Công an sẽ kiểm tra việc chấp hành pháp luật tại hộ kinh doanh

Bộ Công an vừa ban hành kế hoạch kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật thuộc phạm vi quản lý nhà nước tại doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trong năm 2026, nhằm nâng cao hiệu lực quản lý an ninh, trật tự, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế tư nhân.

Kế hoạch được triển khai trên cơ sở các nghị quyết của Chính phủ và Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, yêu cầu hoạt động kiểm tra phải đi đôi với hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp, góp phần ổn định môi trường đầu tư, kinh doanh.

Kiểm tra gắn với phòng ngừa sai phạm

Theo kế hoạch, mục tiêu trọng tâm là tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự, bảo đảm các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế tư nhân được triển khai thống nhất, đồng bộ, hiệu quả; qua đó củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp đối với cơ quan quản lý nhà nước và lực lượng công an.

Hoạt động kiểm tra được xác định phải gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại từng địa phương. Trong đó, công tác kiểm tra không chỉ nhằm phát hiện, xử lý vi phạm mà còn hướng tới phòng ngừa từ sớm, từ xa, kịp thời phát hiện sơ hở, thiếu sót, tồn tại để chấn chỉnh, khắc phục.

Bộ Công an yêu cầu lực lượng chức năng trong quá trình kiểm tra phải đồng thời hỗ trợ tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Một nội dung đáng chú ý là việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác kiểm tra. Theo đó, lực lượng công an sẽ tăng cường khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời hạn chế phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết.

Kế hoạch cũng nhấn mạnh yêu cầu lựa chọn nội dung, lĩnh vực kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, hình thức. Trong đó, việc hỗ trợ, hướng dẫn doanh nghiệp chấp hành pháp luật ngay từ giai đoạn đầu được xác định là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế vi phạm phát sinh.

Bộ Công an đồng thời yêu cầu phát huy vai trò của chính quyền, cơ quan quản lý nhà nước các cấp, doanh nghiệp và người dân trong công tác bảo đảm an ninh trật tự tại cơ sở; tăng cường kỷ luật, kỷ cương; phòng ngừa, phát hiện, xử lý nghiêm hành vi tiêu cực, lợi dụng kiểm tra để nhũng nhiễu doanh nghiệp.

Tăng kiểm tra trực tuyến

Đối tượng kiểm tra gồm doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoạt động theo pháp luật Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực, địa bàn, loại hình kinh doanh tiềm ẩn nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự, do lãnh đạo Công an các cấp phê duyệt danh sách.

Hoạt động kiểm tra được triển khai trong suốt năm 2026. Công an các tỉnh, thành phố căn cứ chức năng, nhiệm vụ, tình hình thực tế để xây dựng kế hoạch kiểm tra theo từng quý, bảo đảm tập trung vào các vấn đề còn tồn tại, hạn chế, bức xúc hoặc được dư luận xã hội quan tâm.

Về phương thức, Bộ Công an định hướng đẩy mạnh kiểm tra trực tuyến, từ xa, ưu tiên sử dụng dữ liệu điện tử được lưu trữ tại các cơ quan chức năng và kết quả đối soát từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh điện tử. Cách làm này nhằm giảm áp lực kiểm tra trực tiếp, đồng thời nâng cao tính minh bạch, khách quan trong hoạt động quản lý.

Đáng chú ý, nguyên tắc kiểm tra được quy định chặt chẽ theo hướng không để xảy ra tình trạng kiểm tra chồng chéo, trùng lặp. Theo đó, kiểm tra liên ngành đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không quá một lần trong năm đối với cùng nội dung, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm rõ ràng.

Trong trường hợp cơ quan chức năng đã tiến hành thanh tra thì không thực hiện kiểm tra hoặc thanh tra lại trong cùng năm, trừ khi xuất hiện dấu hiệu vi phạm mới. Đồng thời, việc kiểm tra trực tuyến, từ xa chỉ yêu cầu cung cấp các tài liệu, dữ liệu mà cơ quan nhà nước chưa có, không yêu cầu cung cấp lại thông tin đã được chia sẻ trong hệ thống.

Kế hoạch cũng quy định miễn kiểm tra thực tế đối với các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tuân thủ tốt quy định pháp luật. Bên cạnh đó, Bộ Công an nghiêm cấm hành vi tiêu cực, lạm dụng kiểm tra để gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo Bộ Công an, việc triển khai kế hoạch kiểm tra năm 2026 không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh trật tự mà còn hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định, tạo điều kiện thuận lợi để khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững.