Toàn cảnh xung đột Trung Đông: Tên lửa Iran "quấy đảo", Vùng Vịnh báo động

Các quốc gia Vùng Vịnh đang cạn kiệt tên lửa phòng không

Theo Bloomberg, các quốc gia vùng vịnh Ba Tư đã sử dụng khoảng 2.400 tên lửa đánh chặn kể từ ngày 28/2, trong khi kho dự trữ trước chiến tranh của họ ước tính dưới 2.800 quả. Như vậy, tính tới cuối tuần qua, toàn khu vực chỉ còn chừng 400 quả, một con số đáng báo động. 

Tuy nhiên, các cuộc tấn công dữ dội gần đây của Iran vào cuối tuần đã đẩy nhanh sự cạn kiệt này. Không những thế, Tehran áp dụng chiến thuật tinh vi, sử dụng một lượng lớn UAV giá rẻ để làm suy yếu hệ thống tên lửa đánh chặn, sau đó phóng các tên lửa đạn đạo có độ chính xác cao để giáng đòn xóa sổ.

Sự kết hợp "cao - thấp" này đã phần nào thành công trong việc làm suy yếu hệ thống phòng thủ tên lửa “tỷ đô” của Mỹ, Israel và các quốc gia Vùng Vịnh.

Nếu không sớm được bổ sung tên lửa đánh chặn, các tổ hợp phòng không của những quốc gia này sẽ "trắng bệ", chỉ biết bất lực trước làn sóng đáp trả của Iran. Trụ cột phòng không giờ đây sẽ chỉ còn dựa vào Mỹ. Rõ ràng, áp lực hậu cần cho hệ thống phòng thủ lúc này mới là thử thách thực sự.

Ngược lại, Iran dường như chưa có dấu hiệu "sập nguồn", ngày qua ngày, "lúc nhặt lúc khoan" vẫn phóng hàng loạt tên lửa khiến đối phương căng thẳng đối phó. Dự kiến vài ngày tới sẽ còn có thêm sự kiện mới kịch tính hơn.

Mỹ hành động cứng rắn, giá dầu tăng vọt 

Guardian đưa tin, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với Al Jazeera rằng eo biển Hormuz sẽ được mở “bằng cách này hay cách khác” và cho biết Mỹ vẫn tập trung vào các mục tiêu chiến tranh của mình mà họ đặt mục tiêu đạt được trong “vài tuần chứ không phải vài tháng”.

Ông nói: “Tôi sẽ không cho bạn biết bao nhiêu tuần... Bây giờ Mỹ cam kết hoàn thành công việc” và nói thêm rằng điều này “cần phải được thực hiện ngay bây giờ” vì nó có thể nguy hiểm hơn trong tương lai nếu Iran chế tạo thêm vũ khí.

Bà Leavitt trước đó gợi ý rằng Tổng thống Trump vẫn cảm thấy chiến tranh sẽ kéo dài tổng cộng từ 4 đến 6 tuần, đồng thời nói thêm, "chúng ta đang ở ngày thứ 30, vì vậy bạn hãy tính toán".

Và giá dầu đạt mức cao nhất gần 4 năm, kể từ tháng 7/2022, với một thùng dầu thô Brent tăng vọt lên hơn 115 USD. Theo AAA, giá khí đốt trung bình của Mỹ hiện là 3,99 USD.

Pháp yêu cầu Liên hợp quốc họp khẩn

Ngoại trưởng Pháp, Jean-Noel Barrot, đã yêu cầu một cuộc họp khẩn cấp với hội đồng bảo an Liên hợp quốc vào thứ ba (31/3) sau “các sự cố cực kỳ nghiêm trọng” nhắm vào lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc ở miền Nam Li băng khiến 3 công dân Indonesia thiệt mạng và 2 người khác bị thương.

Ông Barrot nói: “Những cuộc tấn công như vậy gần các vị trí gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc là không thể chấp nhận được và không thể biện minh được”, đồng thời cho biết thêm Pháp đang kêu gọi “một cuộc điều tra đầy đủ về hoàn cảnh của những thảm kịch này”.

Những diễn biến đáng chú ý

Tháng đầu tiên của cuộc chiến sắp kết thúc, nhưng không bên nào tỏ ra sẵn sàng dừng lại. Liên quân Mỹ và Israel tiếp tục tấn công Iran, Tehran đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào Israel, hàng loạt mục tiêu của Mỹ và các nước Vùng Vịnh, và bản thân cuộc xung đột đang ngày càng chuyển sang giai đoạn kéo dài.

"Vừa đánh vừa đàm", Mỹ - Israel tăng sức ép nhằm khuất phục Iran

Ở Iran, bức tranh tổng thể vẫn giống như những ngày trước đó. Liên quân tiếp tục tấn công vào Tehran và các thành phố lớn khác, dựa vào việc phá hủy tiềm năng khoa học, sản xuất và quốc phòng. Đại học Imam Hossein bị tấn công và một cơ sở phòng không Iran ngoài khơi bờ biển Caspi cũng bị tập kích.

Theo CNN và Guardian, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington có thể cho "nổ tung và xóa sổ" các nhà máy điện, giếng dầu của Iran nếu không đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh "trong thời gian ngắn" và eo biển Hormuz không được mở cửa trở lại.

Khi được hỏi về lời đe dọa của ông Trump, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết quân đội Mỹ sẽ tuân theo luật pháp. Ngược lại, các chuyên gia cảnh báo, việc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự có thể là "tội ác chiến tranh".

“Chính quyền và Lực lượng vũ trang Mỹ sẽ luôn hành động trong giới hạn của luật pháp, nhưng để đạt được toàn bộ mục tiêu của Chiến dịch Cuồng nộ, Tổng thống Trump sẽ tiếp tục không suy giảm và ông ấy hy vọng Iran sẽ đạt được thỏa thuận”, bà Karoline Leavitt nói.

Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh với một “chế độ mới và hợp lý hơn” đang đạt được “tiến bộ lớn”, trong khi Tehran tiếp tục bác bỏ tuyên bố đã có bất kỳ cuộc đàm phán trực tiếp nào với Washington.

Esmaeil Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, một lần nữa khẳng định rằng Iran không tham gia đàm phán với Mỹ kể từ khi bắt đầu cuộc chiến này - và sẽ không tham gia cho đến khi hành động gây hấn quân sự kết thúc. Ông cũng gọi đề xuất của Mỹ chấm dứt chiến tranh là “quá mức và vô lý”.

Trong khi đó, bà Leavitt tuyên bố “các lãnh đạo còn lại” của Iran đang “ngày càng mong muốn chấm dứt sự tàn phá và quay lại bàn đàm phán, trong khi họ vẫn có thể”. Bà nói thêm rằng bất chấp “thách thức công khai” của chính quyền Iran và “đưa tin sai sự thật” của các phương tiện truyền thông, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn “tiếp tục và diễn ra tốt đẹp”.

Rõ ràng, Mỹ và Israel đang gia tăng sức ép nhằm khuất phục Iran hoặc chí ít là buộc đối phương phải nhượng bộ. Tuy nhiên, điều này cho đến nay vẫn chưa có tác động đáng kể đến khả năng đáp trả của Iran.

Cùng với đó, một vấn đề khác của liên quân ngày càng trở nên đáng chú ý - cuộc chiến đang đốt cháy kho tên lửa dự trữ nhanh hơn mức có thể bổ sung. Trong tháng giao tranh đầu tiên, hàng nghìn quả đạn tấn công và phòng không đã được sử dụng hết, một số vị trí đã tiến đến điểm nguy hiểm.

Sau khi máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AWCS) E-3 Sentry của Mỹ bị phá hủy tại căn cứ Prince Sultan, câu hỏi về việc triển khai AWACS an toàn trong khu vực thực sự đã được đặt ra. Các địa điểm truyền thống quá dễ bị tổn thương và các căn cứ ở xa làm giảm hiệu quả điều khiển và tăng tải cho các máy bay còn lại.

Đồng thời, sự chuẩn bị cho một giai đoạn khốc liệt hơn rõ ràng vẫn đang được tiếp tục. Đến cuối tháng 3, số lượng máy bay chiến thuật của Mỹ xuất kích lại tăng lên, đặc biệt là ở phía Nam và Tây Nam Iran - những khu vực có thể đổ bộ.

Điều tương tự cũng áp dụng đối với lực lượng không quân chiến lược: máy bay ném bom hoạt động trên bầu trời Iran gần như hàng ngày và việc chuyển hoạt động sang vịnh Ba Tư trực tiếp cho thấy hướng ưu tiên.

Truyền thông nhà nước Iran đưa tin ít nhất 2 người đã thiệt mạng trong cuộc tấn công của Mỹ  -Israel vào một trại trẻ mồ côi ở Iran.

Mục tiêu nhạy cảm của Israel bị nhắm mục tiêu

Tại Israel, các cuộc tấn công của Iran tiếp tục nhằm vào hàng loạt mục tiêu nhạy cảm. Sự cố tiếp theo diễn ra trên cơ sở hạ tầng của nhà máy lọc dầu ở Haifa. Thiệt hại có vẻ hạn chế, nhưng thực tế quan trọng là ngay cả với những lần phóng tương đối lẻ tẻ, các tên lửa Iran đơn độc vẫn thường xuyên chọc thủng hệ thống phòng không Israel.

Không có sự thay đổi lớn ở biên giới Li Băng, nhưng bước tiến của Israel rất khó khăn. Hezbollah tiếp tục sử dụng hỏa lực, công bố cảnh quay UAV và tên lửa chống tăng có điều khiển (ATGM) tập kích các vị trí, đồng thời sự thay đổi trong chiến thuật của Israel cho thấy việc tiến tới Litani không hề dễ dàng đối với Lực lượng phòng vệ Israel (IDF).

Khi Israel tiếp tục mở rộng cuộc chiến trên bộ vào miền Nam Li Băng, IDF đã ra lệnh cho cư dân ở 6 ngôi làng khác sơ tán. “Để đảm bảo an toàn cho bạn, chúng tôi kêu gọi bạn di chuyển ngay về phía bắc thị trấn Qaraoun (Bekaa)”, Avichay Adraee, người phát ngôn bằng tiếng Ả rập của IDF, cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội. Ông nói thêm, bất kỳ sự di chuyển nào về phía Nam “có thể khiến tính mạng của bạn gặp nguy hiểm”.

Toàn bộ Trung Đông báo động cao

Ở Iraq, căng thẳng vẫn ở mức cao. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cùng các nhóm vũ trang ủy nhiệm tiếp tục tập kích vào các mục tiêu của Mỹ và phe đối lập người Kurd, bao gồm căn cứ Victoria, Erbil và Sulaymaniyah. Ngay cả khi một số tuyên bố được phóng đại, vẫn có những cú đánh hiệu quả.

Tại UAE, Iran lại tung ra các cuộc tấn công vào các điểm nút dễ bị tổn thương ở khu vực Dubai và Sharjah, khả năng hạ tầng dầu mỏ trên tuyến đường tới Fujairah bị phá hủy là rất cao.

Một tàu chở dầu Kuwait neo đậu ở Dubai đã bị tập kích trong một cuộc tấn công có vẻ như là bằng UAV của Iran. 

Chủ đề Ukraine cũng trở thành một câu chuyện riêng biệt. Tehran công khai tuyên bố sự hiện diện của các chuyên gia Ukraine ở vùng Vịnh là tham gia vào hành động gây hấn chống lại Iran và coi đó là mục tiêu hợp pháp.