Trung Quốc có thể nhận “trái đắng” với chiến thuật vùng xám ở Biển Đông

Chuyên gia Richard Heydarian cho rằng, việc Trung Quốc tiếp tục cưỡng ép láng giềng ở Biển Đông sẽ khiến Bắc Kinh phải nhận đòn phản kháng mạnh mẽ.
>>Giáo sư Mỹ vạch trần tham vọng của Trung Quốc tại Biển Đông
>>"Đã đến lúc đưa tranh chấp biển Đông ra Liên Hiệp Quốc"
>>Nghị sĩ Mỹ đồng loạt kêu gọi ngăn chặn Trung Quốc bành trướng trên Biển Đông

Trung Quốc có thực sự đóng góp cho ổn định trong khu vực?

Trong động thái phô diễn sức mạnh “cơ bắp” và các chiến thuật cưỡng ép, chà đạp lên thượng tôn pháp luật, Trung Quốc đã điều nhóm tàu khảo sát Hải Dương 8 đi vào vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam ở khu vực phía Nam Biển Đông.

Trung Quốc có thể nhận “trái đắng” với chiến thuật vùng xám ở Biển Đông - 1

Trung Quốc có thực sự trỗi dậy hòa bình như tuyên bố của họ?./. Ảnh: Reuters.

Trên thực tế, các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ chồng lấn từ lâu đã tạo ra căng thẳng trong quan hệ giữa các bên có lợi ích liên quan ở Biển Đông. Theo luật pháp quốc tế, “các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ chồng lấn” trên biển nghĩa là vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của một nước chồng lấn với EEZ của nước láng giềng.

Đối với sự kiện bãi Tư Chính, Trung Quốc tìm cách tuyên bố chủ quyền của họ thông qua yêu sách “đường 9 đoạn” – yêu sách phi lý vốn đã bị bác bỏ theo phán quyết của Tòa trọng tài Quốc tế hồi năm 2016. Bãi Tư Chính nằm hoàn toàn trong EEZ 200 hải lý của Việt Nam, cách lục địa Trung Quốc khoảng 600 hải lý.

Theo quy định của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS 1982), Việt Nam thiết lập EEZ là vùng biển tiếp liền phía ngoài lãnh hải, hợp với lãnh hải thành một vùng biển có chiều rộng 200 hải lý tính từ đường cơ sở. Việt Nam đồng thời xác định thềm lục địa là vùng đáy biển và lòng đất dưới đáy biển, tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, trên toàn bộ phần kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền cho đến mép ngoài của rìa lục địa. Dựa trên các quy định này thì bãi Tư Chính nằm trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, được xác định theo đúng các quy định của UNCLOS 1982.

Như vậy, sự việc xảy ra rõ ràng không phải ở vùng chống lấn và Trung Quốc không có lý gì để biến phần lãnh thổ của Việt Nam được luật pháp quốc tế công nhận trở thành vùng tranh chấp. 

Cần phải lưu ý một điểm mấu chốt ở đây là trong khi Trung Quốc tìm cách ngăn chặn hoạt động thăm dò dầu khí của một nước khác ở bất kỳ đâu trong cái gọi là “đường 9 đoạn” – tuyên bố chủ quyền phi lý chồng chéo lên EEZ của nhiều nước khác trong khu vực, Bắc Kinh lại ngang nhiên tiến hành hoạt động thăm dò tài nguyên khí tự nhiên trong các vùng biển có tranh chấp.

Trung Quốc cho đến nay vẫn khăng khẳng từ chối sự hòa giải hay can thiệp từ bên ngoài và muốn giải quyết các vấn đề dưới hình thức song phương từ quan điểm sức mạnh và tìm cách dịnh hình câu chuyện về hòa bình và sự ổn định theo quan điểm của riêng mình. Họ tìm cách áp đặt câu chuyện này lên các nước láng giềng.

Theo nhận định của giới quan sát, các sự vụ nghiêm trọng gần đây ở Biển Đông liên quan đến hoạt động của tàu Trung Quốc ở vùng biển chiến lược quan trọng này đang thử thách niềm tin của khu vực đối với sự chân thành của Bắc Kinh trong lời hứa hẹn của họ về hòa bình, an ninh, an toàn hàng hải trong khu vực; đồng thời cũng thúc đẩy Mỹ có các động thái cụ thể hơn với các bên liên quan khác trong khu vực để kiếm chế sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc.

Chiến thuật vùng xám

Bên cạnh việc theo đuổi giải quyết xung đột ở Biển Đông theo cách rút từng chiếc trong bó đũa để bẻ, Trung Quốc cũng tiếp tục áp dụng “chiến thuật vùng xám” quen thuộc.

Chiến thuật vùng xám được một quốc gia sử dụng để đạt được một lợi ích nào đó, thường là về lãnh thổ, nhưng không muốn dùng vũ lực một cách quy mô và trực tiếp. Chiến lược này có 2 đặc trưng căn bản. Thứ nhất là không để xung đột vượt ngưỡng thành chiến tranh nóng. Thứ hai là từ từ tịnh tiến. Chiến thuật vùng xám đã được Trung Quốc liên tục được thử nghiệm và điều chỉnh qua những cuộc đối đầu với lực lượng chấp pháp của các nước, đặc biệt ở Biển Đông từ năm 2006. Mục đích của những hành động quấy rối đó nhằm thay đổi hiện trạng, biến vùng biển không tranh chấp thành có tranh chấp và gây lúng túng cho các nước trong việc phản ứng.

Tàu cảnh sát biển trang bị vũ khí hạng nặng Haijing 35111 được Trung Quốc triển khai để cản trở hoạt động khai thác dầu khí ở lô 06.01, ở phía tây bắc bãi Tư Chính thuộc chủ quyền của Việt Nam chính là con tàu từng được điều đến quấy nhiễu gần một giàn khoan dầu trên thềm lục địa của Malaysia hồi tháng 5/2019.

Tháng 6/2019, một tàu Trung Quốc đã đâm chìm một tàu cá của Philippines gần bãi Cỏ Rong thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam rồi bỏ mặc 22 thuyền viên. Những người này sau đó may mắn đã được tàu của Việt Nam cứu. Bất chấp sự lên án của cộng đồng quốc tế, Trung Quốc vẫn cho rằng đây chỉ là một vụ tai nạn.

Mới đây nhất, hôm 29/7, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana xác nhận rằng 5 tàu chiến của Trung Quốc đã đi qua vùng lãnh hải 12 hải lý của Philippines trong tháng này mà không thông báo cho Manila, gọi đây là “thất bại trong việc tuân thủ các giao thức ngoại giao và phép lịch sự thông thường”.

Theo Giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia, sự quyết đoán của Trung Quốc ở Biển Đông ngày càng gia tăng không phải là ngẫu nhiên mà là phản ứng có tính toán đối với chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ và việc Washington tăng cường hoạt động tự do hàng hải” (FONOP) ở Biển Đông – một trong những tuyến đường biển nhộn nhịp nhất thế giới, có khoảng 5.000 tỷ USD hàng hóa thương mại vận chuyển bằng tàu qua lại mỗi năm.

Giáo sư Thayer cho rằng, Trung Quốc đang rất tích cực trong việc cản phá các nước láng giềng khai thác dầu khí ở Biển Đông nếu không có sự tham gia của Bắc Kinh và cũng không muốn các nước trong khu vực có mối quan hệ hợp tác với nước ngoài để làm việc đó.

“Việc Trung Quốc sử dụng chiến thuật vùng xám chắc chắn sẽ khiến các quốc gia trong khu vực phải có biện pháp đối phó và đẩy lùi”, ông Thayer viết. “Điều này mang đến rủi ro rằng các cuộc đối đầu trên biển sẽ leo thang”.

Philippines – một trong các bên có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông đã “hạ tông giọng” rất nhiều trong cuộc đối đầu với Trung Quốc trên Biển Đông kể từ khi Tổng thống Rodrigo Duterte lên nắm quyền. Tuy nhiên, khác với Tổng thống, các quan chức quốc phòng nước này cho đến nay vẫn liên tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn.

Hôm 30/7, khi được đề nghị bình luận về tuyên bố trước đó cùng ngày của Đại sứ Trung Quốc tại Philippines Triệu Giám Hoa rằng Bắc Kinh sẽ không tìm cách chi phối Biển Đông và “sẽ không nổ phát súng đầu tiên”, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana nhấn mạnh: “Họ nói rằng ‘chúng tôi không bắt nạt những người xung quanh’, họ tuân thủ luật pháp quốc tế, nhưng tôi khẳng định các bạn (Trung Quốc) đang không làm điều đó, những gì các bạn nói không giống những gì các bạn làm trên thực tế một chút nào”.

Ông Lorenzana đồng thời đánh giá việc Trung Quốc chiếm quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough sau tranh chấp kéo dài năm 2012 là “hành động ức hiếp”.

Theo chuyên gia Richard Heydarian thuộc Viện Nghiên cứu chiến lược và quốc tế Stratbase ADR (ADRi), cách hành xử của Trung Quốc không giúp họ tạo lập được chủ quyền với những đòi hỏi phi lý mà chỉ khiến các nước khác có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông quyết tâm hơn trong hành động, đưa ra phản kháng mạnh mẽ hơn trong tương lai.

Theo Hùng Cường

VOV.VN

MỚI NHẤT
Ông Trump mềm mỏng bất thường sau 3 vụ phóng tên lửa của Triều Tiên
Ông Trump mềm mỏng bất thường sau 3 vụ phóng tên lửa của Triều Tiên

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho biết các vụ phóng tên lửa gần đây của Triều Tiên không vi phạm thỏa thuận giữa ông và nhà lãnh đạo Kim Jong-un, đồng thời bày tỏ tin tưởng vào tiềm năng của Bình Nhưỡng.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 10:43

Hy hữu án tù 50 phút ngắn nhất lịch sử Anh
Hy hữu án tù 50 phút ngắn nhất lịch sử Anh

(Dân trí) - Tòa án Bristol Crown, Anh đưa ra một bản án được coi là án tù ngắn nhất trong lịch sử nước này khi chỉ kéo dài đúng 50 phút.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 09:36

Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích hành vi xấu của Trung Quốc suốt hàng chục năm
Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích hành vi xấu của Trung Quốc suốt hàng chục năm

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã công khai chỉ trích những hành vi “xấu xa” của Trung Quốc suốt hàng chục năm qua khi ông dự hội nghị bộ trưởng ngoại giao ASEAN tại Thái Lan.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 09:28

Lục quân Mỹ tập trận tại Thái Bình Dương với chủ đề Biển Đông
Lục quân Mỹ tập trận tại Thái Bình Dương với chủ đề Biển Đông

(Dân trí) - Tư lệnh Lục quân Mỹ tại Thái Bình Dương cho biết cuộc tập trận quân sự lớn của Mỹ tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương trong năm 2020 sẽ tập trung vào bối cảnh Biển Đông.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 05:47

Ông Trump gây tranh cãi khi giáng đòn trừng phạt mạnh với Trung Quốc
Ông Trump gây tranh cãi khi giáng đòn trừng phạt mạnh với Trung Quốc

(Dân trí) - Lệnh áp thuế mới của Tổng thống Donald Trump đối với Trung Quốc không chỉ khiến thị trường chứng khoán chao đảo mà còn gây khó khăn cho các cuộc đàm phán thương mại.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 03:33

Tình trạng “ông nói gà, bà nói vịt” trong đàm phán thương chiến Mỹ - Trung
Tình trạng “ông nói gà, bà nói vịt” trong đàm phán thương chiến Mỹ - Trung

(Dân trí) - Mỹ và Trung Quốc đưa ra 2 phát biểu thể hiện “lệch pha” nhau về cuộc đàm phán thời gian qua trong bối cảnh căng thẳng từ cuộc chiến thương mại giữa 2 nước tiếp tục leo thang.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 03:32

Nhật loại Hàn Quốc khỏi danh sách các đối tác thương mại đáng tin cậy
Nhật loại Hàn Quốc khỏi danh sách các đối tác thương mại đáng tin cậy

Biện pháp mới, dự kiến có hiệu lực vào cuối tháng này, sẽ là một đòn mạnh nhằm vào quan hệ vốn đã căng thẳng giữa 2 nước.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 03:13

“Thót tim” cảnh máy bay Mỹ hạ cánh khẩn cấp giữa xa lộ đông đúc
“Thót tim” cảnh máy bay Mỹ hạ cánh khẩn cấp giữa xa lộ đông đúc

(Dân trí) - Một máy bay hạng nhẹ đã gặp trục trặc với động cơ và buộc phải thực hiện màn hạ cánh khẩn cấp khá liều lĩnh trên một xa lộ đông người qua lại của Mỹ.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 02:39

Nổ liên tiếp tại trung tâm thủ đô của Thái Lan
Nổ liên tiếp tại trung tâm thủ đô của Thái Lan

(Dân trí) - Thủ đô Bangkok, Thái Lan hôm nay đã chứng kiến các vụ nổ liên tiếp diễn ra tại ít nhất 3 địa điểm, trong bối cảnh thành phố này đang là chủ nhà của hội nghị ngoại trưởng các nước ASEAN.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 11:50

Cô gái Anh thiệt mạng vì mở tung cửa máy bay, nhảy từ 1.000 m xuống đất
Cô gái Anh thiệt mạng vì mở tung cửa máy bay, nhảy từ 1.000 m xuống đất

(Dân trí) - Một cô gái Anh đã thiệt mạng trong một chuyến đi nghiên cứu sau khi bất ngờ mở cửa máy bay, giằng co dữ dội với những người ngăn cản mình trước khi nhảy từ độ cao 1.000 m xuống một thảo nguyên hoang dã.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 11:46

Ấn Độ kêu gọi tuân thủ luật pháp quốc tế tại Biển Đông
Ấn Độ kêu gọi tuân thủ luật pháp quốc tế tại Biển Đông

Ông Raveesh Kumar cũng bày tỏ hy vọng luật pháp quốc tế được tuân thủ khi Ấn Độ tiến hành các hoạt động bình thường trong vùng biển này.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 10:32

Nghị sĩ Mỹ chỉ trích tàu Trung Quốc xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam
Nghị sĩ Mỹ chỉ trích tàu Trung Quốc xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam

(Dân trí) - Nghị sĩ Mỹ đã lên tiếng chỉ trích hoạt động khảo sát của tàu Trung Quốc bên trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, đồng thời hối thúc đưa vấn đề Biển Đông vào chương trình hội nghị ASEAN.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 10:11

ĐÁNG QUAN TÂM
Ông Trump dọa thả 2.500 phần tử khủng bố IS về lại châu Âu
Ông Trump dọa thả 2.500 phần tử khủng bố IS về lại châu Âu

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cảnh báo Mỹ sẽ thả 2.500 tay súng IS mà họ đang bắt giữ về các quốc gia châu Âu nếu những nước này không tình nguyện nhận các phần tử này về.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 09:48

Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích hành vi cưỡng ép của Trung Quốc trên Biển Đông
Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích hành vi cưỡng ép của Trung Quốc trên Biển Đông

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã chỉ trích hành vi “cưỡng ép” của Trung Quốc trên Biển Đông khi ông tới Thái Lan dự cuộc họp với các ngoại trưởng ASEAN.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 07:59

Triều Tiên phóng tên lửa lần thứ 3 trong một tuần
Triều Tiên phóng tên lửa lần thứ 3 trong một tuần

(Dân trí) - Triều Tiên ngày 2/8 đã phóng các tên lửa tầm ngắn chưa xác định ở bờ biển phía đông nước này và đây là vụ phóng thứ 3 của Bình Nhưỡng trong vòng một tuần.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 07:17

Ông Trump tuyên bố áp thuế 300 tỷ USD hàng Trung Quốc
Ông Trump tuyên bố áp thuế 300 tỷ USD hàng Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông sẽ áp mức thuế bổ sung 10% đối với 300 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu còn lại của Trung Quốc vào Mỹ, bắt đầu từ ngày 1/9.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 06:58

Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích các dự án đập thủy điện của Trung Quốc trên sông Mekong
Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích các dự án đập thủy điện của Trung Quốc trên sông Mekong

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã chỉ trích các dự án xây đập thủy điện của Trung Quốc trên sông Mekong, cáo buộc rằng điều này đã dẫn tới mực nước thấp kỷ lục trong 10 năm qua tại các nước hạ lưu con sông.

Thứ năm, 01/08/2019 - 09:43

Ngoại trưởng Nhật Bản quan ngại tình hình Biển Đông “xấu đi theo từng năm”
Ngoại trưởng Nhật Bản quan ngại tình hình Biển Đông “xấu đi theo từng năm”

(Dân trí) - Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono quan ngại rằng tình hình tại Biển Đông “xấu đi theo từng năm”, phát biểu dường như ngầm ám chỉ hoạt động quân sự hóa phi pháp tại khu vực của Trung Quốc, truyền thông Tokyo đưa tin.

Thứ năm, 01/08/2019 - 09:25

Đài Loan nói tàu chiến Trung Quốc đâm móp tàu hàng giữa lúc căng thẳng
Đài Loan nói tàu chiến Trung Quốc đâm móp tàu hàng giữa lúc căng thẳng

(Dân trí) - Truyền thông Đài Loan cho biết một tàu của quân đội Trung Quốc đã đâm móp một tàu chở hàng của hòn giữa lúc căng thẳng giữa hòn đảo và đại lục đang leo thang.

Thứ năm, 01/08/2019 - 04:15

Chuyên gia lý giải sự lo lắng của Mỹ khi Campuchia - Trung Quốc hợp tác quân sự
Chuyên gia lý giải sự lo lắng của Mỹ khi Campuchia - Trung Quốc hợp tác quân sự

(Dân trí) - Mặc dù Campuchia nhiều lần bác bỏ thông tin về việc cho phép Trung Quốc sử dụng căn cứ quân sự, song phương Tây vẫn đặt nhiều nghi vấn về mối quan hệ này.

Thứ năm, 01/08/2019 - 04:08

Iran chỉ trích Mỹ “hành xử như trẻ con”
Iran chỉ trích Mỹ “hành xử như trẻ con”

(Dân trí) - Tehran đã chỉ trích Mỹ “hành xử như trẻ con” sau khi Washington áp lệnh trừng phạt lên Ngoại trưởng Iran Javad Zarif.

Thứ năm, 01/08/2019 - 03:44

Mỹ: Khoảnh khắc đàn cá khổng lồ ào lên mặt nước gây “sốt”
Mỹ: Khoảnh khắc đàn cá khổng lồ ào lên mặt nước gây “sốt”

(Dân trí) - Đoạn video ghi lại hình ảnh đàn cá nhảy ào lên mặt nước sau khi bị cơ quan chức năng chích điện đã gây "sốt" trên mạng xã hội và truyền thông tại Mỹ.

Thứ năm, 01/08/2019 - 03:18

Mỹ truy tố tỷ phú nhôm Trung Quốc trốn thuế 1,8 tỷ USD
Mỹ truy tố tỷ phú nhôm Trung Quốc trốn thuế 1,8 tỷ USD

(Dân trí) - Tỷ phú nhôm Trung Quốc Liu Zhongtian đã bị một bồi thẩm đoàn ở tòa án Mỹ khởi tố với cáo buộc trốn 1,8 tỷ USD tiền thuế bằng một cơ chế lách luật tinh vi. Ông Liu đang phải đối mặt với án tù tối đa là 465 năm.

Thứ năm, 01/08/2019 - 01:33

Hé lộ uy lực tàu ngầm mới của Triều Tiên
Hé lộ uy lực tàu ngầm mới của Triều Tiên

(Dân trí) - Quân đội Hàn Quốc đã hé lộ những thông tin mới liên quan tới tàu ngầm đang được Triều Tiên khởi đóng.

Thứ năm, 01/08/2019 - 01:15