Thách thức Trung Quốc tại đá Chữ Thập và thông điệp của Mỹ

Dân trí Việc Mỹ hôm 10/5 điều chiến hạm áp sát khu vực 12 hải lý quanh đá Chữ Thập, thay vì đá Vành Khăn để thách thức Trung Quốc là hành động có tính toán, thể hiện quyết tâm của Washington trong vấn đề Biển Đông, nhưng đồng thời không đẩy căng thẳng lên quá cao.
>>Úc ủng hộ Mỹ tuần tra Biển Đông
>>Tàu chiến, máy bay Trung Quốc bám đuổi tàu Mỹ tuần tra Biển Đông
>>Tàu khu trục Mỹ tuần tra Biển Đông

Chiến hạm USS William P. Lawrence của Hải quân Mỹ. (Ảnh: MOD)
Chiến hạm USS William P. Lawrence của Hải quân Mỹ. (Ảnh: MOD)

Chuyến đi áp sát đá Chữ Thập của chiến hạm USS William P. Lawrence hôm 10/5 là chiến dịch thực thi tự do đi lại (FONOP) lần thứ 3 được Hải quân Mỹ chiển khai tại Biển Đông, nhằm thách thức các tuyên bố chủ quyền phi pháp của Trung Quốc trong khu vực.

Theo các chuyên gia Zack Cooper và Bonnie S. Glaser tại Trung tâm Quốc tế học và Chiến lược (CSIS), trong vài tuần qua, nhiều quan chức Mỹ tại Washington đã trông đợi một chiến dịch như vậy.

Lần gần đây nhất Hải quân Mỹ triển khai FONOP trên Biển Đông đã là hơn 3 tháng trước, và một quan chức quân đội Mỹ từng cam kết thực hiện 2 chiến dịch như vậy mỗi quý. Từng có những tin tức cho rằng một FONOP đã bị rời ngày hồi tháng trước mà không rõ nguyên nhân, do đó một chiến dịch có vẻ đã diễn ra muộn hơn so với cam kết 2 lần/quý.

Điều khiến giới quan sát ngạc nhiên với FONOP vừa qua là việc Mỹ đã chọn đá Chữ Thập để áp sát vùng biển 12 hải lý. Ở cả hai FONOP trước đó, chiến hạm Mỹ chỉ thực hiện một chuyến đi qua vô hại bởi các chiến dịch chỉ nhắm vào các cấu trúc được phép có vùng biển chủ quyền theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).

FONOP đầu tiên được Mỹ thực hiện gần đá Xu-bi, một cấu trúc nằm dưới mặt nước biển ở mực triều cao, nhưng do nằm trong vùng biển 12 hải lý của một cấu trúc khác nên chính sự gần kề đó giúp đá Xu-bi có vùng biển chủ quyền.

FONOP lần hai diễn ra gần đảo Tri Tôn, thuộc quần đảo Hoàng Sa, một kết cấu nằm trên mực triều cao, nên được quyền có vùng biển chủ quyền theo UNCLOS. Do đó, các chiến hạm Mỹ đã đi qua “vô hại” gần những kết cấu này mà không chuyển hướng hoặc thực hiện các hoạt động quân sự.

Trong chiến dịch ngày 10/5 gần đá Chữ Thập, tàu William P. Lawrence cũng có những hoạt động tương tự như hai chiến dịch trước, khi đi qua vô hại trong vùng biển 12 hải lý quanh kết cấu này. Trung Quốc đã điều 2 chiến đấu cơ J-1 và một máy bay cảnh báo sớm Y-8, một tàu khu trục và 2 tàu hộ vệ để theo dõi chiến hạm Mỹ.

Một số chuyên gia trông đợi những động thái mạnh mẽ hơn thể hiện quyết tâm của Mỹ trong vấn đề Biển Đông từng hy vọng rằng, sau hai FONOP đầu tiên, Washington sẽ nhắm tới đá Vành Khăn, để cho thấy Mỹ không xem các kết cấu mực triều thấp là các bãi đá hoặc đảo, cho dù Trung Quốc đã bồi đắp và xây dựng nhiều công trình trên đó.

Đá Vành Khăn được tin là kết cấu mực triều thấp, có nghĩa là chỉ được phép có vùng biển an toàn không quá 500m, thay vì một vùng biển chủ quyền 12 hải lý. Mặc dù Trung Quốc đã bồi đắp một diện tích tới hơn 5 triệu m2 trên kết cấu này, để xây dựng đường băng và cảng biển, UNCLOS khẳng định rõ ràng rằng các đảo hay bãi đá phải “được hình thành một cách tự nhiên”. Do đó, Mỹ hoàn toàn có quyền áp sát vùng biển 12 hải lý quanh đá Vành Khăn và thực hiện các hoạt động quân sự. Một hành động như vậy sẽ cho Bắc Kinh thấy Washington không thay đổi các chiến dịch của mình chỉ vì hoạt động bồi lấn, xây dựng đảo phi pháp của Bắc Kinh.

Toan tính của Washington

Điều này dẫn tới một câu hỏi quan trọng mà nhiều chuyên gia đang muốn tìm câu trả lời: Vì sao Washington không chọn đá Vành Khăn mà chọn đá Chữ Thập? Hiện có 2 giả thuyết được đưa ra, để lí giải vì sao Mỹ một lần nữa tránh thực hiện một chiến dịch như vậy.

Máy bay vận tải quân sự Y-8 của Trung Quốc đáp xuống đường băng trên đá Chữ Thập. (Ảnh: Mil.cn)
Máy bay vận tải quân sự Y-8 của Trung Quốc đáp xuống đường băng trên đá Chữ Thập. (Ảnh: Mil.cn)

Một số chuyên gia cho rằng Nhà Trắng đơn giản muốn tránh rủi ro, và cố gắng không để xảy ra một cuộc khủng hoảng với Trung Quốc trong năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Obama. Các chuyên gia ủng hộ giả thuyết này cho rằng những chuyến đi qua vô hại ít mang tính leo thang căng thẳng, và do đó không chọn đá Vành Khăn, bởi nếu tàu chiến Mỹ áp sát cấu trúc nằm dưới mực triều thấp này, họ sẽ cần thực hiện các hoạt động quân sự khi đi qua kết cấu này.

Do Washington đã thách thức Trung Quốc tại đá Xubi, nơi Trung Quốc cũng đã xây dựng một đường băng, triển khai FONOP gần đá Chữ Thập là lựa chọn logic tiếp theo một khi đá Vành Khăn đã bị loại trừ.

Một cách lí giải khác đó là Nhà Trắng có lẽ đang đợi tới sau khi có phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) trong vụ Philippines kiện các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông, trước khi triển khai FONOP trong khu vực 12 hải lý quanh đá Vành Khăn.

Nhiều khả năng PCA sẽ đưa ra phán quyết rằng đá Vành Khăn là một kết cấu mực triều thấp, không phải một hòn đảo hay bãi đá. Điều này sẽ khiến Trung Quốc đuối lý hơn khi tuyên bố FONOP do Mỹ thực thi, bao gồm các hoạt động quân sự gần kết cấu này, là mang tính khiêu khích.

Do vậy, một số lãnh đạo Mỹ có thể tin rằng trì hoãn thực thi FONOP quanh đá Vành Khăn, tới khi có phán quyết của PCA, sẽ đảm bảo chắc chắn rằng Mỹ đang đứng về phía luật pháp quốc tế. Một chiến dịch như vậy sau phán quyết của PCA cũng là cơ hội để Mỹ củng cố quyết định của tòa.

Giới chức Mỹ có lẽ thấy việc trì hoãn FONOP tại đá Vành Khăn tới sau phán quyết của tòa là hợp lý, bởi Nhà Trắng sẽ tránh được việc bị xem là không sẵn sàng chấp nhận rủi ro để bảo vệ trật tự thế giới hiện hữu. Điều quan trọng là Mỹ phải tiếp tục thực thi những cam kết của mình trong việc triển khai các FONOP để khiến những chiến dịch đó trở thành hoạt động bình thường, thay vì những quyết định chính trị hệ trọng. Ngoài ra, nếu Mỹ không thách thức các tuyên bố chủ quyền phi pháp của Trung Quốc, rất khó để các quốc gia nhỏ hơn làm việc đó.

Thanh Tùng

Theo National Interest

MỚI NHẤT
Xúc phạm Giáo hoàng, tân tổng thống Philippines sang Vatican để xin lỗi
Xúc phạm Giáo hoàng, tân tổng thống Philippines sang Vatican để xin lỗi

(Dân trí) - Ông Rodrigo Duterte, người vừa đắc cử tổng thống Philippines, từng buột miệng xúc phạm Giáo hoàng Francis năm 2015 do bức xúc cảnh tắc đường ở Manila khi xe của Giáo hoàng đi qua.

Thứ năm, 12/05/2016 - 04:29

Máy bay lớn nhất thế giới gây tò mò ở Czech
Máy bay lớn nhất thế giới gây tò mò ở Czech

(Dân trí) - Rất đông người đã đổ về một sân bay ở Praha, Cộng hòa Czech để chiêm ngưỡng chiếc máy bay lớn nhất và duy nhất trên thế giới, khi nó hạ cánh tại đây trong khuôn khổ một sứ mệnh giao hàng hiếm hoi qua 3 châu lục.

Thứ năm, 12/05/2016 - 04:02

Trung Quốc tự nhận được "ủng hộ rộng rãi" trong vụ kiện Biển Đông
Trung Quốc tự nhận được "ủng hộ rộng rãi" trong vụ kiện Biển Đông

(Dân trí) - Trung Quốc ngang nhiên cho rằng nước này nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng quốc tế về quyết định không tham gia vào vụ kiện do Philippines đưa ra tại Tòa trọng tài thường trực PCA ở La Hay, Hà Lan liên quan tới tranh chấp trên Biển Đông.

Thứ năm, 12/05/2016 - 03:25

Iran dọa đánh chìm tàu chiến Mỹ ở vịnh Ba Tư
Iran dọa đánh chìm tàu chiến Mỹ ở vịnh Ba Tư

(Dân trí) - Tuyên bố đáp trả cuộc tập trận quy mô lớn do Mỹ tổ chức ở vùng Vịnh Ba Tư, tướng quân đội Iran dọa sẽ đánh chìm tàu chiến Mỹ nếu cảm thấy bị đe dọa.

Thứ năm, 12/05/2016 - 03:10

Nữ hoàng Anh chê quan chức Trung Quốc: Lỗi tại… chiếc ô?
Nữ hoàng Anh chê quan chức Trung Quốc: Lỗi tại… chiếc ô?

(Dân trí) - Chiếc ô nhựa mà Nữ hoàng Anh cầm khi xuất hiện trong đoạn video được cho là nguyên nhân khiến bình luận của bà về cách hành xử “thô lỗ” của quan chức Trung Quốc lọt vào micro, gây nên những “vết gợn” trong mối quan hệ giữa London và Bắc Kinh.

Thứ năm, 12/05/2016 - 03:00

5 điều ít biết về các chuyến công du nước ngoài của Tổng thống Mỹ
5 điều ít biết về các chuyến công du nước ngoài của Tổng thống Mỹ

(Dân trí) - Hầu hết các nước kể cả là đối thủ đều mong muốn tiếp đón tổng thống Mỹ, bất cứ chuyến công du nước ngoài nào của một tổng thống Mỹ cũng được đảm bảo an ninh cực kỳ nghiêm ngặt, chi phí cho mỗi chuyến đi như vậy đều tốn kém.

Thứ năm, 12/05/2016 - 02:11

“Quân đội Nga đang ở đỉnh cao sức mạnh kể từ sau Chiến tranh Lạnh”
“Quân đội Nga đang ở đỉnh cao sức mạnh kể từ sau Chiến tranh Lạnh”

(Dân trí) - Giới chuyên gia cho rằng, lễ diều binh hồi đầu tuần này của Nga không chỉ là sự kiện chính thức để kỷ niệm ngày Chiến thắng phát xít mà còn là cơ hội để Nga phô diễn sức mạnh quân sự của họ.

Thứ năm, 12/05/2016 - 01:48

Tổng thống Obama sẽ giữ bí mật Khu vực 51 đến cùng
Tổng thống Obama sẽ giữ bí mật Khu vực 51 đến cùng

(Dân trí) - Bất chấp việc ứng viên chạy đua vào Nhà Trắng Hillary Clinton tuyên bố sẽ công khai tài liệu về Khu vực 51 bí ẩn, tại căn cứ Không quân Nevada nếu đắc cử, Nhà Trắng mới đây khẳng định không có kế hoạch này.

Thứ năm, 12/05/2016 - 01:30

Malaysia xác nhận 2 mảnh vỡ “gần như chắc chắn” của MH370
Malaysia xác nhận 2 mảnh vỡ “gần như chắc chắn” của MH370

(Dân trí) - Hôm nay 12/5, chính phủ Malaysia cho biết 2 mảnh vỡ được phát hiện ở Nam Phi và đảo Rodrigues ở ngoài khơi Mauritius hôm 22 và 30/3 “gần như chắc chắn” là của chiếc máy bay mất tích MH370.

Thứ năm, 12/05/2016 - 01:04

Máy bay lớn nhất thế giới thực hiện chuyến giao hàng qua 3 châu lục
Máy bay lớn nhất thế giới thực hiện chuyến giao hàng qua 3 châu lục

(Dân trí) - Mriya, chiếc máy bay lớn nhất thế giới của Ukraine, đang thực hiện sứ mệnh vận chuyển hàng hiếm hoi qua 3 châu lục sau khi chuyển sang mục đích thương mại.

Thứ năm, 12/05/2016 - 11:29

Hàn Quốc sắp triển khai 100 xe tăng “Báo đen” đối phó Triều Tiên
Hàn Quốc sắp triển khai 100 xe tăng “Báo đen” đối phó Triều Tiên

(Dân trí) - Quân đội Hàn Quốc sắp điều thêm 100 xe tăng lắp đặt nội địa loại K2 Black Panther (Báo đen) để tăng cường hệ thống phòng thủ của nước này nhằm đối phó với Triều Tiên, Yonhap News dẫn lời một quan chức quân đội Hàn Quốc hôm nay 12/5.

Thứ năm, 12/05/2016 - 11:06

Bà mẹ sinh 5 ở Úc "xoay mòng mòng" với đàn con nhỏ
Bà mẹ sinh 5 ở Úc "xoay mòng mòng" với đàn con nhỏ

Hình ảnh về một bà mẹ trẻ sinh 5 ở Úc đã thu hút được sự quan tâm và thích thú của hàng trăm ngàn người.

Thứ năm, 12/05/2016 - 11:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Những điều thú vị khi Obama công du nước ngoài
Những điều thú vị khi Obama công du nước ngoài

Tổng thống Barack Obama công cán nước ngoài nhiều hơn bất cứ tổng thống Mỹ nào trong lịch sử. Chi phí đi lại cho mỗi chuyến công tác nước ngoài của tổng thống Mỹ vô cùng đắt đỏ và là một quá trình cực kỳ phức tạp.

Thứ năm, 12/05/2016 - 10:30

Báo Nga: Trực thăng “lạ” thả bom cháy gần dinh cơ Tổng thống Ukraine
Báo Nga: Trực thăng “lạ” thả bom cháy gần dinh cơ Tổng thống Ukraine

(Dân trí) - Cảnh sát Kiev đang điều tra thông tin cho rằng một trực thăng lạ tấn công vào một căn hộ ở ngoại ô thủ đô, gần dinh cơ của Tổng thống Petro Poroshenko hôm 6/5, trang tin RT của Nga cho biết.

Thứ năm, 12/05/2016 - 10:15

Chiến lược của Mỹ trên biển Đông đang phát huy tác dụng
Chiến lược của Mỹ trên biển Đông đang phát huy tác dụng

Việc Tổng thống Mỹ Barack Obama lưỡng lự trong việc triển khai những bước đi mạnh mẽ hơn nhằm ngăn cản Trung Quốc tiếp tục bồi đắp và quân sự hóa các tiền đồn vấp phải nhiều chỉ trích. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng, cách tiếp cận này đang phát huy tác dụng.

Thứ năm, 12/05/2016 - 09:30

Thủ tướng New Zealand bị "đuổi" khỏi cuộc họp quốc hội
Thủ tướng New Zealand bị "đuổi" khỏi cuộc họp quốc hội

(Dân trí) - Thủ tướng New Zealand John Key hôm qua 11/5 đã bị Chủ tịch quốc hội David Carter yêu cầu rời khỏi phòng họp do phớt lờ yêu cầu trật tự.

Thứ năm, 12/05/2016 - 09:21

Nga nổi giận "tố" lá chắn tên lửa Mỹ vi phạm hiệp ước quốc tế
Nga nổi giận "tố" lá chắn tên lửa Mỹ vi phạm hiệp ước quốc tế

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố việc Mỹ kích hoạt lá chắn tên lửa tại châu Âu ở Romania, dự kiến diễn ra vào hôm nay 12/5, là một mối đe dọa an ninh và vi phạm một hiệp ước quốc tế quan trọng.

Thứ năm, 12/05/2016 - 08:45

Thủ tướng Úc có tên trong Hồ sơ Panama
Thủ tướng Úc có tên trong Hồ sơ Panama

(Dân trí) - Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull đã bị xướng tên trong Hồ sơ Panama với tư cách là cựu giám đốc một công ty ở quần đảo Virgin Anh lập ra nhằm khai thác vàng ở Siberia, trang Australian Financial Review (AFR) cho biết.

Thứ năm, 12/05/2016 - 08:42

Thủ tướng Anh “lỡ miệng” nói Nigeria và Afghanistan tham nhũng nhất thế giới
Thủ tướng Anh “lỡ miệng” nói Nigeria và Afghanistan tham nhũng nhất thế giới

(Dân trí) - Trong cuộc hội kiến với Nữ hoàng Elizabeth II hôm 10/5 tại cung điện Buckingham, Thủ tướng Anh David Cameron đã “lỡ miệng” nói Nigeria và Afghanistan là “hai nước tham nhũng nhất thế giới” mặc dù London sắp đón lãnh đạo hai quốc gia này tới tham dự hội nghị chống tham nhũng do Anh tổ chức vào ngày 12/5 tới.

Thứ năm, 12/05/2016 - 08:28

Tân thị trưởng Hồi giáo Anh không ủng hộ Donald Trump
Tân thị trưởng Hồi giáo Anh không ủng hộ Donald Trump

(Dân trí) - Tân thị trưởng London, Anh, ông Sadiq Khan, đã chia sẻ với đài CNN hôm 11/5 rằng ông không muốn Donald Trump trở thành tổng thống tiếp theo của nước Mỹ.

Thứ năm, 12/05/2016 - 08:17

Úc ủng hộ Mỹ tuần tra Biển Đông
Úc ủng hộ Mỹ tuần tra Biển Đông

(Dân trí) - Chính phủ Úc hôm qua đã lên tiếng ủng hộ các hoạt động được gọi là tuần tra tự do hàng hải ở Biển Đông sau khi một tàu khu trục của Hải quân hôm 10/5 đi vào khu vực 12 hải lý quanh đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam mà Trung Quốc chiếm đóng trái phép.

Thứ năm, 12/05/2016 - 07:54

Gruzia tập trận cùng Anh, Mỹ sát biên giới Nga
Gruzia tập trận cùng Anh, Mỹ sát biên giới Nga

(Dân trí) - Quân đội Gruzia ngày 11/5 bắt đầu cuộc tập trận Noble Partner (Đối tác cao quý) kéo dài hai tuần với Mỹ và Anh, khiến Nga lo ngại và gọi đây hành động mang tính khiêu khích.

Thứ năm, 12/05/2016 - 07:16

Phớt lờ cảnh báo của Nga, Mỹ sẽ kích hoạt hệ thống lá chắn tên lửa tại châu Âu
Phớt lờ cảnh báo của Nga, Mỹ sẽ kích hoạt hệ thống lá chắn tên lửa tại châu Âu

(Dân trí) - Bất chấp cảnh báo của Nga về việc phương Tây đe doạ tới hoà bình ở khu vực Trung Âu, Mỹ sẽ chính thức kích hoạt hệ thống phòng thủ tên lửa tại châu Âu vào ngày 12/5 sau gần một thập niên.

Thứ năm, 12/05/2016 - 06:49

Được bồi thường 160 tỷ đồng vì ngã xuyên sàn kính
Được bồi thường 160 tỷ đồng vì ngã xuyên sàn kính

Một kỹ sư Mỹ vừa đạt được thỏa thuận bồi thường 7,2 triệu USD (hơn 160 tỷ VNĐ) sau cú ngã xuyên qua sàn kính tại Bảo tàng Rodin ở bang Philadelphia.

Thứ năm, 12/05/2016 - 06:00