo nguồn thu cho Nhà nước; tái quy hoạch, chỉnh trang đô thị; đảm bảo lượng hành khách cho tuyến metro; xây dựng nếp sống mới, giảm dần phương tiện cá nhân...

Do đó, Bộ Xây dựng đề nghị UBND TPHCM căn cứ quy hoạch mặt bằng bố trí các tuyến đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị tại ga Thủ Thiêm để lập quy hoạch TOD cho phù hợp; trong đó lưu ý ưu tiên tối đa diện tích đất cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Hiện, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được Ban Quản lý dự án Thăng Long tổ chức lựa chọn tư vấn lập dự án đầu tư. Các chi tiết về phạm vi, quy mô phần đất dành cho ga đường sắt tốc độ cao sẽ tiếp tục được xem xét, tối ưu hóa khi lập thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED).

Để hỗ trợ địa phương, Bộ Xây dựng sẽ chỉ đạo chủ đầu tư ưu tiên nghiên cứu trước khu vực ga Thủ Thiêm, kịp thời phối hợp với UBND TPHCM trong việc thiết kế ga đường sắt đô thị và lập quy hoạch TOD.

Trước đó, Công ty bất động sản Sơn Kim đã được UBND TPHCM giao nghiên cứu, lập quy hoạch phát triển TOD tại khu vực ga Thủ Thiêm với quy mô khoảng 29,5ha để trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Bên cạnh ga Thủ Thiêm, lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng chỉ đạo triển khai quy hoạch và kết nối các tuyến đường sắt trong phạm vi sân bay Long Thành.

Ưu tiên hoàn thiện quy hoạch ga Thủ Thiêm ở TPHCM để phát triển TOD - 2 — Hướng đấu nối Metro Thủ Thiêm - Long Thành vào sân bay Long Thành (Ảnh: Ngọc Tân).

Theo Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), hành lang trục chính sân bay Long Thành dự kiến có tới 3 tuyến đường sắt cùng đi qua, gồm đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Metro Thủ Thiêm - Long Thành và Metro Suối Tiên - Long Thành, dẫn đến nguy cơ quá tải không gian xây dựng và xung đột hạ tầng.

Về vấn đề này, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng giao Cục Đường sắt Việt Nam chủ trì, phối hợp với Ban Quản lý dự án Thăng Long làm việc trực tiếp với các cơ quan chuyên môn của Đồng Nai, TPHCM, ACV và các đơn vị tư vấn để nghiên cứu kỹ lưỡng từng phương án kết nối.

Việc thiết kế phải đảm bảo tính khả thi, hiệu quả đầu tư cao nhất, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các quy hoạch, dự án đã phê duyệt hoặc đang triển khai; đồng thời phân định rõ phạm vi giữa các dự án để tạo sự thuận lợi trong vận hành, bảo trì và di chuyển của hành khách.

UBND thành phố Đồng Nai có trách nhiệm chỉ đạo đơn vị tư vấn hoàn thiện hồ sơ phương án kết nối, gửi Bộ Xây dựng và các bên liên quan thống nhất trước khi triển khai; đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về hiệu quả đầu tư và tài chính của dự án kéo dài tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên đi sân bay Long Thành.