Ukraine lên tiếng về thông tin sắp bầu cử, trưng cầu dân ý

Báo RBC dẫn nguồn tin từ Văn phòng Tổng thống Ukraine ngày 11/2 cho biết: “Chừng nào chưa có an ninh, sẽ không có bất kỳ thông báo nào (về bầu cử và trưng cầu dân ý về thỏa thuận hòa bình)”.

Bình luận được đưa ra sau khi báo Financial Times của Anh dẫn nguồn thạo tin ngày 11/2 cho biết, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky có thể sẽ công bố kế hoạch bầu cử tổng thống và trưng cầu dân ý về kế hoạch hòa bình với Nga vào ngày 24/2 tới, đúng dịp tròn 4 năm kể từ khi xung đột nổ ra.

Bước đi này được thực hiện trong bối cảnh Nhà Trắng gây sức ép lên Kiev nhằm hoàn tất các cuộc đàm phán hòa bình giữa Ukraine và Nga vào mùa xuân, trước khi diễn ra cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ.

Công tác chuẩn bị bắt đầu sau khi chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu cả 2 cuộc bỏ phiếu phải được tổ chức trước ngày 15/5. Nếu không, nước này có nguy cơ mất các bảo đảm an ninh do Mỹ đề xuất.

Theo nguồn tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nói rõ với Kiev rằng các bảo đảm an ninh của Mỹ phụ thuộc vào việc ký kết một thỏa thuận hòa bình rộng hơn, nhiều khả năng bao gồm việc nhượng bộ vùng Donbass cho Nga.

Những nguồn tin thân cận với ông Zelensky cho biết ông và đội ngũ của mình đã làm rõ với chính quyền Tổng thống Trump rằng họ sẵn sàng chấp nhận các thời hạn cực kỳ gấp gáp, bất chấp những khó khăn về hậu cần khi tổ chức bầu cử trong thời chiến trong thời gian ngắn.

Theo lịch làm việc, quốc hội Ukraine trong tháng 3 và tháng 4 sẽ tiến hành các thay đổi pháp lý cần thiết để cho phép tổ chức bầu cử trong thời gian thiết quân luật.

Financial Times cho hay, các quan chức Ukraine và phương Tây nhấn mạnh cả mốc thời gian lẫn “tối hậu thư” của Mỹ nhiều khả năng sẽ không thể đáp ứng, vì chúng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm khả năng đạt được tiến triển trong thỏa thuận hòa bình với Nga.

Tuy nhiên, kế hoạch này được xem là phản ánh ý định của ông Zelensky nhằm củng cố triển vọng tái đắc cử, đồng thời phát tín hiệu tới Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Kiev không làm chậm tiến trình hướng tới một thỏa thuận hòa bình.

Nhà Trắng và Văn phòng Tổng thống Ukraine hiện chưa bình luận về thông tin trên.

Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy đa số người Ukraine phản đối việc tổ chức bầu cử trước khi chiến sự kết thúc.

Phần lớn người Ukraine cũng bác bỏ các đề xuất trao toàn bộ khu vực Donbass cho Nga kiểm soát để đổi lấy các bảo đảm an ninh từ Mỹ và châu Âu.

Tuy nhiên, 55% người Ukraine ủng hộ việc tổ chức trưng cầu dân ý về một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc chiến với Nga, trong khi 32% phản đối.

Trong khi đó, Mạng lưới Dân sự OPORA, một tổ chức nghiên cứu của Ukraine, nhấn mạnh rằng luật hiện hành cấm tổ chức trưng cầu dân ý trong thời gian thiết quân luật. Điều này là bởi trong những điều kiện như vậy không thể bảo đảm sự tham gia của hàng triệu người Ukraine ở nước ngoài cũng như các quân nhân, không thể giảm thiểu đầy đủ mọi mối đe dọa an ninh và các chiến dịch thông tin sai lệch, đồng thời không thể khôi phục hoàn toàn cơ sở hạ tầng bầu cử đã bị hư hại.

Ngay cả khi chiến sự chấm dứt, việc chuẩn bị cho một cuộc trưng cầu dân ý như vậy cũng sẽ đòi hỏi thời gian đáng kể và các cải cách phức tạp.