Thứ sáu, 18/12/2015 - 11:24

Phóng viên BBC kể chuyện bay sát đảo Trung Quốc bồi đắp trái phép ở Biển Đông

Năm ngoái phóng viên BBC Rupert Wingfield-Hayes đã dùng thuyền cá để tới khu vực có tranh chấp ở Biển Đông và trở thành nhà báo đầu tiên quan sát cận cảnh Trung Quốc đang xây dựng các hòn đảo mới trên các bãi đá ngầm ra sao. Cách đây vài ngày, ông đã trở lại khu vực này bằng chiếc phi cơ nhỏ và làm Hải quân Trung Quốc tức giận và có phản ứng đe dọa.

Phóng viên BBC Rupert Wingfield-Hayes trong chuyến bay quan sát ở Biển Đông đầu tháng 12 này. (Ảnh: BBC)
Phóng viên BBC Rupert Wingfield-Hayes trong chuyến bay quan sát ở Biển Đông đầu tháng 12 này. (Ảnh: BBC)

Wingfield-Hayes đã chia sẻ lại toàn bộ câu chuyện anh và đồng nghiệp đã phải đối mặt với thách thức như thế nào trong chuyến tác nghiệp này. Wingfield-Hayes kể:

Đừng mong đợi có một lời mời thăm nơi này từ Bắc Kinh. Hãy tin tôi đi, tôi đã thử rồi. Chỉ Philippines mới cho phép bạn tiếp cận dải đất nhỏ bé dài 400m gọi là Pagasa. Chỗ này chỉ đủ lớn để một máy bay nhỏ có thể hạ cánh được.

Sau nhiều tháng chuẩn bị và đàm phán, tôi đang ngồi trong phòng khách sạn ở Manila đóng gói vali sẵn sàng để đi thì chuông điện thoại reo. Đó là đồng nghiệp của tôi, cô Chika.

"Giấy phép cho chúng ta hạ cánh xuống đảo Pagasa đã bị hủy!" Cô nói.

Tôi lo quá. Có việc gì vậy? Có phải chính phủ Philippines bị đe dọa? Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chuẩn bị tới Manila? Có lẽ Manila không muốn cảnh tượng này? Trên thực tế thì còn tệ hại hơn. Thế nào đó mà Bắc Kinh đã phát hiện ra chúng tôi đang định làm gì. Tiếp sau đó là người quản lý về biên tập của tôi gọi điện từ London.

"Đại Sứ quán Trung Quốc đã gọi điện đấy. Họ cảnh báo có thể có vấn đề xảy ra nếu BBC cố gắng tới khu vực họ gọi là lãnh thổ bị chiếm đóng bất hợp pháp của Philippines ở Nam Hải (Biển Đông)", sếp của tôi nói.

Tôi bực quá. Làm sao họ lại biết được? Tôi cần phải thận trọng hơn. Vì vậy trong một tuần tôi buộc phải ngồi trong phòng khách sạn của tôi và xem Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến Manila rồi rời đi. Sau đó, đàm phán căng hơn... và cuối cùng chính phủ Philippines cũng thông. Chúng tôi có thể đi.

Lúc 5h30 sáng, 5 người chúng tôi tụ tập trên đường băng Puerto Princesa, nằm trên đảo Palawan của Philippines. Hai phi công, một kỹ sư, Jiro, người quay phim và tôi. Trước mặt chúng tôi là phi cơ Cessna 206 có một động cơ duy nhất.

"Trời ơi," tôi nghĩ. "Chúng ta thực sự sẽ bay hơn 3 giờ trên đại dương và đất liền để tới một hòn đảo nhỏ trên chiếc phi cơ bé xíu này sao?" Thậm chí chính các phi công trông lo lắng. Và sự thật là chưa có ai từng thử làm điều mà chúng tôi sắp làm.

Với phi cơ nhỏ xíu chở thiết bị quay phim và xăng, phi cơ loạng choạng trên đường băng và chao đảo cất cánh và bay lên không trung. Vài phút sau, chúng tôi không còn thấy những ngọn núi xanh mướt của Palawan, và trước chúng tôi là nước xanh mênh mông của Biển Đông.

Phóng viên BBC đã dùng phi cơ Cessna 206 có một động cơ duy nhất để bay quan sát khu vực Trung Quốc bồi đắp ở Biển Đông. (Ảnh: BBC)
Phóng viên BBC đã dùng phi cơ Cessna 206 có một động cơ duy nhất để bay quan sát khu vực Trung Quốc bồi đắp ở Biển Đông. (Ảnh: BBC)

Kế hoạch của chúng tôi đơn giản thôi. Tức là từ Palawan chúng tôi sẽ bay thẳng đến đảo Pagasa (của Philippines), hạ cánh và tiếp nhiên liệu. Sau đó chúng tôi sẽ bay về phía tây nam và lượn vòng Fiery Cross (Đá Chữ Thập) mà Trung Quốc kiểm soát trái phép. Đây là nơi Trung Quốc có vẻ đã và đang xây một căn cứ hải quân và không quân.

Sau đó chúng tôi sẽ trở lại Pagasa và tiếp nhiên liệu một lần nữa. Cuối cùng, chúng tôi sẽ bay qua Mischief Reef (Đá Vành Khăn) trên đường quay về Palawan. Đây là diễn ra hoạt động xây cất trong năm nay với quy mô lớn và rất gần với Philippines.

Chúng tôi có hai mục tiêu. Tiếp cận càng gần càng tốt các đảo mới mà Trung Quốc kiểm soát để quay những công trình đang được thi công. Và cũng không kém phần quan trọng là để xem Trung Quốc sẽ phản ứng ra sao.

Khi chiếc phi cơ nhỏ của chúng tôi đáp xuống đường băng Pagasa, tim tôi đập nhanh, phấn khích và hồi hộp. Bay khoảng nửa giờ về phía nam của hòn đảo, tôi thấy một dải đất màu vàng từ ô cửa trong máy bay. Trên dải đất này là một khu nhà màu trắng. Tôi nhận ra nó ngay lập tức từ các bức ảnh vệ tinh.

"Đó là Bãi Gaven!" Tôi hô lên với Jiro trong tiếng động cơ máy bay. "Có nhớ là chúng ta đi thuyền qua nó năm ngoái không. Lúc đó họ mới chỉ bắt đầu xây dựng thôi."

Đảo Gaven - khu vực máy bay của phóng viên BBC đã bay qua. (Ảnh: BBC)
Đảo Gaven - khu vực máy bay của phóng viên BBC đã bay qua. (Ảnh: BBC)

Ngay khi tôi hô lên thì một giọng nói lớn và dữ dằn phát lên từ radio. "Đây là Hải quân Trung Quốc. Các vị đang đe dọa tới an ninh của trạm chúng tôi! Để ngăn ngừa tính toán sai lầm, rời khỏi khu vực này ngay lập tức!"

Các phi công của chiếc Cessna của chúng tôi đảo hướng về phía Tây. Nhưng những lời cảnh báo vẫn tiếp tục, bằng tiếng Trung Quốc và tiếng Anh, ngày càng lớn và căng thẳng hơn.

Chúng tôi bay về phía Tây Nam hướng tới đảo đá Chữ Thập. Sau 1 giờ chúng tôi có thể nhìn thấy nó từ xa, một dải rộng lớn màu vàng trên mặt đại dương. Khi chúng tôi tới cách nơi này 20 hải lý thì lại có giọng radio phát ra: "Đây là Hải quân Trung Quốc, các vị đang đe dọa an ninh của trạm chúng tôi!"

Lần này phản ứng của các phi công là ngay lập tức, đổi hướng ngay về phía Bắc, cách xa các bãi này. Những lời cảnh báo trước đó đã làm các phi công khá sợ hãi. Tôi rất thất vọng. "Chúng ta sẽ chẳng quay được gì," tôi nghĩ.


Bãi Chữ thập năm 2015. (Ảnh: CSIS)

Bãi Chữ thập năm 2015. (Ảnh: CSIS)


Bãi Chữ Thập năm 2006 trước khi Trung Quốc tích cực bồi đắp, xây dựng trái phép. (Ảnh: CSIS)

Bãi Chữ Thập năm 2006 trước khi Trung Quốc tích cực bồi đắp, xây dựng trái phép. (Ảnh: CSIS)

Trở lại đảo Pagasa, khi máy bay tiếp nhiên liệu lần nữa, tôi đã đặt lại vấn đề với các phi công. "Chúng ta không vi phạm bất kỳ luật lệ nào, Trung Quốc sẽ không bắn hạ chúng ta. Các anh phải thực hiện xong việc của mình chứ, và các anh phải đáp lại họ và nói cho họ biết chúng ta là một máy bay dân sự bay trong không phận quốc tế”, tôi nói. Sau nhiều giờ thương lượng, các phi công đồng ý họ sẽ thử xem sao.

Chúng tôi cất cánh lần thứ ba, bây giờ quay trở lại về hướng Philippines. Sự căng thẳng trong tôi gần như tới ngưỡng chịu không nổi. Liệu phi công sẽ thực hiện được đúng việc của họ hay không?

Chẳng bao lâu thì một dải đất hình lưỡi liềm vàng khổng lồ xuất hiện bên dưới chúng tôi, hình dạng không thể nhầm lẫn của Mischief Reef (Đá Vành Khăn). Các phi công hạ độ cao và ở điểm 12 hải lý lại nghe các lời cảnh báo tương tự.

Cơ trưởng chúng tôi bình tĩnh trả lời: "Hải quân Trung Quốc, đây là máy bay dân sự Philippines trên đường đến Palawan, chở hành khách dân sự. Chúng tôi không phải là máy bay quân sự, chúng tôi là máy bay dân sự một động cơ”.

Tại điểm 12 hải lý, chúng tôi đi men theo phía bắc của hòn đảo mới khổng lồ. Phía dưới chúng tôi là các đầm với đầy các loại tàu bè lớn nhỏ. Trên mảnh đất mới là các nhà máy xi măng và phần móng của những tòa nhà mới.

Sau đó, chúng tôi lượn vòng qua một đám mây, và lần đầu tiên chúng tôi đã nhìn rõ một đường băng mới Trung Quốc đang xây dựng ở đây, chỉ 140 hải lý tính từ bờ biển Philippines. Tôi đã làm một phép tính nhanh. Một chiến đấu cơ của Trung Quốc cất cánh từ đây có thể bay tới bờ biển Philippines chỉ trong khoảng 8 hoặc 9 phút.

Khi chúng tôi bay trở lại về hướng Philippines thì từ radio phát ra một giọng tiếng Anh khác hẳn. "Hải quân Trung Quốc, Hải quân Trung Quốc,chúng tôi là một máy bay của Úc thực hiện quyền tự do bay trong không phận quốc tế theo công ước hàng không dân dụng quốc tế, và Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển - xin hết."

Chúng tôi nghe thông báo của phía Úc được lặp lại nhiều lần, nhưng không nghe thấy bất kỳ phản ứng nào từ phía Trung Quốc.

Mục đích của các chuyến bay như vậy là để chứng tỏ cho Trung Quốc thấy rằng các nước như Úc và Mỹ không công nhận nhận các hòn đảo mới mà Trung Quốc đang cơi nới. Nhưng từ những gì tôi đã nghe và tận mắt thấy thì kể như đã quá muộn rồi.


Bãi Vành Khăn năm 2012. (Ảnh: CSIS)

Bãi Vành Khăn năm 2012. (Ảnh: CSIS)


Bãi Vành Khăn năm 2015 sau khi Trung Quốc bồi đắp trái phép. (Ảnh: CSIS)

Bãi Vành Khăn năm 2015 sau khi Trung Quốc bồi đắp trái phép. (Ảnh: CSIS)

Theo BBC