Đề xuất Bộ Công an chủ trì xử lý các sự cố AI nghiêm trọng
(Dân trí) - Bộ Công an được đề xuất chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan xác minh, hướng dẫn biện pháp khắc phục, xử lý các sự cố AI nghiêm trọng.
Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo (AI) đang được Bộ Tư pháp thẩm định.
Trong đó, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ là cơ quan đầu mối, có trách nhiệm quản lý, vận hành Cổng thông tin điện tử một cửa về AI để thực hiện các nhiệm vụ: Tiếp nhận đăng ký tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với hệ thống AI; tiếp nhận thông báo kết quả phân loại hệ thống AI theo mức độ rủi ro; tiếp nhận báo cáo sự cố nghiêm trọng và các thông tin phục vụ công tác quản lý, giám sát hệ thống; công khai thông tin về hệ thống AI...
Cơ sở dữ liệu quốc gia về AI cũng do Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng, quản lý thống nhất để phục vụ công tác quản lý nhà nước, giám sát và tổng hợp thông tin về hệ thống này.

Hình ảnh phương tiện vi phạm trên các tuyến đường được truyền trực tuyến từ các camera AI về Trung tâm thông tin chỉ huy thuộc Cục CSGT, Bộ Công an (Ảnh: Trần Thanh).
Việc phát triển nguồn lực AI được thực hiện theo hướng toàn diện, liên thông giữa các cấp học và trình độ đào tạo, bảo đảm hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao phục vụ nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và quản lý AI.
Đối với giáo dục phổ thông, dự thảo đề xuất tích hợp nội dung cơ bản về AI, tư duy tính toán, kỹ năng số và đạo đức công nghệ vào chương trình giáo dục bắt buộc. Song song với đó, khuyến khích các hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu và sáng tạo trong lĩnh vực AI.
Bộ Khoa học và Công nghệ (cơ quan soạn thảo) đề xuất khuyến khích các cơ sở giáo dục đại học xây dựng chương trình đào tạo về AI, khoa học dữ liệu và các chuyên ngành liên quan. Khuyến khích các trường hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và tổ chức quốc tế đào tạo, thực tập, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.
Dự thảo nêu rõ, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan xác minh, hướng dẫn biện pháp khắc phục và xử lý theo quy định pháp luật đối với các sự cố AI nghiêm trọng có dấu hiệu ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.
Bộ Công an chủ trì rà soát, đánh giá và đề xuất hệ thống AI liên quan đến lĩnh vực an ninh, trật tự để Bộ Khoa học và Công nghệ tổng hợp, trình Thủ tướng Chính phủ đưa vào danh mục hệ thống AI có rủi ro cao.
Cũng tại dự thảo nghị định, Bộ Công an được giao phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc thẩm định hồ sơ, đánh giá phương án quản lý rủi ro an ninh mạng và cấp giấy xác nhận tham gia thử nghiệm có kiểm soát đối với hệ thống AI cấp độ 3; hướng dẫn tiêu chí, yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia đối với mô hình triển khai kết hợp hạ tầng điện toán đám mây trong nước và ngoài nước.
Hai bộ này phối hợp thực hiện chia sẻ, điều phối thông tin năng lực hạ tầng và cơ chế phối hợp giám sát, xử lý sự cố an ninh trên hạ tầng AI quốc gia.
Trong khi đó, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu chuyên ngành phục vụ hoạt động AI và thực hiện kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về AI theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật của Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Hằng năm, các địa phương tổng hợp báo cáo tình hình phát triển, ứng dụng, quản lý rủi ro hệ thống AI cũng như báo cáo sự cố nghiêm trọng thuộc lĩnh vực phụ trách, gửi Bộ Khoa học và Công nghệ để tổng hợp báo cáo Chính phủ.
Gắn nhãn nội dung do hệ thống AI tạo ra
Dự thảo đang được Bộ Tư pháp thẩm định nêu rõ, tổ chức cung cấp nền tảng trung gian, mạng xã hội có trách nhiệm hỗ trợ hiển thị hoặc cung cấp công cụ kỹ thuật để người sử dụng tự khai báo, gắn nhãn nội dung do hệ thống AI tạo ra. Đồng thời áp dụng biện pháp kỹ thuật để bảo toàn trường thông tin siêu dữ liệu về nguồn gốc AI khi tiếp nhận, lưu trữ, hiển thị nội dung hoặc cung cấp tùy chọn cho người sử dụng tải lên nội dung giữ nguyên siêu dữ liệu.
Luật Trí tuệ nhân tạo (AI) gồm 8 chương, 35 điều, có hiệu lực từ ngày 1/3 quy định nhà cung cấp phải bảo đảm người dùng biết khi đang tương tác với hệ thống AI, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Âm thanh, hình ảnh, video do AI tạo ra phải gắn dấu hiệu nhận biết ở định dạng mà máy đọc được để phân biệt với nội dung thật. Quy định này nhằm góp phần hạn chế giả mạo, deepfake (công nghệ mô phỏng hình ảnh khuôn mặt con người) và bảo vệ người dùng trên môi trường số.













