Nguồn cơn khiến Tổng thống Trump bất ngờ tung "cây gậy" trừng phạt Nga

Mỹ tuần này đã công bố lệnh trừng phạt nhằm vào 2 tập đoàn dầu khí lớn nhất của Nga, đồng thời kêu gọi Moscow chấp nhận một lệnh ngừng bắn ngay lập tức trong cuộc chiến với Ukraine.

Trong nhiều tuần qua, Tổng thống Donald Trump đã phát tín hiệu về khả năng áp đặt các biện pháp trừng phạt nếu Nga tiếp tục chiến sự, song Nhà Trắng đến nay mới thực hiện bước đi cứng rắn này.

Phát biểu tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Trump cho biết ông “cảm thấy đã đến lúc phải hành động” sau khi “chờ rất lâu” để đưa ra quyết định này. Tuy vậy, Tổng thống Mỹ bày tỏ hy vọng “các biện pháp này sẽ không kéo dài lâu bởi cuộc chiến sẽ sớm kết thúc”.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhấn mạnh “đây là thời điểm để chấm dứt xung đột và hướng tới một lệnh ngừng bắn ngay lập tức”.

“Trước việc Nga tiếp tục từ chối chấm dứt cuộc chiến vô nghĩa này, Bộ Tài chính Mỹ quyết định trừng phạt 2 tập đoàn dầu khí lớn nhất của Nga, những nguồn tài chính chủ chốt cho chiến dịch quân sự của Điện Kremlin”, ông Bessent nói.

Bộ trưởng Bessent cho biết lệnh trừng phạt này là “một trong những gói lớn nhất từng được áp dụng”, đồng thời bày tỏ sự thất vọng của Tổng thống Trump đối với Moscow sau hội nghị Nga - Mỹ ở Alaska cách đây hơn 2 tháng.

Ngay tại Nhà Trắng, nhiều người cũng ngạc nhiên với tốc độ mà Tổng thống Trump tung "cây gậy", thay vì "củ cà rốt" với Nga, khi đưa ra quyết định về gói trừng phạt mới.

CNN dẫn lời các quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump cho biết, ông chủ Nhà Trắng đã nói với các cố vấn của mình trong nhiều tháng qua rằng một ngày nào đó ông sẽ quyết định hành động quyết liệt hơn đối với Moscow.

Các nguồn tin cho biết Tổng thống Trump đã bị "bản năng" dẫn dắt và quyết định rằng, đã đến lúc thay đổi cách tiếp cận với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Quyết định này được đưa ra ngay trước khi hai nhà lãnh đạo Nga, Mỹ dự kiến có cuộc gặp thượng đỉnh tại Hungary.

"Tổng thống (Trump) nói với các cố vấn rằng, "bản năng" của ông mách bảo đã đến lúc phải thay đổi quan điểm với Tổng thống Putin", nguồn tin tiết lộ.

Theo nguồn tin, Tổng thống Mỹ đã quyết định áp đặt lập trường cứng rắn hơn với Nga sau khi lực lượng Nga thực hiện cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ở Kharkov, Ukraine.

Vài giờ trước khi lệnh trừng phạt của Mỹ được công bố, Nga bị cáo buộc tập kích một trường học ở Kharkov. Vụ việc này đã trở thành một trong những nguồn cơn chính ảnh hưởng đến quyết định của Tổng thống Trump, theo nguồn tin.

Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump cũng nhắc lại kinh nghiệm của mình trong các cuộc đàm phán giữa Israel và Hamas về Gaza. Ông cho rằng các hành động cứng rắn đã mang lại kết quả.

"Lập trường cứng rắn dẫn đến hành động", một quan chức cấp cao cho biết.

Ngoài ra, Tổng thống Trump cũng chịu sức ép từ các nghị sĩ và quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ.

Theo nguồn tin, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham và Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune đã gây sức ép buộc Tổng thống Trump áp đặt các biện pháp trừng phạt với Nga càng sớm càng tốt.

Họ lập luận rằng các biện pháp trừng phạt sẽ giúp đưa Nga vào bàn đàm phán và đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.

"Chúng tôi muốn làm mọi thứ có thể để hỗ trợ tổng thống, hỗ trợ nỗ lực của đội ngũ tổng thống, và nỗ lực của các đồng minh nhằm chấm dứt giao tranh và đạt được một kết thúc hòa bình", Lãnh đạo phe đa số Thượng viện phát biểu.

Tổng thống Trump đã cân nhắc các biện pháp trừng phạt Nga kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1. Tuy nhiên, ông vẫn do dự vì lo ngại các biện pháp trừng phạt có thể đẩy Nga khỏi các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, ông Trump đã quyết định hành động sau một loạt cuộc không kích của Nga vào các mục tiêu ở Ukraine.

Báo Wall Street Journal dẫn lời các quan chức cho biết, 3 phương án đã được xem xét từ nhiều tháng trước khi Tổng thống Trump đưa ra quyết định về việc áp lệnh trừng phạt Nga.

Gói trừng phạt mạnh nhất bao gồm các biện pháp kinh tế rộng rãi và các biện pháp trừng phạt trực tiếp đối với giới lãnh đạo Nga, gói ở giữa nhắm vào các nguồn năng lượng và gói nhẹ nhất bao gồm các biện pháp hạn chế hơn. Cuối cùng, Tổng thống Trump đã chọn phương án ở giữa, bao gồm các biện pháp trừng phạt đối với 2 tập đoàn dầu khí Rosneft, Lukoil của Nga và các công ty con của các tập đoàn này.

Một quan chức tiết lộ, vào ngày 22/10, Tổng thống Trump đã gặp Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và chỉ thị cho ông chuẩn bị các biện pháp trừng phạt đối với dầu khí Nga. Sau đó, ông Trump đã yêu cầu phản hồi từ các cố vấn hàng đầu. Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã đồng ý với quyết định của Tổng thống.

Các nguồn tin cho biết Tổng thống Trump đã hết kiên nhẫn trước việc Nga không thể hiện thiện chí đàm phán hòa bình, trong khi các cuộc không kích vẫn tiếp diễn tại Ukraine.

Sự thất vọng của Tổng thống Trump được cho là đã tăng lên sau khi ông làm trung gian cho một thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hamas, trong khi Nga vẫn tiếp tục giữ các yêu cầu tối đa của mình về việc giải quyết xung đột.

Sau đó, Tổng thống Trump công khai nói rằng ông "cảm thấy đã đến lúc" trừng phạt Nga vì các cuộc đàm phán của ông với Tổng thống Putin "không đi đến đâu".

Chính quyền Trump tin rằng các lệnh trừng phạt có thể ảnh hưởng đáng kể đến tình hình tài chính của Nga, vốn đã căng thẳng do các vấn đề về kinh tế và phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu năng lượng.

Hiện vẫn chưa có dấu hiệu nào từ Tổng thống Trump cho thấy liệu ông có cân nhắc các biện pháp trừng phạt bổ sung hay không nếu động thái này không thể đưa Nga trở lại bàn đàm phán.