Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: “Không được xa dân và chỉ làm việc qua báo cáo”

Quan điểm chỉ đạo này được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm quán triệt khi phát biểu chỉ đạo tại Đại hội toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam khóa XI, sáng 12/5.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Đại hội MTTQ Việt Nam lần này diễn ra trong bối cảnh rất đặc biệt, khi hệ thống chính trị đang vận hành theo mô hình tổ chức mới, tinh gọn hơn, đòi hỏi hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả cao hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn.

“Đại hội là dấu mốc mở đầu chặng đường phát triển mới của Mặt trận, với vị thế mới, mô hình tổ chức mới, yêu cầu nhiệm vụ mới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhận định.

Mặt trận không thể mạnh nếu xa dân

Khẳng định tầm quan trọng của đại đoàn kết toàn dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng trong kỷ nguyên mới, đại đoàn kết không chỉ là truyền thống tinh thần, mà còn là năng lực phát triển quốc gia; là sức mạnh để khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo, tạo đồng thuận xã hội, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

“Đoàn kết trong giai đoạn mới là biết tôn trọng những khác biệt hợp pháp, chính đáng; giải quyết hài hòa lợi ích; lấy mục tiêu chung của quốc gia - dân tộc làm điểm tương đồng; lấy khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc làm ngọn cờ quy tụ mọi người Việt Nam yêu nước”, theo lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Ghi nhận và đánh giá cao những kết quả quan trọng mà MTTQ Việt Nam các cấp đạt được trong thời gian qua, song lãnh đạo Đảng, Nhà nước cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, bất cập khi một số cuộc vận động, phong trào thi đua còn hình thức; công tác giám sát, phản biện xã hội có nơi còn lúng túng; việc theo dõi, đôn đốc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện còn chưa quyết liệt.

Bên cạnh đó, việc nắm tình hình nhân dân, nhất là trên không gian mạng, trong các nhóm xã hội mới chưa bắt kịp tình hình.

Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, những hạn chế đó cần được nhìn thẳng, nói thật, đánh giá đúng và có giải pháp khắc phục căn cơ.

“Mặt trận không thể mạnh nếu xa dân; không thể đổi mới nếu chỉ là lời văn trong nghị quyết; không thể đại diện cho nhân dân nếu không nghe được tiếng nói thật của nhân dân và nói dân không hiểu; không thể giám sát, phản biện có chất lượng nếu thiếu bản lĩnh, thiếu dữ liệu, thiếu chuyên gia và thiếu cơ chế theo đến cùng các kiến nghị chính đáng”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ quan điểm.

Gợi mở các nhóm nhiệm vụ trọng tâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trước hết quán triệt quan điểm “dân là gốc”, nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, phát triển, là nguyên tắc xuyên suốt trong hoạt động của công tác Mặt trận.

Nhấn mạnh mọi chủ trương, chính sách, pháp luật phải xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng thời cho rằng hiệu quả công tác Mặt trận không chỉ đo bằng số cuộc họp, số văn bản, số phong trào, số lễ phát động, mà phải đo bằng niềm tin, sự hài lòng, mức độ tham gia của nhân dân.

Nhiệm vụ thứ hai là đổi mới phương thức tập hợp, vận động, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Nêu bối cảnh xã hội đang thay đổi nhanh, không gian sống, cách tiếp cận thông tin của nhân dân ngày càng đa dạng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi ý phương thức vận động, tập hợp nhân dân cũng phải đổi mới.

“Không thể chỉ vận động bằng hội nghị, văn bản, khẩu hiệu; phải vận động bằng đối thoại, thuyết phục, lợi ích thiết thực, sự gương mẫu, kết quả cụ thể và khả năng giải quyết những vấn đề nhân dân quan tâm”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Mặt trận không làm thay Nhà nước, không làm thay các tổ chức thành viên, càng không được hành chính hóa hoạt động của mình. Mặt trận phải làm đúng vai trò nòng cốt chính trị: quy tụ, hiệp thương, điều phối, giám sát, phản biện, chăm lo, bảo vệ và phát huy sức mạnh nhân dân.

“Trong mô hình tổ chức mới, tổ chức có thể tinh gọn hơn, nhưng sức tập hợp phải rộng hơn; bộ máy có thể ít tầng nấc hơn, nhưng hoạt động phải gần dân hơn”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Phản biện xã hội không phải để làm khó cơ quan Nhà nước

Nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, cũng là nhiệm vụ được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý. Đây là những chức năng rất quan trọng của MTTQ Việt Nam, cũng là phương thức để nhân dân tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước, kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

“Giám sát phải chọn đúng vấn đề nhân dân quan tâm, xã hội bức xúc, chính sách có tác động lớn đến đời sống người dân. Phản biện xã hội phải được thực hiện từ sớm, từ xa, ngay trong quá trình hình thành chủ trương, chính sách”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở, đồng thời nói thêm phản biện xã hội không phải để làm khó cơ quan Nhà nước, mà để chính sách đúng hơn, sát dân hơn, minh bạch hơn, khả thi hơn, nhân văn hơn.

Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý Mặt trận phải có cơ chế theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện; không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo, không để ý kiến chính đáng của nhân dân rơi vào im lặng.

Nhiệm vụ thứ tư, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, là chăm lo lợi ích thiết thực của nhân dân, củng cố đồng thuận xã hội từ cơ sở.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các chương trình an sinh phải công khai, minh bạch, đúng đối tượng, có giám sát xã hội; không chỉ dừng ở hỗ trợ trước mắt, mà phải hướng tới sinh kế bền vững.

Thứ năm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng xây dựng Mặt trận hiện đại với tổ chức thông suốt, cán bộ gần dân, chuyển đổi số thực chất, có tầm nhìn dài hạn.

Trong đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cán bộ Mặt trận phải có bản lĩnh chính trị, có tâm với dân, có uy tín trong cộng đồng, có kỹ năng vận động, đối thoại, thuyết phục, phản biện, xử lý tình huống.

“Không được xa dân, không thể chỉ làm việc qua báo cáo; phải đi đến nơi, nghe đến cùng, nói đúng sự thật, kiến nghị đúng chỗ, theo đến cùng kết quả”, theo lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Để MTTQ Việt Nam hoàn thành tốt nhiệm vụ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp tiếp tục nhận thức sâu sắc hơn nữa về vị trí, vai trò của Mặt trận; thật sự tôn trọng, lắng nghe, phối hợp và tạo điều kiện để Mặt trận thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.

Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, ý kiến giám sát, phản biện, kiến nghị của Mặt trận phải được coi là kênh quan trọng để hoàn thiện lãnh đạo, quản lý, điều hành. Cấp ủy, chính quyền phải có trách nhiệm tiếp thu, giải trình, phản hồi rõ ràng.

Với niềm tin vào sức mạnh vô địch của nhân dân, của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kêu gọi toàn thể đồng bào, đồng chí, chiến sĩ cả nước, đồng bào ta ở nước ngoài tiếp tục đoàn kết một lòng, chung sức, đồng lòng, phát huy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, khát vọng cống hiến, góp phần xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh.

Dẫn lời Chủ tịch Hồ Chí Minh “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kêu gọi “Hãy làm cho đoàn kết trở thành sức mạnh, làm cho dân chủ trở thành động lực và làm cho niềm tin của nhân dân trở thành nền tảng vững chắc của đất nước”.