Mảng tối đằng sau những người thực thi cuộc chiến chống ma túy ở Philippines

Dân trí Những bê bối của đội ngũ cảnh sát trong suốt hơn 2 năm Philippines triển khai cuộc chiến chống ma túy gây tranh cãi dường như đang “giết chết” đi niềm tin của người dân nước này vào đội ngũ hành pháp.
>>Tổng thống Philippines treo thưởng cảnh sát "xử tử" cấp trên nếu nghi buôn ma túy
>>Tổng thống Philippines lần đầu thừa nhận sai lầm trong cuộc chiến ma túy đẫm máu

Một nghi phạm ma túy bị bắn chết trên đường phố Manila (Ảnh: AFP)
Một nghi phạm ma túy bị bắn chết trên đường phố Manila (Ảnh: AFP)

Một nhóm người đột kích vào trong một văn phòng và đuổi toàn bộ nhân viên ra khỏi chỗ làm việc. Một người mặc áo khoác màu xanh, đội mũ bóng chày, tát vào mặt một người khiến anh này ngã gục xuống sàn.

Sau khi tát thêm vài nhân viên, những người làm nhiệm vụ đột kích dồn nhân viên sang một căn phòng nhỏ và khóa cửa lại. Trong lúc đám đông không chú ý, một người trong nhóm đột kích mở mặt nạ, kéo khóa ba lô đeo trước ngực và nhét một thứ gì đó vào những chiếc bàn trống.

Người đàn ông này đang nhét ma túy. Anh ta và những người đồng hành là những cảnh sát chống ma túy.

Hành động mà không để ý tới camera an ninh, họ không chỉ dàn dựng hiện trường giả khi lục xét nơi làm việc, mà còn phá văn phòng, mang theo số tài sản 7 triệu peso Philippines. Sau đó, họ yêu cầu người chủ đưa thêm 2 triệu peso.

Đoạn video ghi lại một cuộc đột kích chống ma túy ở Manila năm 2016 đã được trình chiếu tại Thượng viện Philippines trong phiên điều trần tháng 1/2017. Ông Ronald dela Rosa, người khi đó đứng đầu lực lượng cảnh sát Quốc gia Philippines (PNP) tuyên bố rằng đơn vị cảnh sát trong đoạn video sẽ bị điều tra và “có thể bị giải tán”.

Gần 2 năm sau khi đoạn video được công bố, chưa có một cập nhật chính thức về vụ việc và PNP vẫn chưa cung cấp tên của những cảnh sát liên quan tới vụ việc. Ông Dela Rosa đã nghỉ hưu và dự tính sẽ tranh cử ghế thượng nghị sĩ vào năm sau.

Vụ dàn cảnh trên chỉ là một trong nhiều vụ việc với nghi vấn cảnh sát chống ma túy đã lạm quyền mà phớt lờ đi đạo đức nghề nghiệp, những tiêu chuẩn và kỷ cương của lực lượng hành pháp.

Những mảng tối


Tổng thống Duterte - người phát động cuộc chiến chống ma túy gây tranh cãi ở Philippines (Ảnh: AFP)

Tổng thống Duterte - người phát động cuộc chiến chống ma túy gây tranh cãi ở Philippines (Ảnh: AFP)

“Sự chuyên nghiệp (của cảnh sát) đã bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến chống ma túy và nạn tham nhũng ngày càng gia tăng”, nhà báo kỳ cựu Manuel Mogato trả lời SCMP. Ông là một trong ba nhà báo thắng giải thưởng danh giá Pulitzer 2018 về chùm bài điều tra cuộc chiến ma túy đang diễn ra ở Philippines.

Tổng biên tập của hãng tin Reuters Stephen Adler nói rằng chùm bài đã mô tả về nghi vấn cảnh sát Philippines trong cuộc chiến chống ma túy đã giết chết nhiều người và phạm tội nhưng không bị truy tố trước pháp luật.

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2016 với cam kết rằng ông sẽ mạnh tay để chấm dứt vấn nạn ma túy tại quốc gia Đông Nam Á. Ông đã trao cho lực lượng PNP nhiều quyền lực, thậm chí là bắn chết nghi phạm ngay khi phát hiện ra bằng chứng. Từ khi vẫn là Thị trưởng thành phố Davao, ông Duterte đã nổi tiếng với quan điểm cứng rắn với tội phạm thông qua việc thành lập “biệt đội tử thần Davao” với những quyền lực tương tự trong phạm vi thành phố.

Khi trở thành Tổng thống, ông Duterte đã chuyển một nhóm thành viên trong biệt đội trên tới Manila tham gia cuộc chiến chống ma túy. Khi một phóng viên Reuters hỏi về điểm mạnh của một thành viên thuộc lực lượng này, anh đáp lại rằng đó là “kỹ năng "ra tay" đặc biệt”.

Theo ông Tessie Ang See chủ tịch Phong trào Khôi phục Hòa bình và Trật tự, lực lượng chống ma túy thuộc PNP dường như đã đổi tôn chỉ hoạt động từ “phục vụ và bảo vệ” trở thành “tìm và diệt”.

Tại thủ đô Manila, một chiến dịch chống ma túy thường diễn ra theo kịch bản cảnh sát đột kích vào một khu dân cư, vây kín con phố, phong tỏa đường xá và sau đó đội ngũ có vũ trang sẽ tìm kiếm “tội phạm ma túy” nằm trong danh sách theo dõi.

Những chiến dịch này thường kết thúc bằng hình ảnh những thi thể nằm trên phố vì bị đạn bắn trúng. Những nghi phạm thường chết khi cầm súng trên tay và xung quanh la liệt ma túy. Họ được gọi bằng cái tên “nanlaban”, ám chỉ những nghi phạm chống cự mệnh lệnh cảnh sát buộc lực lượng này phải nổ súng.

Sau đó, những thi thể này sẽ được đặt một tấm biển các-tôn lên phía trước với dòng chữ: “Tôi là tội phạm ma túy, đừng giống như tôi”.

Những người biểu tình thắp nến tưởng niệm một năm sự ra đi của Kian delos Santos - học sinh 17 tuổi bị giết nhầm trong cuộc chiến chống ma túy tại Philippines năm 2017 (Ảnh: New York Times)
Những người biểu tình thắp nến tưởng niệm một năm sự ra đi của Kian delos Santos - học sinh 17 tuổi bị giết nhầm trong cuộc chiến chống ma túy tại Philippines năm 2017 (Ảnh: New York Times)

Theo SCMP, có 2 thuật ngữ mà lực lượng PNP thường dùng trong cuộc chiến chống ma túy là “tokhang” và “tandem”.

“Tokhang” ban đầu ám chỉ hoạt động lục soát nhà dân của cảnh sát theo yêu cầu của người dân. Tuy nhiên, nó dường như dần trở thành hành động giết nghi phạm mà không cần xét xử.

Từ “tandem” ám chỉ 2 sát thủ đeo mặt nạ đi xe máy, một người có nhiệm vụ cầm lái và một người có nhiệm vụ nổ súng. Theo Reuters, PNP được cho là thuê một đội sát thủ để thực hiện việc khống chế nghi phạm ma túy.

Theo số liệu chính thức của cảnh sát, lực lượng PNP đã giết 4.854 nghi phạm ma túy, tuy nhiên theo một số tổ chức quốc tế con số này có thể lớn hơn.

Năm 2016, cảnh sát thành phố Quezon báo cáo rằng họ đã bắn chết 5 nghi phạm ma túy có hành vi chống cự. Tuy nhiên, một trong 5 người trong số đó còn sống và đã tố cáo ngược lại cảnh sát. Efren Morillo nói rằng anh cùng 4 người khác bị cảnh sát bao vây rồi nổ súng. Morillo đã thoát được nhờ giả chết.

Phe đối lập của Tổng thống Duterte cũng chỉ trích cuộc chiến chống ma túy, cảnh báo dù mục tiêu của cuộc chiến là dẹp nạn ma túy, nhưng cách thức thực thi đang khiến nhiều người dân nghèo vô tội bị giết chết khi chưa có kết luận rõ ràng.

Phía PNP đã lên tiếng xung quanh những bê bối bị phanh phui. Người lãnh đạo mới Oscar Albayalde tuyên bố rằng PNP đã xét xử hoặc đuổi việc 1.600 cảnh sát từ năm 2016 vì nhiều lý do, và đã cáo buộc 674 người vi phạm nhân quyền.

Hồi tháng 11, ba cảnh sát đã bị phạt tù 40 năm vì cáo buộc giết chết thiếu niên Kian delos Santos. Họ nói rằng cậu bé đã chống cự và họ phải nổ súng. Tuy nhiên, đoạn video quay từ camera an ninh cho thấy Santos không mang vũ khí và bị cảnh sát hành hình. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử cảnh sát lực lượng PNP dưới thời ông Duterte bị trừng phạt vì mắc tội giết người không qua xét xử.

Lạm dụng quyền lực

Giới quan sát cảnh báo rằng cách thức thực thi cuộc chiến của ông Duterte đang bộc lộ nhiều bất cập khi nó trao quá nhiều quyền lực vào tay cảnh sát và họ có thể đi ngược lại với mục đích tốt đẹp ban đầu là chống lại nạn ma túy.

Thậm chí, nhiều trường hợp lực lượng này còn bị nghi đã lạm dụng quyền lực và phạm tội. Đã có nhiều vụ việc nghi phạm buộc phải quan hệ tình dục với cảnh sát khi họ bị dọa bắt và xét xử do nghi vấn buôn bán ma túy. Theo CNN Philippines, từ năm 2016 tới nay, có 60 cảnh sát đã bị cáo buộc có liên quan tới 33 vụ bạo lực chống lại phụ nữ trong cuộc chiến chống ma túy.

Ngoài ra, trong nhiều trường hợp, cảnh sát bị nghi là đòi tiền, thậm chí mặc cả với nghi phạm nhận tiền để phớt lờ vụ việc.

Năm 2016, một nhóm cảnh sát chống ma túy Philippines đã bắt cóc doanh nhân người Hàn Quốc Jee Ick-joo sau đó siết cổ chết người này ngay tại trụ sở của PNP của Manila. Nhóm cảnh sát này thậm chí còn đòi tiền chuộc từ vợ của ông Jee.

Sĩ quan cảnh sát Ricky Sta (bên phải) bị bắt vì nghi liên quan tới vụ sát hại công dân Hàn Quốc Jee Ick-joo (Ảnh: AFP)
Sĩ quan cảnh sát Ricky Sta (bên phải) bị bắt vì nghi liên quan tới vụ sát hại công dân Hàn Quốc Jee Ick-joo (Ảnh: AFP)

Khi các thủ phạm được xác định năm ngoái, ông Duterte đã tỏ ra giận dữ: “Cảnh sát các anh là những người tham nhũng nhiều nhất. Các anh tham nhũng đến cốt lõi”. Tổng thống Philippines nói rằng 40% cảnh sát nước này tham nhũng. Dù ông Duterte rất giận dữ vì vụ việc, nhưng trên thực tế không có ai bị xét xử vì tội giết người.

Nhà bình luận chính trị Ramon Casiple cho rằng sự nhiệt tình của ông Duterte trong cuộc chiến chống ma túy dường như là một trong những nguyên nhân. Ông Duterte muốn tiêu diệt vấn nạn tận gốc nhưng lại không đưa ra giới hạn cho quyền lực của cảnh sát dẫn tới vấn nạn lạm dụng.

Tổng thống Philippines cũng theo dõi sát sao hoạt động chống ma túy, nhưng chính sự áp sát này gây áp lực cho lực lượng hành pháp, và áp lực có thể gây ra sai lầm.

Nhà báo Mogato đồng tình với quan điểm này. Ông nói rằng có rất nhiều cảnh sát Philippines trung thực, tận tụy và không hưởng lợi từ cuộc chiến chống ma túy bằng cách lạm dụng quyền lực. Tuy nhiên, do có nhiều bê bối trong 2 năm qua, hình ảnh của cảnh sát đã trở nên “méo mó” trong mắt công chúng và khiến người dân dường như ngày càng xa rời với lực lượng hành pháp.

Đức Hoàng

Theo SCMP

MỚI NHẤT
Khát vọng đưa điện “thắp sáng” nông thôn Việt Nam của EU
Khát vọng đưa điện “thắp sáng” nông thôn Việt Nam của EU

(Dân trí) - Thông qua các khoản hỗ trợ ngân sách, Liên minh châu Âu (EU) muốn giúp người dân sống tại các vùng nông thôn, miền núi và hải đảo tại Việt Nam tiếp cận với mạng lưới điện, đồng thời hỗ trợ mục tiêu cải cách năng lượng tại Việt Nam.

Thứ năm, 20/12/2018 - 11:11

Những câu hỏi xung quanh quyết định rút quân khỏi Syria của Tổng thống Trump
Những câu hỏi xung quanh quyết định rút quân khỏi Syria của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Quyết định đưa Mỹ ra khỏi chiến trường Syria của Tổng thống Donald Trump đã làm dấy lên nhiều câu hỏi về mục đích thật sự của ông Trump khi đưa ra quyết định cũng như tình thế chiến lược hiện tại ở đất nước Trung Đông.

Thứ năm, 20/12/2018 - 10:37

“Vành đai, con đường” của Trung Quốc “biến tướng” thành tham vọng quân sự ở Pakistan
“Vành đai, con đường” của Trung Quốc “biến tướng” thành tham vọng quân sự ở Pakistan

(Dân trí) - Trung Quốc được cho là đang đổ tiền vào các dự án xây dựng, chế tạo quân sự trên lãnh thổ Pakistan dưới danh nghĩa sáng kiến thương mại “Vành đai, con đường”.

Thứ năm, 20/12/2018 - 10:18

Sức mạnh liên minh tình báo ‘Ngũ Nhãn’ đối với lệnh cấm Huawei
Sức mạnh liên minh tình báo ‘Ngũ Nhãn’ đối với lệnh cấm Huawei

Báo chí Úc và New Zealand vừa có các bài viết nói rõ tác động của liên minh tình báo 5 nước Úc, Mỹ, Canada, New Zealand và Anh đối với việc cấm tập đoàn công nghệ Trung Quốc Huawei (Hoa Vĩ) tham gia xây dựng mạng không dây 5G ở các nước này cũng như một số quốc gia khác.

Thứ năm, 20/12/2018 - 10:18

Tổng thống Putin họp báo trực tiếp với 1.700 phóng viên
Tổng thống Putin họp báo trực tiếp với 1.700 phóng viên

(Dân trí) - Đầu giờ chiều nay 20/12, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ tiến hành cuộc họp báo cuối năm thường niên với sự tham gia của khoảng 1.700 phóng viên cả trong và ngoài nước. Chủ nhân Điện Kremlin được cho là sẽ trả lời hàng loạt câu hỏi liên quan đến các vấn đề thời sự trong nước và quốc tế cũng như sẽ có những chia sẻ về đời tư.

Thứ năm, 20/12/2018 - 09:01

Rút quân khỏi Syria: Quyết định gây bất ngờ của Tổng thống Trump
Rút quân khỏi Syria: Quyết định gây bất ngờ của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Việc Tổng thống Donald Trump được cho là đã chỉ đạo Lầu Năm Góc rút quân khỏi Syria ngay lập tức khiến các cố vấn của ông chủ Nhà Trắng và các đồng minh của Mỹ hoàn toàn bất ngờ.

Thứ năm, 20/12/2018 - 08:37

Indonesia lập căn cứ quân sự ở Biển Đông
Indonesia lập căn cứ quân sự ở Biển Đông

(Dân trí) - Indonesia đã lập một căn cứ quân sự với hơn 1.000 binh sĩ trên quần đảo Natuna ở rìa phía nam Biển Đông, nơi Trung Quốc nói có các tuyên bố chồng lấn về các lợi ích và quyền hàng hải với Indonesia nhưng bị Jakarta mạnh mẽ bác bỏ.

Thứ năm, 20/12/2018 - 08:36

Washington rút khỏi thỏa thuận hạt nhân, Nga tính mở căn cứ ở "sân sau" của Mỹ
Washington rút khỏi thỏa thuận hạt nhân, Nga tính mở căn cứ ở "sân sau" của Mỹ

(Dân trí) - Sau khi Washington xác nhận kế hoạch sẽ rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF), Moscow dường như đang tính đến phương án đối phó. Truyền thông Nga dẫn nguồn thạo tin cho biết, Nga đang cân nhắc lập một căn cứ không quân chiến lược ở một hòn đảo của Venezuela trên biển Caribbe.

Thứ năm, 20/12/2018 - 08:17

Mỹ "giáng đòn" trừng phạt hàng loạt nhân viên tình báo Nga
Mỹ "giáng đòn" trừng phạt hàng loạt nhân viên tình báo Nga

(Dân trí) - Mỹ đã công bố quyết định trừng phạt hàng loạt nhân viên thuộc cơ quan tình báo Nga và các công ty có liên quan tới Moscow với nhiều cáo buộc, bao gồm can thiệp cuộc bầu cử Mỹ năm 2016.

Thứ năm, 20/12/2018 - 07:19

Tổng thống Trump lệnh rút quân khỏi Syria ngay lập tức
Tổng thống Trump lệnh rút quân khỏi Syria ngay lập tức

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ thị cho Lầu Năm Góc rút quân ngay lập tức khỏi Syria khi Syria đã gần giải phóng hoàn toàn lãnh thổ khỏi sự kiểm soát của Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), Reuters dẫn lời giới chức Mỹ ngày 19/12 cho biết.

Thứ năm, 20/12/2018 - 06:50

Mỹ rút quân khỏi Syria: Người mừng, người lo
Mỹ rút quân khỏi Syria: Người mừng, người lo

(Dân trí) - Quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc rút quân ngay lập tức và hoàn toàn khỏi Syria đang kéo theo những phản ứng trái chiều, trong đó giới hoạch định chính sách Mỹ chỉ trích gay gắt quyết định này.

Thứ năm, 20/12/2018 - 12:11

Mexico dùng Trung Quốc để "dọa" ông Trump
Mexico dùng Trung Quốc để "dọa" ông Trump

Giới chức chính phủ Mexico cho biết họ đã có chiến lược để đối phó với Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm ngăn chặn dòng người di cư Trung Mỹ.

Thứ tư, 19/12/2018 - 09:57

ĐÁNG QUAN TÂM
Nga tập trận bắn đạn thật với "Rồng lửa" S-400 ở Crimea
Nga tập trận bắn đạn thật với "Rồng lửa" S-400 ở Crimea

(Dân trí) - Ngay sau khi hoàn tất việc bổ sung các hệ thống phòng thủ tên lửa Triumf S-400 ở Crimea, quân đội Nga đã tiến hành cuộc tập trận bắn đạn thật với các hệ thống này.

Thứ tư, 19/12/2018 - 08:34

Chính trị "triều đại" ở Mỹ lu mờ dần
Chính trị "triều đại" ở Mỹ lu mờ dần

Danh sách ứng viên tiềm năng của cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020 tới nay vẫn chưa xuất hiện "mầm non" của triều đại chính trị nào.

Thứ tư, 19/12/2018 - 05:17

Khi tội phạm “tóc bạc” ở Hàn Quốc sợ được phóng thích
Khi tội phạm “tóc bạc” ở Hàn Quốc sợ được phóng thích

(Dân trí) - Hàn Quốc đang đối mặt với một vấn nạn mới đó là sự xuất hiện ngày càng nhiều của những tội phạm lớn tuổi trong xã hội và phần lớn những cụ ông, cụ bà này đều có nỗi sợ hãi khi được ra tù.

Thứ tư, 19/12/2018 - 04:26

Khi Trung Quốc dòm ngó cả Bắc Cực
Khi Trung Quốc dòm ngó cả Bắc Cực

(Dân trí) - Trung Quốc đang khoe "cơ bắp" khắp nơi. Là nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới, các doanh nhân và chính trị gia nước này không chỉ hiện diện ở khắp châu Á, châu Phi và Mỹ La tinh mà giờ đây còn đang rất quan tâm tới một khu vực rất khác của thế giới: Bắc Cực.

Thứ tư, 19/12/2018 - 03:47

Trung Quốc bị nghi bắt giữ công dân thứ ba của Canada giữa lúc căng thẳng
Trung Quốc bị nghi bắt giữ công dân thứ ba của Canada giữa lúc căng thẳng

(Dân trí) - Trung Quốc được cho là đã bắt giữ công dân thứ ba của Canada trong bối cảnh quan hệ hai nước căng thẳng sau khi Canada bắt giữ giám đốc tài chính tập đoàn Huawei của Trung Quốc theo đề nghị của Mỹ hồi đầu tháng.

Thứ tư, 19/12/2018 - 03:38

Biển Đông, Đài Loan có thể trở thành "điểm nóng" xung đột vũ trang năm 2019
Biển Đông, Đài Loan có thể trở thành "điểm nóng" xung đột vũ trang năm 2019

(Dân trí) - Các chuyên gia của Mỹ dự đoán, xung đột vũ trang do tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông có thể là một trong những cuộc khủng hoảng lớn mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump phải đối mặt trong năm 2019, cùng với các "điểm nóng" khác như vấn đề Đài Loan.

Thứ tư, 19/12/2018 - 03:05

Người biểu tình Pháp chặn đường cao tốc, đốt hàng loạt trạm thu phí
Người biểu tình Pháp chặn đường cao tốc, đốt hàng loạt trạm thu phí

(Dân trí) - Người biểu tình phong trào Áo vàng trong tuần này tiếp tục xuống đường phản đối các chính sách của chính phủ. Họ chặn các tuyến đường cao tốc, đốt phá trạm thu phí kéo theo tình trạng hỗn loạn giao thông.

Thứ tư, 19/12/2018 - 11:58

WB phê duyệt khoản vay 750 triệu USD cho Ukraine
WB phê duyệt khoản vay 750 triệu USD cho Ukraine

Ngân hàng Thế giới (WB) vừa phê duyệt khoản vay bảo lãnh trị giá 750 triệu USD cho Ukraine.

Thứ tư, 19/12/2018 - 11:40

Tổng thống Putin “mục sở thị” dàn vũ khí Nga tịch thu ở Syria
Tổng thống Putin “mục sở thị” dàn vũ khí Nga tịch thu ở Syria

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tham dự một triển lãm các vũ khí quân sự mà Moscow tịch thu từ lực lượng phiến quân tại chiến trường Syria.

Thứ tư, 19/12/2018 - 11:37

Những người tiền nhiệm vắng mặt trong sự kiện quan trọng của ông Tập Cận Bình
Những người tiền nhiệm vắng mặt trong sự kiện quan trọng của ông Tập Cận Bình

(Dân trí) - Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã bày tỏ sự ghi nhận đóng góp của những người tiền nhiệm trong bài phát biểu ngày 18/12 nhân kỷ niệm 40 năm Trung Quốc cải cách và mở cửa. Tuy nhiên, không người tiền nhiệm nào có mặt tại sự kiện này.

Thứ tư, 19/12/2018 - 10:33

Chính phủ Mỹ bán Patriot cho Thổ Nhĩ Kỳ với giá 3,5 tỷ USD
Chính phủ Mỹ bán Patriot cho Thổ Nhĩ Kỳ với giá 3,5 tỷ USD

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Mỹ đã thông báo cho Quốc hội nước này về việc nhất trí bán hệ thống tên lửa phòng thủ Patriot cho Thổ Nhĩ Kỳ với giá 3,5 tỷ USD, trong bối cảnh Washington quan ngại Ankara đang xích lại gần Nga sau thương vụ mua “rồng lửa” S-400 của Moscow.

Thứ tư, 19/12/2018 - 10:19

Mỹ, NATO "chỏi" nhau chuyện Kosovo định lập quân đội
Mỹ, NATO "chỏi" nhau chuyện Kosovo định lập quân đội

Trong khi NATO phản đối quyết định “không đúng lúc” thì Mỹ lại hoan nghênh “bước đi tích cực” lập quân đội của Kosovo.

Thứ tư, 19/12/2018 - 09:30