Mỹ nghi Trung Quốc mở rộng kho vũ khí hạt nhân, Bắc Kinh lên tiếng

Washington cho rằng việc hiệp ước New START, hiệp ước cuối cùng giữa hai cường quốc hạt nhân hàng đầu là Mỹ và Nga, hết hiệu lực hồi đầu tháng này mở ra khả năng đạt được một “thỏa thuận tốt hơn”,  bao gồm cả Trung Quốc.

Ông Christopher Yeaw, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách kiểm soát vũ khí và không phổ biến vũ khí hạt nhân, phát biểu tại Hội nghị Giải trừ quân bị ở Geneva rằng New START có nhiều khiếm khuyết nghiêm trọng và “không tính đến sự gia tăng chưa từng có, có chủ đích, nhanh chóng và chưa minh bạch trong kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc”.

Ông cho rằng Trung Quốc đã "mở rộng ồ ạt kho vũ khí hạt nhân của mình" mà không đưa ra "bất kỳ dấu hiệu nào về ý định hay điểm dừng cuối cùng".

Tại hội nghị, Đại sứ Trung Quốc Shen Jian phát biểu rằng nước ông “kiên quyết phản đối việc một số quốc gia liên tục bóp méo và bôi nhọ chính sách hạt nhân của Trung Quốc”, đồng thời khẳng định Bắc Kinh sẽ không “tham gia vào bất kỳ cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân nào với bất kỳ quốc gia nào”.

Theo Chiến dịch Quốc tế Xóa bỏ Vũ khí Hạt nhân (ICAN), tổ chức từng đoạt giải Nobel Hòa bình, Nga và Mỹ mỗi nước sở hữu hơn 5.000 vũ khí hạt nhân. New START, hiệp ước hết hạn ngày 5/2, từng giới hạn Mỹ và Nga ở mức 1.550 đầu đạn hạt nhân được triển khai mỗi bên. Đây là con số mà Washington nghi ngờ rằng Nga đã vượt qua và Trung Quốc đang nhanh chóng tiến gần tới.

“Bắc Kinh đang trên đà có đủ vật liệu phân hạch để chế tạo hơn 1.000 đầu đạn hạt nhân vào năm 2030”, ông Yeaw nói, nhưng không đưa ra bằng chứng cụ thể.

Trong khi đó, ông Shen khẳng định “kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc không cùng quy mô với các quốc gia sở hữu kho vũ khí lớn nhất”.

“Việc kỳ vọng Trung Quốc tham gia vào các cuộc đàm phán 3 bên là không công bằng, không hợp lý và không thực tế”, ông nói.

Ông Yeaw nhấn mạnh Mỹ không “từ bỏ hay phớt lờ kiểm soát vũ khí”, và nói thêm: “Mục tiêu của chúng tôi là một thỏa thuận tốt hơn hướng tới một thế giới có ít vũ khí hạt nhân hơn”.

Việc New START hết hạn đánh dấu lần đầu tiên sau nhiều thập niên không còn hiệp ước nào hạn chế việc triển khai các loại vũ khí hạt nhân, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang mới.

Ông Yeaw đồng thời cũng cáo buộc rằng Trung Quốc đã tiến hành các vụ thử hạt nhân bí mật. Ông cung cấp thêm chi tiết về một vụ thử công suất thấp mà Washington cho rằng Bắc Kinh có thể đã thực hiện năm 2020.

Tổng thống Donald Trump hồi tháng 10 năm ngoái cho biết Mỹ có kế hoạch nối lại thử nghiệm hạt nhân để đáp trả các "vụ thử bí mật" mà Trung Quốc bị cáo buộc đã thực hiện.

Ông Shen gọi các thông tin cho rằng Trung Quốc thử nghiệm hạt nhân là “vô căn cứ” và cáo buộc Washington sử dụng những tuyên bố này “làm cái cớ” để nối lại thử nghiệm hạt nhân.